Supreme Court quashes lower court ruling for procedural defect regarding denial of expert evidence without depriving defense rights.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the Regional Court's judgment, remanding the case for a new trial without erasing the proceedings. The lower court had dismissed a defendant's request to admit expert opinion evidence, which the Supreme Court found to be a procedural error. However, the Court determined this error did not deprive the defendant of the ability to defend their rights since they had the opportunity to challenge the decision during the appeal.
Regesto Legislator
Generato dall'IAart. 386 § 2, § 4 k.p.c.; art. 3941 § 11 k.p.c.; art. 379 pkt 5 k.p.c.: A procedural defect such as the improper dismissal of evidence does not constitute a deprivation of the right to defend if the party could reasonably expect the error to be corrected during the appeal process.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 16/20 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)SSN Monika KobaSSN Marta Romańska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa S. M.przeciwko Zakładowi Usługowo-Produkcyjnemu E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S.o zapłatę,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 czerwca 2020 r.,zażalenia powoda na wyrok Sądu Okręgowego w G.z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt XII Ga (…), uchyla zaskarżone orzeczenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIE
Powód S. M. wniósł o zasądzenie od Zakładu Usługowo- Produkcyjnego E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwoty 37.017,71 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 5 lipca 2017 r., jako ceny za stal dostarczoną zgodnie z zamówieniem.Pozwany Zakład Usługowo-Produkcyjny E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając, że powód nie wykonał umowy łączącej strony, gdyż dostarczył pozwanemu towar inny niż zamówiony, w związku tą okolicznością pozwany odstąpił od umowy.Wyrokiem z 5 grudnia 2018 r.
Sąd Rejonowego w G. uwzględnił powództwo w całości. Sąd Rejonowy ustalił, że 31 maja 2017 r. pozwany zamówił u powoda pręty i blachę stalową o określonych parametrach z atestem. 6 czerwca 2017 r. pozwany dostarczył powodowi pręty i blachę oraz wystawił fakturę, w której obciążył pozwanego kwotą 37.017,71 zł tytułem ceny za towar, z terminem płatności 4 lipca 2017 r.Pozwany powziął wątpliwości co do gatunku dostarczonej mu stali, nie użył jej do produkcji i wątpliwości te zgłosił powodowi, zarzucając, że nie zostały mu wydane atesty, o których była mowa w zamówieniu. 22 listopada 2018 r. pozwany złożył powodowi oświadczenie, że odstępuje od umowy.W ocenie Sądu Rejonowego, powód wykonał zobowiązanie, lecz uczynił to nienależycie, co uzasadniało powstanie po stronie pozwanego uprawnień z rękojmi za wady rzeczy sprzedanej.
Pozwany powinien zbadać niezwłocznie wydany mu towar w celu stwierdzenia, czy dołączone do niego zostały oczekiwane atesty, a tego nie uczynił. Zachował natomiast ustalony w art. 563 k.c. termin do poinformowania powoda, że dostarczona mu stal nie jest stalą tego gatunku, który zamówił. W toku postępowania powód nie wykazał jednak, że dostarczona mu stal nie miała takich cech, jakie oznaczył w zamówieniu ani też, że skutecznie odstąpił od umowy z powodem. Roszczenie o usunięcie wady rzeczy lub jej wymianę na rzecz wolną od wad przedawnia się z upływem roku od dnia stwierdzenia wady, a pozwany złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy po upływie rocznego terminu określonego w art. 568 k.c.W uwzględnieniu apelacji pozwanego, wyrokiem z 19 lipca 2019 r.
Sąd Okręgowy w G. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w G. z 5 grudnia 2018 r. i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Sąd Okręgowy stwierdził, że postępowanie w sprawie dotknięte było nieważnością z uwagi na pozbawienie pozwanego możliwości obrony jego praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.). W ten sposób Sąd Okręgowy zakwalifikował sytuację, w której na rozprawie 28 listopada 2018 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, którego uwzględnienie spowodowałoby odroczenie rozprawy, gdy tymczasem wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego został złożony przez pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty i nie był spóźniony.W zażaleniu na orzeczenie z 19 lipca 2019 r. powód zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem: - art. 379 pkt 5 w zw. z art. 386 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że oddalenie wniosku dowodowego może stanowić o pozbawieniu strony możliwości obrony jej praw; - art. 233 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że na rozprawie 28 listopada 2018 r. oddalony został wniosek pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego zawarty w sprzeciwie od nakazu zapłaty, podczas gdy wniosek ten został rozpoznany na rozprawie 21 listopada 2018 r., a na rozprawie 28 listopada 2018 r. został oddalony wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego zgłoszony podczas tej rozprawy.Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 386 § 2 i § 4 k.p.c. uchylenie wyroku połączone z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji może nastąpić w razie stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji i zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością, nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji oraz wtedy, gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
Zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji ma służyć skontrolowaniu, czy zostało ono prawidłowo wydane w jednej z wymienionych wyżej sytuacji. Przy jego rozpoznawaniu Sąd Najwyższy nie bada istoty sprawy, tego, co w świetle zgłoszonego żądania i jego podstawy faktycznej stanowiło przedmiot postępowania, lecz jedynie ocenia, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy okoliczności są tymi, które w świetle art. 386 § 2 i § 4 k.p.c. usprawiedliwiają wydanie wyroku kasatoryjnego, zamiast - co powinno być regułą - wyroku reformatoryjnego.
Środek odwoławczy unormowany w art. 3941 § 11 k.p.c., przy całej swojej specyfice, pozostaje zażaleniem, nie służy zatem ocenie prawidłowości czynności procesowych sądu podjętych w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy ani także zaprezentowanego przez ten sąd poglądu na temat wykładni prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie.Jako przyczynę uchylenia wyroku Sądu Rejonowego i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania, jednak bez zniesienia postępowania w odpowiednim zakresie, Sąd Okręgowy w G. wskazał nieważność postępowania, wynikającą - jak przyjął - z pozbawienia pozwanego możliwości działania.W orzecznictwie Sądu Najwyższego ustalone jest stanowisko, że pozbawienie strony możliwości obrony swych praw polega na tym, że z powodu wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, nie zaś gdy mimo naruszenia przepisów procesowych strona podjęła czynności procesowe (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 7 października 2009 r., III CSK 35/09, nie publ.).
Oddalenie wniosków dowodowych strony może być uchybieniem procesowym popełnionym w trakcie rozpoznawania sprawy, ale skoro strona może powołać się na nie w środku zaskarżenia od orzeczenia i zasadnie oczekiwać, że zostanie usunięte, to uchybienia tego nie można kwalifikować jako pozbawiającego stronę możliwości działania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.Z tych względów - na podstawie art. 39415 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z 3941 § 3 i art. 108 § 2 oraz art. 39821 k.p.c. - Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie, pozostawiając Sądowi drugiej instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.aj