Supreme Court dismisses appeal on litigation costs, upholding lower court's award against joint owners.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal regarding the allocation of litigation costs in a dispute over the correction of a land registry entry. The appellant argued that the lower court erred in assigning costs to him as a sole defendant against joint owners, citing specific procedural articles. The court rejected this, ruling that the lower court's assessment of costs was within its sovereign discretion and that joint liability for costs was legally justified given the nature of the parties' relationship.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 102 k.p.c.; Art. 98 k.p.c.; The court's assessment of whether a case warrants a deviation from the loser-pays principle is a sovereign judicial power, and an appeal on costs is inadmissible unless the lower court's evaluation is arbitrary or devoid of reasonable grounds.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 139/11
POSTANOWIENIE
Dnia 19 kwietnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Anna Kozłowska
SSN Zbigniew Kwaśniewski
w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Hotelarsko - Turystycznego "B." Spółki
z o.o.
przeciwko S. G. i W. W.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 19 kwietnia 2012 r.,
zażalenia pozwanego S. G.
na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim
wyroku Sądu Okręgowego w B.
z dnia 16 czerwca 2011 r.,
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 4 września 2009 r. oddalił powództwo
Przedsiębiorstwa
Hotelarsko-Turystycznego
„B.”
spółki
z ograniczoną
odpowiedzialnością przeciwko S. G. i W. W. o usunięcie niezgodności między
stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym
stanem prawnym.
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 16 czerwca 2011 r., na skutek apelacji
powódki, zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że uwzględnił powództwo
i zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki koszty procesu za obie
instancje i postępowanie kasacyjne.
W zażaleniu na zawarte w powyższym wyroku rozstrzygnięcie o kosztach
procesu za instancję odwoławczą oraz postępowanie kasacyjne (pkt II),
zasądzające od pozwanych na rzecz powódki z tego tytułu solidarnie kwotę 4.500
zł, pozwany S. G. zarzucił naruszenie art. 328 § 2 w związku z art. 361 i art. 391 §
1 zdanie pierwsze k.p.c. oraz art. 102 k.p.c.
Powołując się na te zarzuty, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia
i nieobciążanie go kosztami postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, bądź też
o uchylenie tego orzeczenia i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi
Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd
może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej
w ogóle kosztami. Przepis ten ustanawia zasadę słuszności, będącej odstępstwem
od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 k.p.c. Wedle
tej ostatniej reguły, strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić swojemu
przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd, zgodnie
z którym sposób skorzystania z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem
jurysdykcyjnym sądu orzekającego i od oceny tego sądu zależy uznanie, że taki
szczególnie uzasadniony wypadek nastąpił w rozpoznawanej sprawie oraz
usprawiedliwia
odstąpienie
od
obowiązku
ponoszenia
kosztów
Zakwalifikowanie określonego przypadku jako „szczególnie
procesu.
uzasadnionego"
wymaga rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. Ingerencja w to
uprawnienie sadu orzekającego, w ramach rozpoznawania środka zaskarżenia od
rozstrzygnięcia o kosztach procesu, może być uzasadniona jedynie w razie
stwierdzenia,
że
dokonana
ocena
jest
dowolna,
oczywiście
pozbawiona
uzasadnionych podstaw (por. postanowienie z dnia 15 czerwca 2011 r.,
V CZ 23/11, niepubl.).
Sąd Okręgowy dostrzegł, że konieczność wytoczenia powództwa w sprawie
niniejszej była następstwem błędu orzeczniczego sądu wieczystoksięgowego.
Uznał jednak, że okoliczność ta - w świetle stanowiska pozwanego S. G.,
konsekwentnie wnoszącego o oddalenie powództwa, nawet po dokonaniu przez
Sąd
Najwyższy
rozstrzygnięcia
wiążącej
–
nie
wykładni
stanowi
przepisów
dostatecznej
stanowiących
podstawy
do
podstawę
odstąpienia,
przy orzekaniu o kosztach procesu, od zasady odpowiedzialności za wynik
procesu.
W ocenie Sądu Najwyższego, argumentacja powyższa nie pozwala uznać,
że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z oczywistym naruszeniem reguł
orzekania o kosztach procesu. Wniosku przeciwnego nie usprawiedliwiają
argumenty przytoczone w zażaleniu, odzwierciedlające odmienne, subiektywne,
przekonanie skarżącego.
Sąd
Okręgowy
orzekając
o
kosztach
postępowania
apelacyjnego
i kasacyjnego istotnie – z naruszeniem art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.
- nie wskazał podstawy prawnej obciążenia pozwanych solidarnie tymi kosztami.
Nie ulega wątpliwości, że w sprawie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego
w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko wspólnikom
spółki cywilnej, wpisanym jako współwłaściciele na zasadzie współwłasności
łącznej, pozwanym przysługuje łączna legitymacja procesowa. Charakter więzi
prawnej
łączącej
pozwanych
w
tym
procesie
oraz
ukształtowanie
ich
odpowiedzialności za zobowiązania spółki na zasadzie solidarności (ar. 864 k.p.c.)
usprawiedliwiały zastosowanie tej zasady również przy orzekaniu
o obowiązku
zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi (art. 105 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.).
Należy więc uznać, że w ostatecznym rozrachunku zaskarżone postanowienie mimo wadliwości wytkniętej przez skarżącego – odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 394 1 § 3
w związku z art. 39814 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
jw