Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 103/16 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on appeal procedure grounds, allowing retrial for missing merits review.

Numero d'incarto IV CZ 103/16
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the District Court's decision to remand the case for retrial. The appellant argued that the lower court failed to address the claim for return of property and properly evaluated evidence regarding a loan contract. The court ruled that while the lower court did not fully examine the merits, the appeal must focus on procedural violations under Article 386 § 4 of the Civil Procedure Code, which were found to exist due to the omission of key factual findings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 386 § 4 k.p.c.; Art. 3941 § 11 k.p.c.: An appeal under Art. 3941 § 11 k.p.c. must focus on procedural violations listed in Art. 386 § 4 k.p.c., and failure to examine the material basis of the claim constitutes a failure to address the essence of the case.

Parole chiave

Generato dall'IA
failure to address essence of case appeal procedure formal control remittal for retrial loan contract evidence two-instance trial right

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 386 § 4 k.p.c.
W zażaleniu pełnomocnik pozwanego zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Art. 3941 § 11 k.p.c.
Sąd Najwyższy, co następuje:Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c., który wszedł w życie w dniu 3 maja 2012 r., i ma zastosowanie do zaskarżania orzeczeń wydanych po tym dniu (art.
Art. 720 § 2 k.c.
Zdaniem Sądu odwoławczego ze względu na charakter łączących strony stosunków (pozostawały w konkubinacie), oceny wymagały dołączone do pozwu dokumenty w celu ustalenia, czy mogą one stanowić, w rozumieniu art. 720 § 2 k.c., stwierdzenie pismem, zwarcia przez strony umowy pożyczki.
Art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
W takim zaś wypadku nie chodzi jedynie o zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia, lecz o dokonanie nowych ustaleń faktycznych i respektowanie, zagwarantowanego w art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa do co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego (por.
art. 720 § 2 k.c
Zdaniem Sądu odwoławczego ze względu na charakter łączących strony stosunków (pozostawały w konkubinacie), oceny wymagały dołączone do pozwu dokumenty w celu ustalenia, czy mogą one stanowić, w rozumieniu art. 720 § 2 k.c., stwierdzenie pismem, zwarcia przez strony umowy pożyczki.
art. 386 § 4 k.p.c
W zażaleniu pełnomocnik pozwanego zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.
art. 3941 § 11 k.p.c
Sąd Najwyższy, co następuje:Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c., który wszedł w życie w dniu 3 maja 2012 r., i ma zastosowanie do zaskarżania orzeczeń wydanych po tym dniu (art.
art. 386 § 1 k.p.c
1).Mając na względzie powyższe, nie można podzielić zarzutu skarżącego, że wyrok kasatoryjny został wydany z naruszeniem art. 386 § 1 k.p.c.
art. 176 ust. 1 Konstytucji
W takim zaś wypadku nie chodzi jedynie o zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia, lecz o dokonanie nowych ustaleń faktycznych i respektowanie, zagwarantowanego w art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa do co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego (por.
art. 39821 k.p.c
3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2012 r., III CZ 77/12
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1936 r., C 1839/36
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r., II CKN 897/97
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1998 r., II CKN 838/97
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2002 r., III CKN 151/98
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2002 r., I CKN 486/00
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2005 r., III CK 161/05
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 listopada 2007 r., I PK 140/07
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2014 r., IV CZ 26/14
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2014 r., IV CZ 26/14, nie publ.).Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art.
III CK 161/05
Supreme Court dismisses appeal; tax seizure transfers debt obligation to tax authority, validating performance under settlement terms.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 103/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Marian Kocon‎SSN Iwona Koper w sprawie z powództwa B. W.‎przeciwko A. C.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lutego 2017 r.,‎zażalenia pozwanego na wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt IX Ca …/16, oddala zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego orzeczeniu kończącemu postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 września 2015 r. Sąd Rejonowy w O. uchylił wyrok zaoczny tego Sądu z dnia 18 listopada 2014 r., którym zasądzono od pozwanego na rzecz powódki 33 771 zł z ustawowymi odsetkami, nakazano ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa 1689 zł opłaty od pozwu i nadano wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności, oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu.Sąd pierwszej instancji uznał, że powódka nie wykazała, aby łączyła ją z pozwanym jakakolwiek umowa, która uzasadniałaby zasądzenie dochodzonej kwoty.

Z samego uzasadnienia wynika, że powódka nie dysponowała własnymi pieniędzmi, lecz należącymi do „B. Polska” sp. z o.o., a ponadto, że nie przekazywała pieniędzy pozwanemu, ale na konto W. K. Zdaniem Sądu już same te okoliczności świadczą, że pozwany nie jest biernie legitymowany w sprawie. Zawarte w piśmie powódki z dnia 8 września 2015 r. wnioski dowodowe zostały oddalone, ponieważ w ocenie Sądu nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.W apelacji powódka zarzuciła nierozpoznanie przez Sąd Rejonowy istoty sprawy, podniosła, ze nieprzeprowadzenie zawnioskowanych przez nią dowodów uniemożliwiło jej wykazanie zasadności powództwa.Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w O. uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd odwoławczy podzielił zarzut apelacyjny nierozpoznania istoty sprawy. Przede wszystkim wskazał, że powódka żądała w pozwie wydania rzeczy albo zapłaty. Tymczasem Sąd w ogóle nie odniósł się do roszczenia o wydanie rzeczy. Uzasadniając dochodzone roszczenie o zapłatę umową pożyczki, powódka domagała się przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków i stron. Sąd nie odniósł się do tych wniosków dowodowych w kontekście umowy pożyczki, poprzestał na ocenie ich przydatności dla rozstrzygnięcia ograniczonego do stosunku prawnego, którego stroną była spółka, a nie powódka.

Zdaniem Sądu odwoławczego ze względu na charakter łączących strony stosunków (pozostawały w konkubinacie), oceny wymagały dołączone do pozwu dokumenty w celu ustalenia, czy mogą one stanowić, w rozumieniu art. 720 § 2 k.c., stwierdzenie pismem, zwarcia przez strony umowy pożyczki. W zażaleniu pełnomocnik pozwanego zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy, co następuje:Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c., który wszedł w życie w dniu 3 maja 2012 r., i ma zastosowanie do zaskarżania orzeczeń wydanych po tym dniu (art. 1 pkt 39 i art. 9 pkt 6 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.

U. Nr 233, poz. 138; dalej: "ustawa nowelizująca"), zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Charakter tego zażalenia był przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w postanowieniu z dnia 7 listopada 2012 r., IV 147/12 (OSNC 2013, Nr 3, poz. 41). Podejmując próbę określenia zakresu przeprowadzanej kontroli, Sąd Najwyższy stwierdził, że jego rolą w postępowaniu zażaleniowym - gdy przyczyną orzeczenia kasatoryjnego było nierozpoznanie przez sąd pierwszej instancji istoty sporu - jest zbadanie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo pojmował przyczynę uchylenia orzeczenia i czy jego merytoryczne stanowisko uzasadniało taką ocenę postępowania sądu pierwszej instancji.

Poza zakresem kontroli pozostaje natomiast prawidłowość stanowiska prawnego sądu odwoławczego co do meritum. W związku z tym - w myśl zapatrywania wyrażonego w tym postanowieniu - zażalenie powinno skupiać się na zarzutach naruszenia art. 386 § 4 k.p.c., a nie na kwestionowaniu merytorycznych podstaw orzeczenia.Podzielając to stanowisko i uogólniając je, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 listopada 2012 r., III CZ 77/12 (OSNC 2013, Nr 4, poz.

54) uznał, że należy przyjąć, iż kontrola dokonywana w ramach zażalenia przewidzianego w art. 3941 § 11 k.p.c. powinna mieć charakter formalny, właściwy temu środkowi odwoławczemu, skupiający się na ustanowionych w art. 386 § 4 k.p.c. przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, bez wkraczania w kompetencje sądu in merito.W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że nierozpoznanie istoty sprawy - w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. - oznacza zaniechanie przez sąd pierwszej instancji zbadania materialnej podstawy prawnej żądania pozwu albo pominięcie merytorycznych zarzutów pozwanego.

Zupełnie obojętna jest przyczyna zaniechania sądu, może więc tkwić zarówno w pasywności sądu, jak i w błędnym - co pokaże dopiero kontrola odwoławcza - przyjęciu przesłanki niweczącej lub hamującej roszczenie (prekluzja, przedawnienie, potrącenie, brak legitymacji, prawo zatrzymania, itp.) (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1936 r., C 1839/36, Zb. Orz. 1936, poz. 315 i z dnia 23 września 1998 r. II CKN 897/97, OSNC 1999, Nr 1, poz. 22, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1998 r., II CKN 838/97 i z dnia 3 lutego 2002 r.

III CKN 151/98, niepubl., wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2002 r., I CKN 486/00, OSP 2003, Nr 3, poz. 36, z dnia 21 października 2005 r., III CK 161/05, niepubl. i z dnia 12 listopada 2007 r., I PK 140/07, OSNP 2009, nr 1-2, poz. 1).Mając na względzie powyższe, nie można podzielić zarzutu skarżącego, że wyrok kasatoryjny został wydany z naruszeniem art. 386 § 1 k.p.c. Stwierdzone przez Sąd odwoławczy uchybienia polegające na pominięciu przez Sąd pierwszej instancji dochodzonego w sprawie także roszczenia o wydanie rzeczy, oddalenie wniosków dowodowych powódki bez oceny ich zasadności również w kontekście umowy pożyczki, a także zaniechanie - mimo charakteru łączących strony stosunków - oceny dołączonych do wniosku dokumentów w celu ustalenia, czy mogą one stanowić, w rozumieniu art. 720 § 2 k.c., stwierdzenie pismem zawarcia przez strony umowy pożyczki, daje podstawę do przyjęcia nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Na skutek ponownego rozpoznania sprawy, dojdzie do dokonania po raz pierwszy określonych ustaleń faktycznych.

W takim zaś wypadku nie chodzi jedynie o zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia, lecz o dokonanie nowych ustaleń faktycznych i respektowanie, zagwarantowanego w art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa do co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2014 r., IV CZ 26/14, nie publ.).Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 oraz art. 108 § 2 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. ). kcjw