Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 97/06 Generato dall'IA

Supreme Court allows appeal against dismissal of heat energy payment claim due to missing tariff during interim period.

Numero d'incarto IV CSK 97/06
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's dismissal of a claim for unpaid heat energy costs and remanded the case for retrial. The lower courts had rejected the claim because the parties allegedly reached a tacit agreement on prices during a four-month gap between old and new tariffs, despite the plaintiff explicitly labeling the prices as provisional. The court ruled that such an agreement could not be inferred when the seller clearly marked the prices as temporary and the buyer objected, noting that the Energy Law does not permit retroactive application of new tariffs. Consequently, the court determined that the price must be calculated based on the regulatory guidelines applicable at the time, which require the interim price to be lower than both the old and new tariff rates, with the final amount to be determined by an expert witness.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 47 ust. 2c Prawa energetycznego; art. 540 k.c.: In the absence of a new approved tariff, the price for energy sales during the interim period must be calculated according to regulatory guidelines requiring a rate lower than both the old and new tariffs, rather than assuming a tacit agreement on provisional invoice prices.

Parole chiave

Generato dall'IA
heat energy tariffs interim pricing mechanism tacit agreement inference Energy Law retroactivity expert witness valuation civil code price formation remand for retrial

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 47 ust. 2c Prawa energetycznego
§ 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., a także art. 60 w zw. z art. 65 k.c. oraz art. 47 w zw.
art. 45 i 45 a Prawa energetycznego
z art. 45a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r.
rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 października 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie ciepłem
art. 540 k.c.
wynikowej (art. 540 k.c.).
art. 540 § 2 k.c.
(art. 540 § 2 k.c.), rzecz jasna przy pomocy biegłego.
art. 398 k.p.c.
Dlatego na podstawie art. 39815 w zw.
art. 108 § 2 k.p.c.
z art. 108 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna
art. 233 § 1 k.p.c
W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., oraz art.
art. 391 § 1 k.p.c
z art. 391 § 1 k.p.c., a także art.
art. 65 k.c
§ 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., a także art. 60 w zw. z art. 65 k.c. oraz art. 47 w zw.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 97/06

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 lipca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący)

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

SSN Marek Sychowicz

w sprawie z powództwa "M." SA

przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej Spółce z o.o.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 lipca 2006 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt [...],

uchyla

zaskarżony

wyrok

i

przekazuje

sprawę

Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 30 czerwca 2005 r. oddalił powództwo

„M.” spółki akcyjnej przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej

spółce z o.o. o zapłatę 928.279,37 zł z ustawowymi odsetkami za energię cieplną

dostarczoną pozwanemu w okresie październik 2003 – styczeń 2004 r.

Sąd ten ustalił, że do końca września 2003 r. sprzedaż energii pozwanemu przez

powoda odbywała się na podstawie taryfy zatwierdzonej przez Prezesa URE

decyzją z dnia 22 września 2000 r., obowiązującej do 30 września 2003 r. Powód

wszczął starania o zatwierdzenie nowej taryfy w ostatnim dniu obowiązywania

dotychczasowej. Nowa taryfa została zatwierdzona przez Prezesa URE decyzją z

dnia 31 grudnia 2003 i wprowadzona do stosowania z dniem 1 lutego 2004 r. W

okresie czterech miesięcy, kiedy nie było zatwierdzonej taryfy, powód dostarczał

energię cieplną pozwanemu według cen niższych od obowiązujących w ostatnio

obowiązującej taryfie zaznaczając, że traktuje tę cenę zaliczkowo, do czasu

zatwierdzenia taryfy nowej. Pozwany nie godził się wprawdzie na taki sposób

ustalania ceny, jednakże pobierał dostarczane ciepło i opłacał faktury wystawione

przez powoda, na których figurowało zastrzeżenie o ich tymczasowości. Zgodnie z

nową taryfą pozwany powinien za dostawy w tym okresie zapłacić 10.500.527,80

zł, zapłacił według cen z wystawionych faktur 9.572.248,10 zł; różnica stanowi

kwotę dochodzoną pozwem w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu Okręgowego

powództwo jest bezzasadne. Skoro powód zdecydował się dostarczać ciepło

pozwanemu mimo braku zatwierdzonej taryfy, stosując ceny prognozowane, a

pozwany opłacił te faktury, to należy przyjąć, że były to ceny ostateczne i strony są

rozliczone, co skutkuje oddalenie powództwa.

Apelacja powoda

od

tego

orzeczenia

została

oddalona wyrokiem

Sądu

Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2005 r. Sąd ten podkreślił, że nie ma możliwości

prawnej, aby nowa taryfa działała wstecz. Prawo energetyczne nie przewiduje też

zaliczkowego pobierania należności za dostarczaną energię na poczet przyszłej

ceny zatwierdzonej w nowej taryfie. Ustalona w taryfie cena ma charakter ceny

maksymalnej, stąd też strony mogą porozumieć się co do pobierania ceny niższej.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego do takiego porozumienia doszło w sposób

konkludentny tą drogą, że powód dostarczał energię cieplną, a pozwany płacił za

nią zgodnie z wystawionymi fakturami. Żądanie obecnie dopłaty przez powoda jest

nieusprawiedliwione i słusznie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy, co

przesądza o bezzasadności apelacji.

W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., oraz art. 328

§ 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., a także art. 60 w zw. z art. 65 k.c. oraz art. 47 w zw.

z art. 45a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. nr 54,

ze zm.) w brzmieniu sprzed dnia 3 maja 2005 r. – dalej: „Pr. energ.” i na tych

podstawach wniósł o uchylenie skarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa,

ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Społeczne znaczenie zaopatrzenia w gaz, energię elektryczną i ciepło

uzasadnia stanowisko, że ceny ich sprzedaży nie mogą podlegać tylko prawom

wolnego rynku, lecz powinien być to rynek regulowany przez państwo.

Podstawowym instrumentem tej regulacji jest wprowadzenie obowiązkowego,

urzędowego zatwierdzania taryf na ceny sprzedaży energii. Trzeba zaznaczyć, że

obowiązek ustalania taryf jest daleko idącą ingerencją państwa, wyłączającą

autonomię stron w kształtowaniu tak istotnego elementu umowy, jakim jest cena

sprzedaży (tak też Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 października

1999 r., K12/99, OTK 1999, nr 6, poz. 120). Ochronna funkcja taryfy sprawia, że,

jak to trafnie przyjął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 grudnia

2002 r., IV CKN 1616/00 (OSNC 2004, nr 4, poz. 54), ustalone w niej ceny

mieszczą się w pojęciu cen regulowanych, przy czym nie są to ceny sztywne

w rozumieniu art. 537 k.c., lecz ceny maksymalne, o jakich mowa w art. 538 k.c.

Oznacza to dopuszczalność negocjowania przez strony ceny niższej od

przewidzianej w taryfie. Powstaje jednak problem, mający zasadnicze znaczenie

dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wedle jakich zasad ma być ustalana cena

sprzedaży energii w okresie przejściowym, a więc w czasie, kiedy dotychczasowa

taryfa przestaje obowiązywać, a nie ma jeszcze nowej. W obecnym stanie

prawnym, obowiązującym od dnia 3 maja 2005 r. kwestię tę reguluje art. 47 ust. 2c.

Pr. energ. Zgodnie z jego treścią, w przypadku upływu okresu, na jaki została

ustalona taryfa, do dnia wejścia w życie nowej taryfy stosuje się taryfę

dotychczasową, jeżeli decyzja Prezesa URE nie została wydana, albo toczy się

postępowanie odwoławcze od niej. Jednakże taryfy dotychczasowej nie stosuje się,

jeżeli decyzja Prezesa URE odmawiająca zatwierdzenia taryfy jest uzasadniona

koniecznością obniżenia cen i stawek opłat poniżej cen i stawek opłat zawartych

w dotychczasowej taryfie i wynika z udokumentowanych i opisanych zmian

zewnętrznych warunków wykonywania przez przedsiębiorstwo energetyczne

działalności gospodarczej.

Jest rzeczą oczywistą, że ta regulacja prawna nie działa wstecz, a więc nie ma

zastosowania do rozstrzyganej sprawy. Skarżący skutecznie przy tym podważył

konstrukcję prawną na której opiera się zaskarżone orzeczenie, trafnie wskazując,

że przyjęte założenie, iż pomiędzy stronami doszło do porozumienia w sposób

konkludentny

w

kwestii

ustalenia

kosztów

sprzedaży

energii

w

okresie

„beztaryfowym” na warunkach cenowych wskazanych w wystawianych przez

sprzedawcę fakturach nie może się ostać w sytuacji, kiedy z jednej strony

sprzedawca (powód) wyraźnie wskazywał w tych fakturach tymczasowość ceny,

a kupujący (pozwany) nie godził się na tę tymczasowość. Dlatego zarzut skargi

kasacyjnej naruszenia art. 60 k.c. w zw. z art. 65 k.c. należy uznać za

usprawiedliwiony.

Poszukując mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na ustalenie ceny

sprzedawanej w tym okresie energii cieplnej, trzeba zwrócić uwagę na to, iż

poddając swobodę obrotu tą energią ograniczeniom przewidzianym w Prawie

energetycznym, ustawodawca w art. 45 i 45 a wskazał jednocześnie podstawy

i przesłanki, na których należy opierać się przy opracowywaniu wysokości taryfy

cieplnej. Wskazania te zostały rozwinięte i uszczegółowione w rozporządzeniu

wykonawczym Ministra Gospodarki z dnia 20 października 2000 r. w sprawie

szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie

ciepłem (Dz. U nr 96, poz. 1053), które obowiązywało przez trzy ostatnie miesiące

2003 r., w czasie których powód sprzedawał ciepło stronie pozwanej. Analizując je

należy dojść do wniosku, że treść i charakter tych wskazań pozwalają na

odpowiednie potraktowanie ich tak jak wiążącego sposobu, w który sprzedawca ma

obliczyć cenę za rzeczy danego rodzaju lub gatunku przy kształtowaniu ceny

wynikowej (art. 540 k.c.). Trzeba jednak pamiętać, że ustalona w ten sposób cena

powinna być niższa zarówno od przewidzianej w taryfie dotychczasowej - co

w sposób pośredni wynika z treści art. 47 ust. 2d Prawa energ. w brzmieniu

obecnie obowiązującym – jak i od stawek ustalonych w nowej taryfie, ponieważ

sprzedawca, który zaniedbał uzyskania w czas zatwierdzenia taryfy nie powinien

z tego tytułu czerpać profitów, gdyż poważałoby to główny sens obowiązku

zatwierdzania taryfy przez Prezesa URE. W razie istnienia sporu co do obliczenia

tej ceny - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - cenę ostatecznie ustala sąd

(art. 540 § 2 k.c.), rzecz jasna przy pomocy biegłego.

Dlatego na podstawie art. 39815 w zw. z art. 108 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna

podlegała uwzględnieniu.