Supreme Court dismisses appeal against costs waiver in bankruptcy proceedings due to special circumstances.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal regarding a lower court's decision to waive litigation costs. The bankruptcy administrator argued that the debtor lacked funds to cover expenses, while the debtor contended that the case was too complex and required financial reserves for legal representation. The court upheld the waiver, emphasizing that collecting costs in a bankruptcy liquidation aimed at satisfying creditors is irrational and that the case's complexity prevented the plaintiff from securing funds in advance.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 102 k.p.c.; Art. 394 § 1 pkt 3 k.p.c.; Art. 398 § 14 k.p.c.: The court may waive litigation costs in specially justified cases, particularly in bankruptcy proceedings where collecting such costs would hinder the rational distribution of assets to creditors.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
.Sygn. akt IV CZ 129/10
POSTANOWIENIE
Dnia 17 marca 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marian Kocon (przewodniczący)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Antoni Górski (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości „R. T.”
Zakładów Mięsnych Spółki z o.o. w upadłości w W.
przeciwko „R. – C. w W.” Spółce z o.o. z siedzibą
w W.
o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne i ustalenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 17 marca 2011 r.,
zażalenia strony pozwanej
na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie 2 postanowienia
Sądu Apelacyjnego
z dnia 26 maja 2010 r.,
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 maja 2010 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok sądu
pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie z powodu cofnięcia pozwu, w
punkcie 2. postanawiając o odstąpieniu od obciążania powoda kosztami
postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. Jako uzasadnienie tego rozstrzygnięcia
wskazano złą sytuację majątkową powoda, znajdującego się w stanie upadłości
i nieposiadającego
środków
wystarczających
do
zaspokojenia
wszystkich
wierzycieli. Sąd Apelacyjny wskazał ponadto na szczególne okoliczności, w jakich
doszło do cofnięcia powództwa. Nastąpiło ono bowiem w związku z dokonaniem
przez pozwanego potrącenia wierzytelności z umów, których uznania za
bezskuteczne żądał powód. Zażaleniem z 16 czerwca 2010 r. pozwany zaskarżył to
postanowienie w zakresie punktu 2., wskazując, że w sprawie nie zachodzi
„wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c. Spór sądowy
został bowiem wszczęty przez powoda, a ze względu na znaczny stopień
skomplikowania sprawy, postępowanie wymagało poniesienia przez pozwanego
poważnych kosztów, związanych m.in. z obsługą prawną. Podnoszony przez
powoda braku możliwości pokrycia roszczeń z masy upadłości nie zasługuje,
zdaniem skarżącego, na uwzględnienie. W związku z toczącym się postępowaniem
powinien on bowiem zachować rezerwy finansowe na pokrycie jego kosztów.
Z uwagi na to skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części
i zasądzenie kosztów postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 102 k.p.c. sąd może odstąpić od zasądzenia kosztów
postępowania, „w wypadkach szczególnie uzasadnionych”. Możliwość ta jest
suwerennym
uprawnieniem
jurysdykcyjnym
sądu,
dokonującego
oceny
dopuszczalności stosowania tego przepisu w okolicznościach faktycznych sprawy
(por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 lutego 2010 r., II PK 192/09, niepubl.; wyrok
Sądu Najwyższego z 27 maja 2010 r., II PK 359/09, niepubl.). Z tego powodu
sposób stosowania art. 102 k.p.c. podlega dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej
i w zasadzie wymyka się spod kontroli sprawowanej przez Sąd Najwyższy
(por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 października 2010 r., I CZ
100/10, niepubl.), chyba że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym
naruszeniem reguł wprowadzonych w tym przepisie.
Sąd Apelacyjny starannie i wyczerpująco umotywował przesłanki odstąpienia
od obciążania powoda kosztami postępowania. Argumentacja ta jest spójna
i przekonująca. W szczególności, dla trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia
istotne znaczenie ma fakt, że powództwo o uznanie czynności prawnych za
bezskuteczne zostało wytoczone w związku z upadłością likwidacyjną, której
zasadniczym celem jest możliwie szybkie zaspokojenie należności wierzycieli.
Gromadzenie przez syndyka rezerwy finansowej w celu ewentualnego zwrotu
kosztów postępowania stronie przeciwnej byłoby z tej perspektywy działaniem
nieracjonalnym. Z uwagi na stopień skomplikowania postępowania w sprawie oraz
rozbieżność orzeczeń wydawanych w jego toku, nie można także uznać, by powód
mógł z góry przewidzieć jego wynik i zabezpieczyć w związku z tym środki na
pokrycie kosztów należnych stronie przeciwnej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814
k.p.c. orzeczono jak na wstępie.