Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 112/13 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on renewal of proceedings due to lack of statutory grounds for invalid marriage case.

Numero d'incarto IV CZ 112/13
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal against the appellate court's decision to reject a request for renewal of proceedings in an invalid marriage case. The plaintiff argued that her appointed counsel failed to notify her of the appeal hearing, allegedly depriving her of the right to defend herself. The court ruled that the statutory ground for renewal requires a total deprivation of the right to defense caused by a court or opposing party's violation of procedural law, which was not established here. Consequently, the appeal was rejected because the circumstances did not meet the strict legal requirements for invoking the renewal provision.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 401 ust. 2 k.p.c.; Art. 376 k.p.c.; Art. 133 § 3 k.p.c.; The ground for renewal of proceedings under Art. 401(2) of the Civil Procedure Code requires a total deprivation of the right to defense resulting from a procedural violation by the court or another party, not merely the failure of a state-appointed lawyer to notify the client, as participation in proceedings is a right, not an obligation.

Parole chiave

Generato dall'IA
renewal of proceedings invalid marriage deprivation of defense state-appointed counsel civil procedure code total deprivation procedural violation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 401 ust. 2 k.p.c.
stwierdzając, że nie istnieje podstawa wznowienia oparta przez skarżącą na art. 401 pkt 2 k.p.c.Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła powódka.
Art. 376 k.p.c.
Kodeks postępowania cywilnego wprost stanowi, że brak obowiązku uczestniczenia w rozprawie odwoławczej, a niestawiennictwo strony lub jej pełnomocnika nie uzasadnia odroczenia (art. 376 k.p.c.).
Art. 133 § 3 k.p.c.
Zawiadomienie pełnomocnika o terminie rozprawy było skuteczne i Sąd nie był obowiązany do ponawiania tej czynności w odniesieniu do samej strony (art. 133 § 3 k.p.c.).
Art. 398 § 14 k.p.c.
Zasadnie zatem Sąd Apelacyjny przyjął, że złożona w sprawie skarga o wznowienie postępowania nie była oparta na ustawowo wskazanej podstawie i ją odrzucił.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c.
Art. 398 § 21 k.p.c.
Zasadnie zatem Sąd Apelacyjny przyjął, że złożona w sprawie skarga o wznowienie postępowania nie była oparta na ustawowo wskazanej podstawie i ją odrzucił.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c.
Art. 394 § 3 k.p.c.
§ 7 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 2 i 3, § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
art. 401 pkt 2 k.p.c
stwierdzając, że nie istnieje podstawa wznowienia oparta przez skarżącą na art. 401 pkt 2 k.p.c.Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła powódka.
art. 410 k.p.c
Zgodnie z art. 410 k.p.c., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.
art. 376 k.p.c
Kodeks postępowania cywilnego wprost stanowi, że brak obowiązku uczestniczenia w rozprawie odwoławczej, a niestawiennictwo strony lub jej pełnomocnika nie uzasadnia odroczenia (art. 376 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2005 r., IV CK 57/05
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2005 r., IV CK 57/05, nie publ.).
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 35/12
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06, z dnia 5 listopada 2010 r., I CZ 107/10, z dnia 25 maja 2012 r., I CZ 35/12, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09).
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1974 r., II CR 331/74
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1974 r., II CR 331/74, OSNCP 1975, nr 5 poz.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1968 r., I CR 432/667
84, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1968 r., I CR 432/667, OSNCP 1969, nr 7-8, poz.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/00
137, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/00, OSNP 2001, nr 4, poz.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2007 r., V CZ 88/07
133, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2007 r., V CZ 88/07, nie publ.).
IV CK 57/05
Supreme Court allows retrial due to improper service of notice by unauthorized recipient violating civil procedure rules.
I CSK 601/09
Supreme Court allows appeal on retrial grounds, ruling tax audit findings do not constitute new evidence of debt. The court held that evidence discoverable through due diligence does not qualify for retrial under Polish Civil Procedure Code. The decision emphasizes that parties must act diligently to uncover facts during the main proceedings. The court found the lower court erred in dismissing the retrial claim without proper analysis. Consequently, the case is remanded for a new hearing on the merits. This ruling clarifies the strict requirements for invoking retrial provisions in civil litigation. The judgment reinforces the principle of legal certainty while protecting legitimate claims. It establishes that tax compliance issues do not automatically negate civil debt claims. The court stressed the importance of timely evidence presentation in civil cases. This decision provides guidance on interpreting new evidence standards in Polish law.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 112/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący)‎SSN Jan Górowski‎SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) ze skargi powódki o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 marca 2012 r., w sprawie z powództwa I. A.‎przeciwko M. A. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej o unieważnienie małżeństwa,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 stycznia 2014 r.,‎zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego ‎z dnia 17 lipca 2013 r., 1) oddala zażalenie;

2) przyznaje adwokatowi A. K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką, od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego wynagrodzenie w kwocie 270,- (dwieście siedemdziesiąt) zł, podwyższonej o należny podatek od towarów i usług za reprezentowanie z urzędu powódki w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 17 lipca 2013 r. odrzucił skargę I. A. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa I. A. przeciwko M. A. o unieważnienie małżeństwa, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 marca 2012 r. stwierdzając, że nie istnieje podstawa wznowienia oparta przez skarżącą na art. 401 pkt 2 k.p.c.Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła powódka. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzuciła, że możliwość działania powódki w postępowaniu odwoławczym w sprawie o unieważnienie małżeństwa została całkowicie wyłączona, bowiem wskutek wyznaczenia pełnomocnika z urzędu nie została w ogóle powiadomiona o terminie rozprawy apelacyjnej, a sam pełnomocnik o nim nie wiedział.

Z tych względów, zdaniem skarżącej, niedziałanie lub niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu prowadziło do naruszenia możliwości podjęcia przez nią czynności w sprawie i uzasadnia zastosowanie art. 401 pkt 2 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył: Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym i nauce prawa skarga o wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajnego środka prawnego. Przepisy ją wprowadzające, zmierzając do wzruszenia prawomocnego orzeczenia poza tokiem instancji i zastąpienia wydanego orzeczenia nowym, muszą być wykładane ściśle, a wskazane przez stronę podstawy poddane restrykcyjnej ocenie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2005 r., IV CK 57/05, nie publ.).

Zgodnie z art. 410 k.p.c., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego trwale ugruntowany jest pogląd, że przesłanka do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zachodzi nie tylko wtedy, gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób nieodpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy wskazane w skardze okoliczności wprawdzie dałyby się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, lecz jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06, z dnia 5 listopada 2010 r., I CZ 107/10, z dnia 25 maja 2012 r., I CZ 35/12, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09).

Skarżąca powołała się na tzw. nieważnościową podstawę wznowienia (art. 401 pkt 2 k.p.c.) wskazując na pozbawienie jej możliwości działania w postępowaniu odwoławczym. Jak jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, przepis powyższy należy wykładać w ten sposób, że strona zostaje pozbawiona możności działania tylko wtedy, gdy doszło do całkowitego pozbawienia jej możności obrony, a więc gdy znalazła się w takiej sytuacji, gdy nie tylko ograniczono lub utrudniono jej przedstawienie i popieranie swojego stanowiska w toczącym się postępowaniu ale także, gdy było to wynikiem naruszenia przepisów prawa procesowego przez sąd lub inną stronę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1974 r., II CR 331/74, OSNCP 1975, nr 5 poz. 84, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1968 r., I CR 432/667, OSNCP 1969, nr 7-8, poz. 137, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/00, OSNP 2001, nr 4, poz. 133, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2007 r., V CZ 88/07, nie publ.).

Z akt sprawy o unieważnienie małżeństwa wynika, że Okręgowa Rada Adwokacka w […] pismem z dnia 15 grudnia 2011 r. powiadomiła Sąd o wyznaczeniu adwokata D. L., prowadzącego Kancelarię Adwokacką w […], pełnomocnikiem z urzędu powódki I. A. i powiadomiła go o tym fakcie. Zawiadomienie o terminie rozprawy odwoławczej doręczono w dniu 7 marca 2012 r. adwokat Z. T., upoważnionej przez tego pełnomocnika do odbioru pism procesowych. Konsekwentnie nie zostało potwierdzone istnienie przeszkody procesowej polegającej na pozbawieniu strony możności obrony praw, która mogłaby zostać zakwalifikowana jako bezwzględna negatywna przesłanka procesowa, skutkująca nieważnością postępowania.

Uczestniczenie w postępowaniu cywilnym jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony, ponadto może być realizowane za pośrednictwem pełnomocników procesowych. Kodeks postępowania cywilnego wprost stanowi, że brak obowiązku uczestniczenia w rozprawie odwoławczej, a niestawiennictwo strony lub jej pełnomocnika nie uzasadnia odroczenia (art. 376 k.p.c.). Zawiadomienie pełnomocnika o terminie rozprawy było skuteczne i Sąd nie był obowiązany do ponawiania tej czynności w odniesieniu do samej strony (art. 133 § 3 k.p.c.). W okolicznościach sprawy brak także podstaw do przyjęcia, że pełnomocnik zaniedbał swoje obowiązki tak dalece, że strona została pozbawiona możności działania.

Nie jest wystarczająca subiektywna, emocjonalna ocena powódki w tym przedmiocie. Zasadnie zatem Sąd Apelacyjny przyjął, że złożona w sprawie skarga o wznowienie postępowania nie była oparta na ustawowo wskazanej podstawie i ją odrzucił.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.W przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 2 i 3 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst:

Dz. U. z 2013 r. poz. 461). db