Supreme Court dismisses appeal in enforcement proceedings as Art. 3941 CPC applies only to civil litigation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the creditor's appeal against a lower court's order awarding enforcement costs to the debtor. The creditor argued that Article 3941 of the Civil Procedure Code allowed appeal to the Supreme Court despite winning the enforcement case. The court held that this article applies strictly to civil litigation and not to enforcement proceedings, which are governed by separate rules.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3941 k.p.c.; Art. 767 k.p.c. The provision granting appeal to the Supreme Court under Article 3941 of the Civil Procedure Code applies exclusively to civil litigation proceedings and cannot be analogously applied to enforcement proceedings, which are regulated by distinct statutory provisions.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 127/12
POSTANOWIENIE
Dnia 13 grudnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)
SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z wniosku wierzyciela PHS H. Spółki z o.o. Spółki komandytowej
z siedzibą w P.
przeciwko dłużnikowi Uniwersyteckiemu Centrum Klinicznemu w G.
w przedmiocie skargi na czynności komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 13 grudnia 2012 r.,
zażalenia wierzyciela
na postanowienie Sądu Okręgowego
z dnia 23 marca 2012 r.,
1) odrzuca zażalenie
2) odmawia dłużnikowi przyznania od wierzyciela kosztów
postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zmienił postanowieniem
z dnia 12 kwietnia 2011 r. punkt drugi postanowienia Komornika Sądowego przy
Sądzie Rejonowym w sprawie o sygn. akt Km 2050/07, prowadzonej z wniosku
wierzyciela PHS H. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej
z siedzibą w P. przeciwko dłużnikowi Uniwersyteckiemu Centrum Klinicznemu w G.
w ten sposób, że kwotą ponad 2379 złotych, tj. kwotą 21420,57 złotych obciążył
wierzyciela (pkt 1), w pozostałym zakresie skargę dłużnika na czynności komornika
oddalił i zasądził od wierzyciela na rzecz dłużnika kwotę 357 złotych kosztów
postępowania w sprawie.
Postanowieniem z dnia 23 marca 2012 r. Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu
zażalenia dłużnika na powołane postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 12
kwietnia 2011 r. zmienił punkt pierwszy tego postanowienia w zakresie opłaty
stosunkowej ponad kwotę 2379 złotych, oddalił zażalenie w pozostałym zakresie i
zasądził od wierzyciela na rzecz dłużnika kwotę 600 złotych tytułem zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego.
Na postanowienie w zakresie zasądzonych od wierzyciela na rzecz dłużnika
kosztów w wysokości 600 złotych wniósł zażalenie wierzyciel pismem z dnia
23 kwietnia 2012 r., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu o kosztach
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 108 i art. 13
§ 2 k.p.c. przez błędne przyjęcie, iż pomimo wygrania postępowania zażaleniowego
przez wierzyciela przyznane zostały od niego koszty postępowania na rzecz
dłużnika. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie
na rzecz wierzyciela kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa
procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na zażalenie dłużnik wniósł o oddalenie zażalenia
i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie wierzyciela jest wniesione na podstawie art. 3941 k.p.c.
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do dnia 2 maja 2012 r. stanowił w § 1,
że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej
instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności
z prawem prawomocnego orzeczenia i na postanowienie co do kosztów procesu,
które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Według § 2
powołanego artykułu, w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna,
zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące
postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398 1
k.p.c., a także postanowień wydanych
w wyniku
rozpoznania zażalenia
na postanowienie sądu pierwszej instancji.
Treść
powołanych
przepisów
oraz
ich
umiejscowienie
w
kodeksie
postępowania cywilnego wskazuje na zamiar ustawodawcy umożliwienia stronie
zwrócenia się do Sądu Najwyższego poprzez zażalenie o zbadanie prawidłowości
konkretnych rozstrzygnięć sądu drugiej instancji, zapadłych w procesie jako
postępowaniu rozpoznawczym (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział V,
rozdział 2). Zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. przepisy o procesie stosuje się odpowiednio
do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba że przepisy
szczególne stanowią inaczej.
W rozpoznawanej sprawie chodzi o zażalenie wniesione w konsekwencji
prowadzonego postępowania egzekucyjnego (w przedmiocie skargi na czynności
komornika). Należy więc rozważyć, czy art. 3941 k.p.c. może być odpowiednio
stosowany w postępowaniu egzekucyjnym, jako że jest ono unormowane w części
trzeciej
kodeksu
postępowania
cywilnego.
Wymaga
odpowiedzi
pytanie,
czy „odpowiednie zastosowanie" miałoby oznaczać w tym wypadku, że art. 3941
k.p.c. zastosuje się bezpośrednio, czy też dopiero po uwzględnieniu różnic między
postępowaniem rozpoznawczym a egzekucyjnym ze względu na ich istotę,
konstrukcję prawną i odrębności, czy też nawet odpowiednie zastosowanie
powołanego przepisu z tych właśnie względów oraz mając na uwadze przepisy
szczególne okaże się pozbawione podstaw. W orzecznictwie uważa się,
że odpowiednie zastosowanie przepisu oznacza w szczególności niezbędną
adaptację normy prawnej do
zasadniczych
celów danego postępowania,
uwzględniając jego charakter i różnice z uregulowaniem, w którym ta norma
występuje (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 września
1995 r., III CZP 110/95, OSNC 1995, nr 12, poz. 177; postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 11 maja 2011 r., I CZ 127/10 i z dnia 9 listopada 2011 r., II CZ
91/11). Kierując się tymi wskazówkami należy zauważyć, że kwestia zaskarżania
postanowień
sądu
wydanych
w
postępowaniu
egzekucyjnym
ma
własne
uregulowanie w art. 767 k.p.c., umieszczonym wśród przepisów ogólnych tego
postępowania. Z obecnego brzmienia powołanego artykułu wynika, że po pierwsze,
zażalenie przysługuje tylko w wypadkach wskazanych w ustawie (§ 1), a po drugie,
wyłączona jest skarga kasacyjna na postanowienie sądu drugiej instancji wydane
po rozpoznaniu zażalenia oraz w sprawach egzekucyjnych nie przysługuje skarga
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (§ 2 i § 3).
Istota przytoczonej regulacji prowadzi do wniosku, że wobec ustawowych
ograniczeń wnoszenia podstawowych, a o wyjątkowym charakterze środków
zaskarżenia do Sądu Najwyższego oraz ograniczenia zażalenia w postępowaniu
egzekucyjnym do wypadków wskazanych w ustawie, nie ma żadnych podstaw do
odpowiedniego stosowania w tym postępowaniu przepisu szczególnego, jakim jest
art. 3941 k.p.c. Przepis ten stanowiący o konkretnych, ważkich okolicznościach,
w których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego winien być interpretowany
wąsko, zgodnie z pozycją ustrojową i konstytucyjną Sądu Najwyższego
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2011 r., I CZ 127/10).
Z tych przyczyn art. 3941 § 2 k.p.c. nie ma zastosowania do zaskarżania
postanowień sądu drugiej instancji w postępowaniu egzekucyjnym, a więc
na podstawie tego przepisu w tym postępowaniu nie przysługuje zażalenie do Sądu
Najwyższego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r.,
II CZ 91/11, z dnia 14 marca 2012 r., II CZ 188/11 i z dnia 19 kwietnia 2012 r.,
IV CZ 153/11).
Mając to na uwadze na podstawie art. 373 w związku z art. 39821 i art. 3941
§ 3 k.p.c. należało zażalenie odrzucić, odmawiając jednocześnie dłużnikowi
zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego ze względu na treść odpowiedzi
na zażalenie i zawarte w niej wnioski.