Supreme Court dismisses appeal to deny appellate court ruling on appeal costs in ongoing property division case.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the participant's appeal against the District Court's order to award appeal costs to the applicants. The applicants sought to terminate co-ownership of property, while the participant argued the District Court erred by deciding on appeal costs in an intermediate ruling rather than the final judgment. The Court held that such a ruling does not conclude the main proceedings, meaning the first instance court must decide on appeal costs in the final judgment.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 108 § 1 zd. 1 k.p.c.; Art. 520 k.p.c.: The obligation to rule on appeal costs in every final judgment applies only to judgments concluding the main proceedings; intermediate rulings in ongoing cases do not trigger this obligation.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 132/11
POSTANOWIENIE
Dnia 22 lutego 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku A. B. i M. B.
przy uczestnictwie J. M.
o zniesienie współwłasności,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 22 lutego 2012 r.,
zażalenia uczestnika postępowania
na postanowienie Sądu Okręgowego
z dnia 27 lipca 2011 r.,
zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek
o uzupełnienie postanowienia oddala.
Uzasadnienie
M. i A. małż. B. wystąpili o zniesienie współwłasności nieruchomości bliżej
opisanej w petitum wniosku przez przyznanie im tej nieruchomości na własność z
równoczesnym zasądzeniem spłaty na rzecz uczestnika J. M.
Postanowieniem z dnia 29 marca 2011 r. Sąd Rejonowy w X. stwierdził swą
niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu – Sądowi Gospodarczemu
w Y., uznając, że jest ona w istocie sprawą o podział majątku wspólnego
wspólników, podlegającą rozpoznaniu przez sąd gospodarczy.
Na skutek zażalenia wnioskodawców, Sąd Okręgowy w Y. postanowieniem z
dnia 30 czerwca 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie, przyjął bowiem, że ze
względu na regulację zawartą w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o
rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych (Dz.U. Nr 33, poz. 175 ze zm.),
sprawa nie podlega rozpoznaniu przez sąd gospodarczy.
Kolejnym postanowieniem z dnia 27 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy uzupełnił
swoje postanowienie z dnia 30 czerwca 2011 r. w ten sposób, że zasądził od
uczestnika na rzecz wnioskodawców kwoty po 400 zł tytułem zwrotu kosztów
postępowania
zażaleniowego.
W
uzasadnieniu
stwierdził,
że
wniosek
o uzupełnienie postanowienia jest uzasadniony, ponieważ wnioskodawcy zgłosili
żądanie przyznania im kosztów postępowania zażaleniowego, które znajdowało
podstawę w art. 520 § 2 k.p.c. Z twierdzeń wnioskodawców zawartych
w uzasadnieniu wniosku oraz z twierdzeń uczestnika przytoczonych w jego piśmie
z dnia 28 marca 2011 r. wynika, że interesy uczestników są sprzeczne. W tej
sytuacji, skoro wnioskodawcy uzyskali orzeczenie sądu odwoławczego zgodne
z wnioskami zażaleniowymi, uzasadnione było włożenie na uczestnika obowiązku
zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, na które składały się opłata od
zażalenia (200 zł) oraz koszty zastępstwa w postępowaniu zażaleniowym ustalone
na podstawie § 12 ust. 2 pkt 1, § 7 pkt 6 i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców
prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163,
poz. 1349 ze zm.) w kwocie 600 zł.
W zażaleniu na ostatnio wymienione postanowienie uczestnik postępowania
zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 108 § 1 zdanie pierwsze w związku
z art. 13 § 2 k.p.c. przez rozstrzygnięcie o kosztach wpadkowego postępowania
zażaleniowego przez sąd drugiej instancji w sytuacji, w której właściwy do
orzeczenia o tych kosztach był sąd pierwszej instancji, i art. 520 § 2 w związku
z art. 328 § 2 oraz art. 13 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że zachodzi jedna
z przesłanek określonych w art. 520 § 2 k.p.c., uzasadniająca zastosowanie tego
przepisu. W konkluzji żalący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia
i oddalenie żądania wnioskodawców o zasądzenie kosztów postępowania
zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., sąd rozstrzyga o kosztach
w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Przytoczony przepis wyraża
zasadę unifikacji i koncentracji kosztów, zgodnie z którą dopiero w orzeczeniu
końcowym sąd orzeka o wszystkich kosztach przy zastosowaniu zasady
adekwatnej do wyniku postępowania. O tym w jakim stopniu strona wygrała lub
przegrała proces decyduje przy tym rezultat przeprowadzonego porównania
roszczeń dochodzonych z roszczeniami uwzględnionymi, którego dokonuje się,
mając
na
względzie
ostateczny
wynik
procesu,
nie
zaś
rozstrzygnięcia
w poszczególnych instancjach (zob. postanowienia Sądu najwyższego z dnia
12 sierpnia 1965 r., I CZ 80/65, OSNCP 1966, nr 3, poz. 47, z dnia 8 lipca 1971 r.,
I CZ 103/71, nie publ., z dnia 10 października 2007 r., II PZ 36/07, OSNP 2008,
nr 21 – 22, poz. 319, z dnia 22 października 2010 r., III CZ 44/10, nie publ., z dnia
3 grudnia 2010 r., I CZ 120/10, nie publ. i z dnia 16 lutego 2011 r., II CZ 203/10,
nie publ.).
Uwzględniając w niniejszej sprawie wniosek uczestnika o uzupełnienie
postanowienia z dnia 30 czerwca 2011 r. przez orzeczenie o kosztach
postępowania
zażaleniowego
Sąd
Okręgowy
wyszedł
z
założenia,
że
postanowienie sądu drugiej instancji o uchyleniu postanowienia sądu pierwszej
instancji jest orzeczeniem kończącym sprawę w rozumieniu art. 108 § 1 zdanie
pierwsze k.p.c. oraz że o sposobie rozstrzygnięcia o tych kosztach decyduje wynik
postępowania zażaleniowego.
Pogląd
ten
nie
może
być
uznany
za
prawidłowy,
postanowienie
w przedmiocie właściwości sądu bowiem nie kończy głównego postępowania
w sprawie. Kończy jedynie postępowanie wpadkowe, natomiast sprawa pozostaje
nadal w toku. Z tej przyczyny przewidziany w art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.
obowiązek rozstrzygnięcia o kosztach nie dotyczy postanowienia sądu drugiej
instancji uchylającego postanowienie sądu pierwszej instancji o przekazaniu
sprawy innemu sądowi. O kosztach postępowania zażaleniowego, o które uczestnik
wnosił w zażaleniu, Sąd pierwszej instancji rozstrzygnie natomiast w orzeczeniu
kończącym postępowanie główne, mając na względzie zasady określone w art. 520
k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2010 r., V CZ
48/10, nie publ., z dnia 8 kwietnia 2011 r., II CZ 207/10, nie publ., z dnia 11 sierpnia
2011 r., I CZ 41/11, nie publ. i z dnia 21 października 2011 r., IV CZ 84/11,
nie publ.).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w związku z art.
3941 § 3 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek
o uzupełnienie postanowienia oddalił.
Trzeba dodać, że również o kosztach postępowania zażaleniowego przed
Sądem Najwyższym rozstrzygnie Sąd pierwszej instancji w orzeczeniu kończącym
postępowanie w sprawie.