Supreme Court dismisses appeal for non-payment of appeal fee despite prior civil court fee exemption. Appeal fee exemption does not extend to cassation proceedings.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the appellate court's refusal to accept the cassation complaint due to unpaid fees. Although the appellant held a prior exemption from civil court costs, the appellate court correctly determined this exemption did not cover the separate requirement to pay the proportional appeal fee. The court ruled that the new Supreme Court ruling clarifying this distinction applies prospectively, meaning the appellant's failure to pay constituted a valid ground for rejecting the complaint.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3986 § 2 k.p.c.; zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 108/08
POSTANOWIENIE
Dnia 14 stycznia 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Barbara Myszka (przewodniczący)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)
SSN Dariusz Zawistowski
w sprawie z powództwa M.S.
przeciwko I. SA
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 14 stycznia 2009 r.,
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 7 października 2008 r.,
oddala zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 października 2008 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art.
3986 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną powoda M.S. od wyroku tego Sądu z dnia 9
kwietnia 2008 r. i wyjaśnił w uzasadnieniu, że powód niesłusznie uznał, iż przyznane mu
w postępowaniu przed sądami powszechnymi zwolnienie od kosztów sądowych zwalnia
go także od obowiązku uiszczenia opłaty stosunkowej od skargi kasacyjnej. Sąd
Apelacyjny przywołał uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5
czerwca 2008 r. (III CZP 142/07, Biul. SN z 2008 r., nr 6 poz. 7) i zaakceptował przyjęte
w niej stanowisko, że zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w
postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego.
Oznacza to, że składając skargę kasacyjną powód powinien uiścić od niej należną
opłatę stosunkową albo zgłosić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w tym
postępowaniu. Żadnej z tych czynności jednak nie dokonał.
Powód zażalił się na to postanowienie, domagając się jego uchylenia. Zarzucił
naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. w zw. z art. 100 § 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1938 ze zm.) oraz art.
3 k.c., argumentując, że zwolnienie od kosztów sądowych przyznane mu zostało
postanowieniem z dnia 29 lipca 2002 r. i do tej pory – pomimo dwukrotnie już
przeprowadzanego
postępowania
kasacyjnego
w
tej
sprawie
–
nie
było
kwestionowane na etapie postępowania przed Sądem Najwyższym. Powód oparł się
na tej praktyce, nie znając i nie mogąc znać w momencie składania skargi kasacyjnej,
treści uchwały Sądu Najwyższego, akceptującej odmienny kierunek interpretacji
przepisów, bowiem została ona opublikowana później. Zdaniem skarżącego
uwzględnienie przez Sąd Apelacyjny w tych okolicznościach odmiennej wykładni
powołanych przepisów naruszało art. 3 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący ma rację, że w kwestii przedmiotowego zakresu obowiązywania
zwolnienia od kosztów sądowych przez długi czas dominował pogląd, iż zwolnienie
przyznane w postępowaniu przed sądami powszechnymi rozciąga się również
na postępowanie kasacyjne (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia
29 listopada 2007 r., III CZ 49/07 i III CZ 52/01 nie publ.), aczkolwiek wyrażane
także było zdanie przeciwne (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia
23 stycznia 2007 r., III CZ 3/07, niepubl. oraz z dnia 24 sierpnia 2007 r., I CZ 93/07,
niepubl.).
Powyższe rozbieżności doprowadziły ostatecznie do podjęcia przez Sąd
Najwyższy w dniu 5 czerwca 2008 r. powołanej przez Sąd Apelacyjny uchwały
w poszerzonym składzie, której nadana została moc zasady prawnej. Oznacza to
związanie przyjętym w uchwale poglądem innych składów Sądu Najwyższego
(art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, Dz.U. Nr 240,
poz. 2052 ze zm., por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2006 r.,
I PZP 2/06 nie publ.).
W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy przyjął jej prospektywne działanie,
biegnące od dnia jej powzięcia, a nie od dnia jej opublikowania. Ponieważ uchwała nie
jest aktem prawa, ani nawet powszechnie wiążącej wykładni, zastosowanie zawartego
w niej poglądu do czynności podjętych przez powoda przed jej opublikowaniem nie
narusza art. 3 k.c. Może natomiast stanowić argument przemawiający za
niezawinionym uchybieniem przez powoda obowiązkom związanym z opłaceniem
skargi kasacyjnej, co jednak miałoby znaczenie w postępowaniu o przywrócenie
terminu do złożenia skargi kasacyjnej, a nie w postępowaniu kwestionującym
zasadność odrzucenia tej skargi. Skarżący nie podważa bowiem faktów, które
spowodowały odrzucenie skargi – przyznaje, że nie została ona opłacona opłatą
stosunkową i nie zawierała wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ
skarżący uważał, że przyznane mu wcześniej zwolnienie rozciąga się także na
postępowanie kasacyjne. Tymczasem, w świetle przyjętej w uchwale z 5 czerwca
2008 r. zasady prawnej, wiążącej Sąd Najwyższy w niniejszym składzie, zwolnienie od
kosztów
sądowych
nie
obejmuje
postępowania
kasacyjnego.
Oznacza
to,
że uiszczenie od skargi jedynie opłaty podstawowej było nieprawidłowe i w rezultacie
uzasadnione było uznanie jej za nieopłaconą należycie.
Z przytoczonych względów zażalenie powoda podlegało oddaleniu na
podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.