Supreme Court dismisses cassation appeal regarding statute of limitations raised after objection to payment order.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's cassation appeal against the appellate court's decision to reject the statute of limitations defense. The defendant failed to raise the statute of limitations objection in the objection to the payment order, losing the right to do so later. The court held that this specific procedural defect did not warrant automatic review by the appellate court, as it was not a ground for voiding the proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 47914a k.p.c.; Art. 47914 k.p.c.; Art. 378 k.p.c.; Art. 162 k.p.c. - A failure to raise a statute of limitations defense after receiving a payment order constitutes a preclusion that bars the defense in subsequent appeal proceedings, and such a defect does not require automatic consideration by the appellate court.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 96/09
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 czerwca 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
SSN Barbara Myszka
Protokolant Katarzyna Jóskowiak
w sprawie z powództwa "D. D." SA w D.
przeciwko Wytwórni Wódek Gatunkowych "P." SA o zapłatę,
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej
w dniu 3 czerwca 2009 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 26 września 2008 r.,
uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1 (pierwszym) w części
oddalającej apelację pozwanej oraz w pkt 2 (drugim), i w tym
zakresie
sprawę
ponownego
przekazuje
rozpoznania
oraz
postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sądowi
Apelacyjnemu
orzeczenia
o
do
kosztach
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 26 września 2008 r. oddalił apelację
pozwanej Wytwórni Wódek Gatunkowych „P.” S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w
E., którym ten Sąd wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2008 r. zasądził od pozwanej na
rzecz D. D. S.A. kwotę 104813,83 zł tytułem wynagrodzenia za wykonane
zdobienie bliżej określonych butelek. Sąd Apelacyjny pominął zarzuty apelacji
pozwanej w zakresie nie uwzględnionego przez Sąd pierwszej instancji zarzutu
przedawnienia. Uznał, że pozwana straciła prawo zgłoszenia tego zarzutu w toku
postępowania przed tym Sądem, gdyż nie uczyniła tego w sprzeciwie od nakazu
zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w sprawach gospodarczych. Na
tej podstawie stwierdził, że rozpoznanie zarzutu przedawnienia przez Sąd pierwszej
instancji nastąpiło z naruszeniem art. 47914a w zw. z art. 47914 k.p.c.
Skarga kasacyjna pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego – oparta na
podstawie drugiej z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 378, 382, 316,
47914a w zw. z art. 47914 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego wyroku w zaskarżonym
zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę w wyniku sprzeciwu od nakazu
zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym w sprawie gospodarczej
uwzględnił wszelkie twierdzenia i zarzuty oraz wnioski dowodowe zgłoszone przed
tym sądem na poparcie zarzutu przedawnienia, choć w sprzeciwie zarzut ten nie
został zgłoszony. Powódka nie zgłosiła zastrzeżenia do protokołu, zgodnie z art.
162 k.p.c., dotyczącego uchybienia, w ocenie Sądu Apelacyjnego, polegającego na
ich uwzględnieniu pomimo prekluzji wynikającej z art. 47914a w zw. z art. 47914 k.p.c.
Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że Sąd Apelacyjny
przyjął, z przekroczeniem granic apelacji, iż Sąd pierwszej instancji z naruszeniem
art. 47914a w zw. z art. 47914 k.p.c. rozpoznał zarzut przedawnienia. W konsekwencji
nie ocenił w ramach kontroli instancyjnej zasadności tego zarzutu.
Według Kodeksu postępowania cywilnego sąd drugiej instancji w zakresie
naruszeń prawa postępowania bierze pod uwagę z urzędu jedynie nieważność
postępowania (art. 378 § 1 k.p.c.). Oznacza to, że jeśli np. strona nie podniesie
zarzutu naruszenia prawa procesowego przez sąd pierwszej instancji w apelacji,
a nie będzie to naruszenie skutkujące nieważnością postępowania, to również tego
naruszenia sąd drugiej instancji nie musi brać pod uwagę z urzędu, choćby miało
ono wpływ na wynik sprawy. To strona postępowania decyduje o tym, jakie zarzuty
dotyczące uchybień procesowych sądu pierwszej instancji podnieść w apelacji
(art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c.) lub w toku postępowania apelacyjnego; jeśli nie
podniesie pewnych zarzutów, a nie będą one dotyczyły naruszeń skutkujących
nieważnością postępowania, to tym samym z nich w sposób dorozumiany
zrezygnuje i nie będą musiały być one rozpatrywane przez sąd drugiej instancji.
Przechodząc do kwestii, czy przyjęte przez Sąd Apelacyjny naruszenie art.
47914a w zw. z art. 47914 k.p.c. sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu,
to wystarczy przypomnieć, że w doktrynie zgodnie przyjmuje się, iż przez przepisy,
których naruszenie sąd powinien brać pod rozwagę z urzędu, rozumie się takie
przepisy, których naruszenie powoduje nieważność postępowania (art. 379 i art.
1099 k.p.c.) oraz inne przepisy, wskazane w art. 202 zd. 3 k.p.c. Nie należy do tych
przepisów art. 47914a w zw. z art. 47914 § 2 k.p.c.
Poza tym, uszedł uwagi Sądu Apelacyjnego art. 162 k.p.c. przewidujący
prekluzję zarzutów dotyczących niektórych naruszeń prawa procesowego. Z jego
treści oraz z jednolitych wypowiedzi piśmiennictwa i judykatury wynika, że skutkiem
niepodniesienia
przez stronę
zarzutu
naruszenia
przepisów
postępowania
w sposób określony w tym przepisie jest bezpowrotna utrata tego zarzutu
w dalszym toku postępowania, a więc także w postępowaniu wywołanym
wniesieniem zażalenia oraz w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym, chyba że
chodzi o przepisy prawa procesowego, których naruszenie sąd powinien wziąć pod
rozwagę z urzędu, albo że strona nie zgłosiła zastrzeżeń bez swej winy (por.
uzasadnienie uchwał Sądu Najwyższego z dnia: 27 października 2005 r., III CZP
55/05 OSNC 2006, nr 9, poz. 144, 27 czerwca 2008 r., III CZP 50/08 dotąd
niepubl.). Stanowisko to dotyczy także sytuacji, która wystąpiła w niniejszej sprawie
– uchybienie sądu pierwszej instancji miało polegać na rozpoznaniu zarzutu
przedawnienia,
w
tym
uwzględnieniu
wniosków
dowodowych
wskazanych
na poparcie tego zarzutu, zgłoszonego przed sądem pierwszej instancji po
wniesieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym
w sprawie gospodarczej.
Skoro Sąd Apelacyjny nie miał powyższego na uwadze, z tych już tylko
przyczyn wyrok tego Sądu w zaskarżonym zakresie nie mógł się ostać.
Dlatego Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
/tp/
jz