Supreme Court dismisses retrial appeal for unknown evidence and denies appointed counsel due to client's procedural competence.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal against the appellate court's rejection of a retrial request. The plaintiff argued that new evidence could have changed the outcome and requested an appointed lawyer due to lack of legal expertise. The court ruled that retrial requires unknown evidence, which the plaintiff possessed, and denied the lawyer request because the plaintiff demonstrated sufficient procedural knowledge.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 403 § 2 k.p.c.; Art. 117 § 1, 5 k.p.c.: A retrial is only possible if the applicant could not use previously unknown evidence, and appointed counsel is not required if the party demonstrates sufficient knowledge of civil procedure rules.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 125/12
POSTANOWIENIE
Dnia 6 grudnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Wojciech Katner
SSN Anna Owczarek
ze skargi powódki
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego
z dnia 29 czerwca 2011 r.,
w sprawie z powództwa R. Ł.
przeciwko R. H.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 6 grudnia 2012 r.,
zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 12 marca 2012 r.,
1) oddala zażalenie,
2) przyznaje
od
Skarbu
Państwa
-
Sądu
Apelacyjnego
adwokatowi K. B., kwotę 2970 (dwa tysiące dziewięćset
siedemdziesiąt) złotych powiększoną
o należny
podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów pomocy
prawnej udzielonej z urzędu powódce w
zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.
postępowaniu
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r., Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o
wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z
dnia 29 czerwca 2011 r., wniesioną przez powódkę R. Ł. w sprawie przeciwko R. H.
o zadośćuczynienie. Za podstawę odrzucenia skargi Sąd Apelacyjny przyjął art. 410
§ 1 k.p.c., uznając, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie. W
uzasadnieniu wskazał, że w skardze powódka kwestionowała prawidłowość
pominięcia zgłoszonych przez nią wniosków dowodowych i podniosła, że po
wydaniu
zaskarżonego
wyroku
powzięła
informację,
że
dowody,
których
przeprowadzenia się domagała, mogły wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie.
Jednak zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. podstawę wznowienia stanowić może jedynie
wykrycie takich środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w
poprzednim postępowaniu. Natomiast środki dowodowe powołane przez powódkę
były jej znane jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania.
Powódka
wniosła
zażalenie
na
postanowienie
Sądu
Apelacyjnego
odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Zarzuciła w nim naruszenie
art. 117 § 1 i 5 k.p.c. polegające na niezasadnym nieuwzględnieniu wniosku
powódki o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu ze skargi
o wznowienie w sytuacji, gdy prawidłowe prowadzenie tego postępowania
wymagało znacznej wiedzy prawniczej oraz doświadczenia w występowaniu przed
sądem. Zarzuciła także nieprawidłowe zastosowanie art. 403 k.p.c. Reprezentujący
powódkę adwokat ustanowiony z urzędu wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oświadczając, że nie zostały
one opłacone w całości ani w części.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wobec obowiązującego w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym
związania zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego (art. 378 § 1
w zw. z art. 394 1 § 3 i 398 21 k.p.c. – zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia
8 grudnia 2009 r., I PZ 17/09, OSNP 2011/15-16/207) oraz wskazaniem
w zażaleniu naruszenia art. 117 § 1 i 5 k.p.c. przez ich błędne zastosowanie trzeba
podnieść, że uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego
zależy od uznania, że jest potrzebny udział w sprawie profesjonalnych
pełnomocników. Potrzeba udzielenia profesjonalnej pomocy prawnej stronie
zachodzi zaś przede wszystkim w sytuacji, gdy strona ta jest nieporadna, przez co
należy rozumieć sytuację, w której strona nie potrafi w zrozumiały i poprawny
sposób przedstawić swojego stanowiska procesowego oraz nie ma podstawowej
orientacji w regułach rządzących procesem cywilnym, w związku z czym nie można
zasadnie oczekiwać, iż pouczenia sądu udzielane w trybie art. 5 k.p.c. będą
wystarczające dla zapewnienia tej stronie odpowiedniej wiedzy o możliwych
i celowych czynnościach procesowych. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z
dnia 20 sierpnia 2009 r. (sygn. akt II CSK 64/09, niepubl.) w sytuacji, gdy strona
swoim zachowaniem wykazuje wystarczającą znajomość reguł, według których
toczy się postępowanie sądowe - a tak należy rozumieć dokonywanie przez
powódkę
dotychczasowych czynności procesowych - odmowa ustanowienia
adwokata nie może być oceniona jako prowadząca do nieważności postępowania
ze względu na pozbawienie strony możności obrony swych praw (por. też wyroki
Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2004 r., IV CK 218/03, niepubl.; z dnia
12 września 2007 r., I CSK 199/07, niepubl. oraz z dnia 19 czerwca 2008 r., V CSK
50/08, niepubl.).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 403 § 2 k.p.c., podzielając
stanowisko
Sądu
Apelacyjnego,
należy
zwrócić
uwagę,
że
niemożliwość
skorzystania z okoliczności faktycznych i środków dowodowych, jako podstawa
wznowienia postępowania, jest oceniana z punktu widzenia strony, a nie ze
względu na wadliwości dotychczasowego postępowania w zakresie uwzględnienia
przez sąd przytaczanych w tym postępowaniu okoliczności i wskazywanych dowodów.
Jak trafnie przyjął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 października 2011 r.
(sygn. akt I CZ 115/11, niepubl.), podstawą skargi o wznowienie postępowania
nie może być negatywna ocena skarżącego dotycząca ustaleń faktycznych, oceny
dowodów ani zastosowania prawa przez sądy w sprawie, której skarga dotyczy.
Celem wznowienia postępowania, w odróżnieniu od środków odwoławczych i skargi
kasacyjnej, nie jest usunięcie błędów dotychczasowego postępowania w oparciu
o ten sam materiał dowodowy (zob. też wyrok Sądu Najwyższego w wyroku z dnia
z dnia 29 marca 2007 r., II UZ 3/07 OSNP 2008/11-12/178)
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c., postanowił jak w sentencji, rozstrzygając o kosztach pomocy prawnej
udzielonej powódce w postępowaniu zażaleniowym przez adwokata ustanowionego
z urzędu stosownie do § 19 i 20 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2, § 11 ust. 1 pkt 2, § 6 pkt 6
i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2002 r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie... (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)