Cassation appeal dismissed; merger entry does not grant right to appeal under Polish Commercial Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed a cassation appeal challenging a court order regarding the merger of capital companies and capital increase. The appellant argued that the court's decision to delete the target company from the register was directly appealable. The court ruled that the entry recording the merger itself is not appealable, as the legal effect of deletion is a separate, subsequent entry required by law. Consequently, the appellant's right to appeal was limited to the specific order deleting the company, not the initial merger registration.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 5191 § 3 k.p.c.; Art. 493 § 2 k.s.h.: The entry recording the merger of capital companies does not constitute an appealable decision under Art. 5191 § 3 k.p.c., as the legal effect of deleting the target company is a distinct, subsequent entry mandated by law.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 144/05
Skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia w przedmiocie
połączenia spółek kapitałowych i podwyższenia kapitału (art. 5191 § 3 k.p.c. w
związku z art. 493 § 2 k.s.h.).
Sędzia SN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący)
Sędzia SN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)
Sędzia SN Barbara Myszka
Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "K.S.C.", SA w T. przy uczestnictwie
Cukrowni "K." w S.S., Jana K. i Władysława R. o zmianę danych w Krajowym
Rejestrze Sądowym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w
dniu 19 stycznia 2006 r. zażalenia uczestnika postępowania Jana K. na
postanowienie Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 29 sierpnia 2005 r.
oddalił zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2005 r. odrzucił skargę
kasacyjną uczestnika Jana K., złożoną od postanowienia tego Sądu z dnia 24 maja
2005 r. Sąd Okręgowy uznał, że w świetle art. 5191 § 3 k.p.c. uczestnikowi
postępowania nie przysługuje skarga kasacyjna na postanowienie w przedmiocie
wpisania do rejestru połączenia spółek kapitałowych i podwyższenia kapitału spółki
przejmującej.
W zażaleniu na to postanowienie uczestnik starał się umotywować odmienne
stanowisko. Zdaniem skarżącego, podstawą wykreślenia spółki z rejestru
przedsiębiorców jest już samo postanowienie sądu rejestrowego o wpisie
połączenia i podwyższeniu kapitału. Podlega ono zatem zaskarżeniu na zasadach
ogólnych. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Dla oceny zasadności zażalenia podstawowe znaczenie ma rozstrzygnięcie
kwestii prawnego charakteru wpisu dotyczącego połączenia spółek kapitałowych w
postaci przeniesienia całego majątku spółki przejmowanej na rzecz spółki
przejmującej. Chodzi o to, czy wpis taki jest wpisem w rozumieniu art. 5191 § 3
k.p.c. (tzw. wpis podmiotowy).
W przypadku łączenia się spółek kapitałowych przez przejęcie (art. 492 § 1 pkt
1 k.s.h.) połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego
według siedziby spółki przejmującej (art. 492 § 2 k.s.h.). Poza tym skutkiem
podstawowym omawiany wpis wywołuje także skutek w odniesieniu do spółki
przejmowanej w postaci jej wykreślenia (verba legis: „skutek wykreślenia spółki
przejmowanej”). Wykreślenie z rejestru następuje z urzędu (art. 493 § 5 k.s.h.). Przy
wykreślaniu spółki przejmowanej muszą być uwzględnione postanowienia art. 507
k.s.h. Oznacza to, że sąd rejestrowy właściwy według siedziby spółki przejmującej
zawiadamia z urzędu niezwłocznie sąd właściwy według siedziby spółki
przejmowanej o swoim postanowieniu dotyczącym wpisu połączenia spółek (art.
493 § 2 k.s.h.). Obowiązek takiego zawiadomienia wynika także z art. 45 ust. 5
ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (jedn. tekst:
Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.). Zawiadomienie ma na celu niewątpliwie
zainicjowanie odpowiedniego postępowania rejestrowego, zmierzającego do
wykreślenia spółki przejmowanej z rejestru.
Istnieją więc podstawy – tak trafnie stwierdził Sąd Okręgowy – do wydania
przez Sąd rejestrowy kolejnego postanowienia obejmującego już wykreślenie spółki
przejmowanej z rejestru o skutkach określonych w art. 6945 § 2 k.p.c. Takich
podstaw nie stwarza – wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego – samo
postanowienie sądu rejestrowego o wpisie połączenia i podwyższenia kapitału. Nie
można podzielić opinii, że postanowienie o wpisie połączenia „staje się
postanowieniem o wykreśleniu spółki przejmowanej", jeżeli bowiem w art. 493 § 2
k.s.h. stwierdzono, że wpis połączenia „wywołuje skutek wykreślenia spółki
przejmowanej”, to chodzi tu z pewnością o regulację materialnoprawną, której sens
sprowadza się do tego, iż z chwilą dokonania wpisu połączenia powstaje także
materialnoprawny skutek w postaci inkorporacji spółki, tj. utraty przez nią
samodzielnego bytu prawnego. Skutek ten powinien być odpowiednio
odzwierciedlony w rejestrze prowadzonym dla tej spółki właśnie przez jej
wykreślenie (art. 20 ust. 4 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym; art. 694 5 § 1
k.p.c.). Należy także zwrócić uwagę, że art. 493 § 3 k.s.h. wyraźnie odróżnia „wpis
połączenia” i „wpis wykreślenia” spółki przejmowanej oraz podstawy takich wpisów,
tworząc tym samym ich czasową i merytoryczną sekwencję. Zgodnie z tym
przepisem, wykreślenie z rejestru spółki przejmowanej nie może nastąpić przed
dniem zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej i
przed dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby spółki
przejmowanej (art. 493 § 3 k.s.h.).
Odpowiednie środki zaskarżenia, w tym skarga kasacyjna, mogą zatem
przysługiwać od postanowienia obejmującego wpis wykreślenia spółki
przejmowanej z rejestru sądowego, wydanego po dokonaniu wpisu połączenia
spółki przejmującej i spółki przejmowanej (art. 5191 § 3 k.p.c.), natomiast w sprawie
rejestrowej o wpisanie połączenia spółek i podwyższenia kapitału skarga kasacyjna
nie przysługuje (por. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9
czerwca 1997 r., III CZP 25/97, OSNC 1997, nr 9, poz. 120 oraz postanowienie z
dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 368/99, nie publ.). Dzieje się tak niezależnie od
tego, że w art. 493 § 2 k.s.h. przewidziano skutek wpisu połączenia w postaci
wykreślenia spółki przejmowanej, ponieważ materialnoprawny skutek
inkorporowania spółki przejmowanej – jak wspomniano – powinien znaleźć
odzwierciedlenie w rejestrze w postaci odpowiedniego wpisu, tj. wpisu wykreślenie
tej spółki z rejestru.
Należy zaznaczyć, że Sąd Okręgowy w końcowym fragmencie uzasadnienia
trafnie zwrócił uwagę na możliwość obrony praw zainteresowanych podmiotów w
związku z dokonaniem wpisu połączenia spółek kapitałowych do rejestru, co
przeczy stanowisku skarżącego, iż „postanowienie właściwego sądu rejestrowego o
wykreśleniu spółki z urzędu jest de facto niezaskarżalne”.
Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako
nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c.).