Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 9/07 Generato dall'IA

Supreme Court quashes bankruptcy appeal decision due to judge participation violation of impartiality rules.

Numero d'incarto IV CSK 9/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the District Court's decision rejecting the debtor's appeal against the bankruptcy declaration. The debtor argued that a judge who previously ruled on the bankruptcy appeal improperly participated in the current appeal proceedings, violating statutory impartiality rules. The Court held that such participation renders the proceedings void and the appeal inadmissible.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 48 § 3 k.p.c.; Art. 398 § 1 pkt 2 k.p.c.; A judge who participated in rendering the decision subject to a motion to reopen proceedings must be excluded from hearing that motion to ensure impartiality.

Parole chiave

Generato dall'IA
bankruptcy appeal motion to reopen judge impartiality procedural voidness conflict of interest

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 48 § 3 k.p.c.
spowodowaną naruszeniem art. 48 § 3 k.p.c. oraz naruszenie art.
Art. 398 § 1 pkt 2 k.p.c.
postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c.
Art. 379 pkt 4 k.p.c.
podlegającego wyłączeniu (art. 379 pkt 4 k.p.c.).
Art. 386 § 2 k.p.c.
Art. 398 § 21 k.p.c.
postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c.
art. 48 § 3 k.p.c
spowodowaną naruszeniem art. 48 § 3 k.p.c.
art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c
67), oceniając treść art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.
art. 379 pkt 4 k.p.c
podlegającego wyłączeniu (art. 379 pkt 4 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 9/07

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lutego 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Zbigniew Strus

w sprawie ze skargi dłużnika

przy udziale wierzycieli:

Gminy K. i in.

o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku Polskiego Koncernu Naftowego

ORLEN SA

o ogłoszenie upadłości Przedsiębiorstwa Rolno-Handlowo-Usługowego „D. – R”

Spółki z o.o.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 22 lutego 2007 r.

skargi kasacyjnej dłużnika

od postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 17 czerwca 2005 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie oraz znosi postępowanie

związane z jego wydaniem i przekazuje sprawę w przedmiocie

skargi o wznowienie postępowania do ponownego rozpoznania

Sądowi

Okręgowemu,

pozostawiając

temu

rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Sądowi

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 5 lipca 2001 r. ogłosił upadłość

Przedsiębiorstwa Rolno-Handlowo-Przemysłowego „ D. – R." spółki z o.o.

Zażalenie upadłego na to postanowienie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w

dniu 29 października 2001 r. Skarga upadłego o wznowienie tego postępowania

została odrzucona przez Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 16 września 2004 r.

W ocenie tego Sądu skarga o wznowienie postępowania w przedmiocie ogłoszenia

upadłości jest niedopuszczalna. Po ogłoszeniu upadłości postępowanie przechodzi

w fazę właściwego postępowania upadłościowego, w której w odniesieniu do

majątku upadłego powstają skutki o charakterze nieodwracalnym i w związku z

powyższym

wznowienie

postępowania

w

przedmiocie

samego

ogłoszenia

upadłości byłoby bezprzedmiotowe. Powyższe ustawodawca uwzględnił obecnie w

treści art. 35 prawa upadłościowego i naprawczego, wyłączając stosowanie

przepisów o wznowieniu postępowania do postępowań w przedmiocie ogłoszenia

upadłości. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 17 czerwca 2005 r. oddalił

zażalenie upadłego na powyższe postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie

postępowania. Sąd drugiej instancji podzielił wprawdzie ocenę skarżącego,

że w postępowaniu w sprawie o ogłoszenie upadłości, prowadzonym na podstawie

przepisów Prawa upadłościowego (rozporządzenia Prezydenta R.P. z dnia

24 października 1934 r.) skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna,

jednakże

ocenił,

że

treść

zaskarżonego

postanowienia

mimo

błędnego

uzasadnienia ostatecznie odpowiadała prawu. Sąd drugiej instancji stwierdził

bowiem, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowych

podstawach wznowienia i z tego względu podlegała odrzuceniu. Przemawiało to za

oddaleniem zażalenia.

Skarga kasacyjna upadłego - Przedsiębiorstwa Rolno - Handlowo –

Usługowego została oparta o podstawę naruszenia przepisów postępowania (art.

398.3 § 1 pkt 2 k.p.c.). W jej ramach skarżący zarzucił nieważność postępowania

spowodowaną naruszeniem art. 48 § 3 k.p.c. oraz naruszenie art. 232, 233 § 1 i

328 § 2 k.p.c. W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W

pierwszej

kolejności

podlegał

rozpoznaniu

zarzut

nieważności

postępowania, gdyż w wypadku jego zasadności rozpatrywanie pozostałych

zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej byłoby bezprzedmiotowe. Dla dokonania

oceny, czy w wydaniu postanowienia z dnia 17 czerwca 2005 r. uczestniczył sędzia

podlegający wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 48 § 3 k.p.c., należało

przeanalizować skład sądu w postępowaniu o ogłoszenie upadłości oraz

postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania. Tożsamość osoby sędziego

w obu tych postępowaniach istotnie miała miejsce na etapie obu tych postępowań

toczących się w drugiej instancji. Jeden z sędziów uczestniczących w wydaniu

przez Sąd Okręgowy postanowienia z dnia 29 października 2001 r., którym

oddalono zażalenie na postanowienie o ogłoszeniu upadłości, orzekał następnie w

dniu 17 czerwca 2005 r. w składzie Sądu Okręgowego, przy rozpoznawaniu

zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. W

tym kontekście należało ocenić zatem regulację z art. 48 § 3 k.p.c., która

przewiduje, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o

wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi. Celem wprowadzenia tego przepisu

było

zapewnienie

bezstronności

składu

sądu

orzekającego

o wznowieniu

postępowania, poprzez pozostawienie orzekania w tym zakresie osobom, które

w żaden sposób nie są związane z wydaniem orzeczenia objętego skargą

o wznowienie.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 lipca 2004 r.

(SK 19/02, OTK-A- 2004, nr 7, poz. 67), oceniając treść art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.

wyraził stanowisko, że ratio legis tego przepisu i podobnych rozwiązań sprowadza

się do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu

jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego

w rozpoznawaniu określonej sprawy. Trybunał podkreślił, że nakaz zachowania

zewnętrznych znamion niezawisłości dowodzi, że ważne jest nie tylko, by sędzia

orzekający

w

sprawie

zachowywał

się

zawsze

rzeczywiście

zgodnie

ze standardami niezawisłości i bezstronności, lecz także by w ocenie zewnętrznej

zachowanie sędziego odpowiadało takim standardom. Reguły wyłączenia sędziego

służą bowiem budowie społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej

bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez

usuwanie choćby pozorów braku bezstronności.

Przemawia to za szerokim rozumieniem także podstaw do wyłączenia

sędziego na podstawie art. 48 § 3 k.p.c. (orzekania co do skargi o wznowienie

postępowania przez sędziego, który „brał udział w wydaniu orzeczenia objętego

skargą"). Zatem stwierdzenie, że o wznowieniu nie może orzekać sędzia, który brał

udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą oznacza, że w wypadku, gdy to

orzeczenie zapadło w sprawie prowadzonej w kilku instancjach, od rozpoznawania

skargi o wznowienie są wyłączeni wszyscy sędziowie orzekający w sprawie, w

której zapadło orzeczenie objęte taką skargą, w którejkolwiek z instancji. Nie ulega

też wątpliwości, że orzekaniem co do skargi jest jej rozpoznawanie również na

każdym etapie postępowania w sprawie o wznowienie. Biorąc pod uwagę, że w

wydaniu zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia brał udział jeden z

sędziów, który wcześniej rozpoznawał zażalenie na postanowienie o ogłoszeniu

upadłości, będące przedmiotem skargi o wznowienie postępowania, należało uznać

za uzasadniony zarzut naruszenia art. 48 § 3 k.p.c. Skutkiem naruszenia tego

przepisu była nieważność postępowania prowadzonego z udziałem sędziego

podlegającego wyłączeniu (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Dlatego też zaskarżone

postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c. Postępowanie

dotknięte nieważnością zostało równocześnie przez Sąd Najwyższy zniesione (art.

386 § 2 i 39821 k.p.c.).

jz