Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds for separate lease claims and rejects value aggregation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the District Court's decision to reject the cassation complaint against one of the defendants. The appellant argued that the two defendants were jointly liable for a single legal relationship, but the court found they were merely formal co-participants based on separate lease agreements. Consequently, the court held that the value of the subject matter for one defendant could not be aggregated with the other, rendering the cassation complaint against the second defendant inadmissible under the statutory threshold.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 398 § 2 k.p.c.; Art. 72 § 1 pkt 1, 2 k.p.c.; Art. 394 § 1 § 3 k.p.c.: A cassation complaint against a second-instance ruling on the value of the subject matter is inadmissible if the value is below the statutory threshold and cannot be aggregated with other claims against different defendants where only formal co-participation exists.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 126/11
POSTANOWIENIE
Dnia 22 lutego 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Barbara Myszka
w sprawie z powództwa A. K. Spółki z o.o. z siedzibą
w S.
przeciwko R. Spółce z o.o. z siedzibą w Z. i S. Spółce z o.o. z siedzibą w D.
o ustalenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 22 lutego 2012 r.,
zażalenia strony powodowej
na postanowienie Sądu Okręgowego
z dnia 8 lipca 2011 r.,
1)
odrzuca zażalenie na postanowienie w przedmiocie
sprawdzenia
i
ustalenia
wartości
przedmiotu
zaskarżenia (punkt 1 zaskarżonego postanowienia),
2)
oddala zażalenie w pozostałej części.
Uzasadnienie
Powódka A. K. Sp. z o.o. w S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Okręgowego z dnia 19 stycznia 2011 r., oddalającego jej apelację od wyroku Sądu
Rejonowego z dnia 9 czerwca 2010 r., którym oddalone zostało powództwo
skierowane przeciwko pozwanym R. Sp. z o.o. w Z. oraz S. Sp. z o.o. w D. o
ustalenie istnienia bliżej określonych stosunków prawnych dzierżawy, ewentualnie
o wydanie bliżej określonych części nieruchomości.
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2011 r., Sąd Okręgowy sprawdził i ustalił
wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej na kwotę 84.244,46 zł wobec
pozwanej R. Sp. z o.o. w Z. a wobec pozwanej S. Sp. z o.o. w D. na kwotę
46.730,22 zł oraz odrzucił skargę kasacyjną w stosunku do wymienionej spółki S.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że w niniejszej sprawie
powódka dochodziła dwóch roszczeń o ustalenie istnienia odrębnych stosunków
prawnych łączących ją z dwoma podmiotami. Uznał przy tym, że nie miało
znaczenia to, iż ewentualne ustalenie istnienia tych stosunków prawnych umożliwi
powódce prowadzenie jednej inwestycji. W ocenie Sądu Okręgowego nie
zachodziła więc tożsamość podstawy faktycznej i prawnej ani tym bardziej
wspólność praw po stronie pozwanych, a jedynie współuczestnictwo formalne. Z
tego względu wartość przedmiotu zaskarżenia wobec obydwu pozwanych nie
podlegała zliczeniu. Sąd Okręgowy ustalił, że wobec pozwanej S. Sp. z o.o. w D.
wynosiła ona 46.730,22 zł, a jej obliczenia dokonał w oparciu o sumę czynszu
dzierżawnego za okres roku. Sąd Okręgowy przyjął, że w niniejszej sprawie
minimalna wartość przedmiotu zaskarżenia, warunkująca dopuszczalność skargi
kasacyjnej wynosiła 75.000 zł. Z tego względu na podstawie art. 398 6 § 2 k.p.c.
odrzucił skargę kasacyjną powódki w stosunku pozwanej S. Sp. z o.o. w D.
Powódka
wniosła
zażalenie
na
postanowienie
Sądu
Okręgowego.
Zarzuciła w nim naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. polegające na błędnym
przyjęciu,
że w sprawie
występuje
współuczestnictwo
formalne
pozwanych,
a w konsekwencji naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. polegające na błędnym przyjęciu,
że skarga kasacyjna powódki wobec pozwanej S. Sp. z o.o. jest niedopuszczalna.
Powódka wywodziła, że z pozwanymi łączy ją jeden stosunek prawny,
o charakterze złożonym, chociaż mający źródło w dwóch odrębnie zawartych
umowach, na co wskazuje zakres projektu budowy elektrowni wiatrowych, silna
więź gospodarcza i funkcjonalna pomiędzy tymi umowami, tworzącymi wspólne
przedsięwzięcie. W ocenie powódki za przyjęciem współuczestnictwa materialnego
przemawiają – wykazujące cechę wspólności – obowiązek oddania do korzystania
gruntu
stanowiącego
własność
każdej
z pozwanych
oraz
współdziałania
przy realizacji projektu, a ponadto wyrażenie przez pozwanych wspólnej zgody na
realizację projektu poprzez złożenie podpisów na mapach dotyczących jego
lokalizacji oraz okoliczność, że wydane zostało tylko jedno pozwolenie na budowę.
W związku z tym powódka wnosiła o ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia na
kwotę 130.975 zł w stosunku do obydwu pozwanych i uchylenie zaskarżonego
postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że według art. 394 1 § 1 k.p.c.
zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej
instancji odrzucające skargę kasacyjną lub skargę o stwierdzenie niezgodności
z prawem prawomocnego orzeczenia oraz co do kosztów procesu, które nie były
przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, a na podstawie art. 394 1 § 2
k.p.c. w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, także na postanowienie
sądu
drugiej instancji kończące
postępowanie
w sprawie,
za
wyjątkiem
postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania
i postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu
pierwszej
instancji.
Oznacza
to,
że
zażalenie
do
Sądu
Najwyższego
na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie sprawdzenia i ustalenia
wartości przedmiotu zaskarżenia, które nie kończy postępowania w sprawie,
jest niedopuszczalne. Z tego względu zażalenie powoda w części dotyczącej
ustalenia w postanowieniu Sądu Okręgowego wartości przedmiotu zaskarżenia
postanowienia podlega odrzuceniu na podstawie art. 373 w zw. z art. 370, 398 21
i 3941 § 3 k.p.c.
Kwestia prawidłowości ustalenia przez Sąd Okręgowy wartości przedmiotu
zaskarżenia skargi kasacyjnej wobec pozwanej S. Sp. z o.o. podlega jednak
rozważeniu – pomimo braku wniosku przewidzianego w art. 380 w zw. z 39821
i 3941 § 3 k.p.c. – jako przesłanka zastosowania art. 3982 § 1 k.p.c., którego
naruszenie
podniesione
że w sprawach
zostało
gospodarczych
w
o
zażaleniu
prawa
i
w
którym
majątkowe
przewidziano,
skarga
kasacyjna
jest niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż
siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych. W tym zakresie zażalenie nie zasługuje
na uwzględnienie. Nie można podzielić wyrażonego w zażaleniu poglądu,
że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do przyjęcia istnienia po stronie
pozwanych współuczestnictwa materialnego (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.). Ocena w tym
zakresie zależy od treści żądania w pozwie i okoliczności przytoczonych na jego
poparcie. W niniejszej sprawie powódka wniosła o ustalenie istnienia dwóch
odrębnych stosunków prawnych dzierżawy. Wynika to jednoznacznie z rozdzielenia
obu żądań w pozwie, które odnosiły się do dwóch różnych stosunków
prawnych dzierżawy a ich źródłem były umowy zawarte przez powódkę, w różnym
czasie, oddzielnie z każdą z pozwanych spółek. Tak sformułowane żądania
nie zostały zmienione w toku procesu, na co wskazuje treść oświadczenia
pełnomocnika powódki, mającego na celu ich doprecyzowanie (k. 523), i co
znajduje potwierdzenie we wnioskach zawartych w apelacji powódki (k. 996v.).
Gospodarczy związek i znaczenie umów zawartych z różnymi podmiotami jedynie
z punktu widzenia powoda, nie oznacza, że prawa i obowiązki drugiej strony każdej
z tych umów są wspólne. Bez żadnych wątpliwości nie można także uznać,
że prawa i obowiązki pozwanych spółek są oparte na tej samej podstawie
faktycznej i prawnej.
Wobec tego Sąd Okręgowy słusznie uznał, że zostały spełnione jedynie
przesłanki do przyjęcia współuczestnictwa formalnego po stronie pozwanych
określone w art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c., a to uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej
w stosunku do pozwanej S. Sp. o.o. w D. Wartość przedmiotu zaskarżenia
względem tej pozwanej jest niższa niż siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych i nie
zlicza się jej z wartością przedmiotu zaskarżenia względem drugiej z pozwanych.
Z tych względów, należało na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 3941 § 3
k.p.c. oddalić zażalenie w tej części, w jakiej było skierowane do rozstrzygnięcia
w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej.