Supreme Court overturns lower court ruling on appeal deadline missed due to court's unclear instructions to unrepresented party.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the appellate court's decision denying the plaintiff's request to restore the deadline for serving the judgment with reasoning. The plaintiff, acting without a lawyer, missed the deadline because he misunderstood the court's instructions regarding the appeal process. The court ruled that the appellate court failed to provide clear and understandable guidance to an unrepresented party, thereby negating the finding of the plaintiff's fault.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 168 § 1 k.p.c.; Art. 380 k.p.c.; Art. 398 § 3 k.p.c.; A procedural order not ending the proceedings cannot be appealed by way of appeal, but may be challenged if it affects the final ruling; failure to meet a procedural deadline is excusable if the court failed to provide clear and understandable instructions to an unrepresented party.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 101/13 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)SSN Iwona Koper (sprawozdawca)SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa A. G.przeciwko Z. H.o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 grudnia 2013 r.,zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]z dnia 11 stycznia 2013 r., uchyla zaskarżone postanowienie w pkt 2.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 października 2012 r. wraz z uzasadnieniem oraz odrzucił jego wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód - występujący w postępowaniu apelacyjnym bez pełnomocnika – wyłącznie z własnej winy uchybił terminowi do żądania doręczenia mu wyroku z uzasadnieniem, ponieważ dnia 25 października 2012 r. złożył wniosek jedynie o wydanie kserokopii wyroku Sądu Apelacyjnego oraz wyznaczenie pełnomocnika z urzędu.
Powód zaskarżył zażaleniem postanowienie Sądu Apelacyjnego w części odrzucającej wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, zarzucając naruszenie art. 130 § 1 zd. 2 i art. 387 § 3 k.p.c. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że wniosek z dnia 25 października 2012 r. traktował zgodnie z udzielonym przez Sąd Apelacyjny pouczeniem jako wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, a składając wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu był przekonany, że inicjuje w ten sposób postępowanie ze skargi kasacyjnej, nie uchybił więc terminowi do podjęcia koniecznych do tego czynności.
Wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonym zakresie poprzez uwzględnienie wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, a w przypadku gdyby zażalenie nie zostało uwzględnione, o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i dlatego nie podlega zaskarżeniu zażaleniem (uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNAPiUS 2000, nr 24, poz. 887.).
Może ono być skutecznie kwestionowane w zażaleniu na kończące postępowanie postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, jeżeli miało wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w tym postanowieniu i podlega badaniu na podstawie art. 380 w związku z art. 39821 i art. 3943 § 3 k.p.c. Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest brak winy strony składającej wniosek o przywrócenie terminu. Niezawinienie przez stronę w uchybieniu terminu należy analizować w płaszczyźnie jej subiektywnej oceny stanu rzeczy, zwłaszcza z uwzględnieniem stopnia jego wykształcenia i posiadanej wiedzy prawniczej oraz doświadczenia życiowego oraz z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (wyrok SN z dnia 13 maja 1994 r., I PRN 21/94, OSNAPiUS 1994, nr 5, poz. 85).
Za przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie przez stronę terminu może być uznane wadliwe bądź niedostateczne pouczenie strony co do terminu i sposobu dokonania czynności procesowej. Udzielone przez sąd stronie działającej bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika pouczenie co do sposobu i terminu zaskarżenia orzeczenia powinno zawierać jasny i zrozumiały dla niej przekaz, z którego wynika jednoznaczna informacja umożliwiająca skorzystanie z niego. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można zanegować twierdzenia skarżącego, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem nastąpiło bez jego winy, gdyż przekonanie co do tego, jakich czynności i w jakim terminie powinien dopełnić dla zachowania terminu do zaskarżenia wyroku opierał na uzyskanym od tego Sądu Apelacyjnego pouczeniu.
Protokół rozprawy apelacyjnej (k. 140) nie zawiera bowiem w ogóle informacji o udzieleniu powodowi działającemu bez pełnomocnika wskazówek co do sposobu i terminu wniesienia środka zaskarżenia od wyroku Sądu Apelacyjnego (art. 327 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.), a jak wynika z niego, ogłoszenie wyroku i podanie jego ustnych motywów z uwagi na awarię systemu nie zostało nagrane. Nieuzasadniony był tym samym przeciwny wniosek odnośnie do winy powoda w uchybieniu terminu, który legł u podstaw zaskarżonego postanowienia.Kierując się powyższym Sąd Najwyższy w uwzględnieniu zażalenia uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części, pozostawiając bez rozpoznania przedwczesny w tej sytuacji wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego (art. 39815 § 1 w zw. z art. 3943 § 3 k.p.c.). db