Supreme Court dismisses appeal on costs due to lack of reasoned assessment of Art. 102 CPC conditions.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal regarding court costs, ordering the case back to the appellate court for a new ruling. The appellant argued that the appellate court failed to properly apply Article 102 of the Code of Civil Procedure because the appellant, being incarcerated, could not pay the costs. The court held that the appellate court's reasoning was insufficient as it merely referenced the grounds for exemption without conducting a specific, articulated evaluation of whether the statutory conditions for applying Article 102 were met in this instance.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 102 k.p.c.; Art. 398 § 1 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c.: The court must articulate a specific evaluation of the factual circumstances to determine if the conditions for applying the exemption from costs under Article 102 of the Code of Civil Procedure are met, rather than making a general reference to the grounds for exemption.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 154/11
POSTANOWIENIE
Dnia 19 kwietnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)
SSN Anna Kozłowska
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa J. J.
przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu 1, Sądowi Rejonowemu 2
i S. G.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 19 kwietnia 2012 r.,
zażalenia powoda
na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim
wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 25 lutego 2011 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazuje
sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i
orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Powód zaskarżył zażaleniem postanowienie o kosztach postępowania
apelacyjnego zawarte w pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 lutego 2011 r.,
w
którym
zasądzono
od
powoda
na
rzecz
pozwanego
Skarbu
Państwa kwotę 2700 zł tytułem postępowania apelacyjnego. W ocenie Sądu
Apelacyjnego nie zachodzą także w postępowaniu apelacyjnym przesłanki do
zastosowania art. 102 k.p.c, ponieważ okoliczności uzasadniające zwolnienie
powoda
od
kosztów
w wymienionym
sądowych
przepisie,
nie
wyczerpują
a mianowicie
przesłanek
szczególnych
określonych
okoliczności
uzasadniających nieobciążanie powoda kosztami procesu.
W
uzasadnieniu
zażalenia
powód
kwestionuje brak
przesłanek do
zastosowania art. 102 k.p.c. w sytuacji, w której zostaje obciążony kosztami
postępowania na rzecz strony procesu, która nie jest w stanie zapewnić mu - jako
osadzonemu w zakładzie karnym - zdobycia środków pieniężnych na pokrycie tych
kosztów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Przesłanki zastosowania lub odmowy zastosowania art. 102 k.p.c. podlegają
swobodnej ocenie Sądu w konkretnych okolicznościach stanu faktycznego sprawy,
ale uzasadnienie tej oceny musi zostać wyartykułowane w sposób, pozwalający
Sądowi Najwyższemu na jej weryfikację w odniesieniu do rozstrzygnięcia
o kosztach procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej
instancji.
Takiej oceny brak jest w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia
zawartym na s. 9 uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 lutego 2011 r.
Sąd Apelacyjny ogólnikowo odwołał się tylko do okoliczności uzasadniających
zwolnienie powoda od kosztów sądowych i stwierdził, że okoliczności te nie
wyczerpują przesłanek określonych w art. 102 k.p.c., a mianowicie szczególnych
okoliczności uzasadniających nieobciążenie powoda kosztami procesu.
Tymczasem ocena wystąpienia lub braku w stanie faktycznym sprawy
przesłanek do zastosowania art. 102 k.p.c. nie może poprzestawać na odniesieniu
jej wyłącznie do okoliczności uzasadniających zwolnienie strony od kosztów
sądowych, ponieważ skorzystanie z instrumentu prawnego przewidzianego w art.
102 k.p.c. dotyczącego kosztów procesu może nastąpić zarówno w odniesieniu do
strony zwolnionej od kosztów sądowych, jak i tej, która zwolnienia takiego nie
uzyskała.
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera wystarczającej
oceny ani wskazania argumentów mających przemawiać za brakiem w stanie
faktycznym tej sprawy podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c., w sytuacji, w której
strona powodowa wcześniej wskazywała na ich istnienie.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art.
39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.