Supreme Court dismisses appeal on easement dispute, citing lack of obvious merit and procedural bar.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the appellant's cassation appeal regarding a dispute over a high-voltage power line easement. The lower courts ruled that the appellant failed to prove ownership of the disputed land and that the defendant's construction was authorized by administrative decisions. The court rejected the appeal because the grounds raised were not obviously meritorious and did not constitute a clear violation of law. Consequently, the cassation complaint was not accepted for examination, and the appellant was ordered to pay the associated costs.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 4791 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is only admissible if its grounds are obviously meritorious and the lower court's decision is glaringly erroneous; otherwise, the court must refuse acceptance.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 824/15 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko "P." Spółce Akcyjnej w L.o wydanie i zapłatę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2016 r.,na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstokuz dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt I ACa 866/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Powodowe S. Sp. z o.o. w S. wniosły skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2015 r. oddalającego ich apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 16 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo powoda skierowane przeciwko pozwanemu P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L., zawierające żądanie przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości położonych we wsi S., gmina S. o numerach ewidencyjnych 41, 42, 43, 44, 38, 37 i 74/2, poprzez nakazanie pozwanemu usunięcia należącej do niego linii wysokiego napięcia oraz o zakazanie naruszania nieruchomości będącej własnością powoda.
Ponadto na podstawie art. 223 § 1 k.c. w zw. z art. 224 § 1 k.c. powód wnosił o zasądzenie od pozwanego wynagrodzenia za bezumowne użytkowanie gruntu w okresie od 2000 r. do chwili wydania mu wolnej od zabudowań nieruchomości, które sprecyzował w piśmie z dnia 31 maja 2012 r. jako żądanie zasądzenia wynagrodzenia za okres od 1 czerwca 2006 r. do 31 maja 2009 r. oraz ustalenia aktualnej miesięcznej wysokości wynagrodzenia. Następnie, w piśmie z dnia 20 września 2013 r., powód ponownie doprecyzował żądanie oraz rozszerzył powództwo o zapłatę.
Sądy obu instancji uznały, iż powodowi nie przysługuje roszczenie negatoryjne, ponieważ domniemanie faktyczne wywiedzione z faktu uzyskania przez poprzednika pozwanego pozwolenia na budowę linii pozwala przyjąć, że umieścił linię na spornych nieruchomościach za zgodą jej właścicieli, zaś wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z tych nieruchomości nie mogło zostać zasądzone, bowiem powód w toku procesu nie udowodnił kiedy nabył tytuł prawny do poszczególnych działek. Sądy wskazały, iż słupy posadowione zostały zgodnie z prawem, w oparciu o decyzje administracyjne wydane przez kompetentne do tego organy.
Oceniły też, że w części rozszerzonej powództwo nie mogło zostać rozpatrzone z uwagi na zakaz płynący z mającego zastosowanie w sprawie, choć już nieobowiązującego w chwili orzekania art. 4794 § 2 k.p.c.W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 21 ust 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 222 § 2 k.c. i art. 224 § 2 w zw. z art. 225 w zw. z art. 230 w zw. z art. 352 § 2 k.c. oraz art. 6 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Zarzucił też naruszenie przepisów postępowania - art. 47914 § 2 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym przed 3 maja 2012 r.) w związku z art. 9 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 385 a contrario k.p.c.; art. 231 w zw. z art. 385 a contrario k.p.c.; art. 233 § 1 oraz art. 244 § 1 w zw. z art.382 w zw. z art. 385 a contrario k.p.c., a także art. 47912 § 1 k.p.c. We wnioskach skarżący domagał się uchylenia w całości wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwana wniosła o nieprzyjęcie tej skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną.
Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżący uzasadnił potrzebę przyjęcia jego skargi do rozpoznania wystąpieniem przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. to znaczy oczywistą zasadnością tej skargi z uwagi na to, że dowód z odpisu decyzji z dnia 19 września 1991 r., stanowiący dla Sądów obu instancji punkt wyjścia przy formułowaniu wniosku o zgodzie właścicieli nieruchomości na posadowienie linii przesyłowej, powołany przez pozwanego w piśmie z dnia 2 lipca 2012 r. jest objęty prekluzją dowodową na podstawie art. 47914 § 2 k.p.c. (w brzmieniu sprzed dnia 3 maja 2012 r.).
Zdaniem skarżącego pozwany powinien był powołać ten dowód już w odpowiedzi na pozew z dnia 15 czerwca 2009 r. (a więc trzy lata wcześniej) i Sądy niesłusznie przyjęły, że potrzeba powołania tego dowodu powstała później i była wynikiem twierdzeń podnoszonych w toku postępowania przez powoda. Skarżący wskazał też, że Sąd z treści tej decyzji wyprowadził wniosek o wyrażeniu przez poprzednich właścicieli nieruchomości zgody na budowę linii WN 110 kV S. – A. w wyniku dowolnej oceny dowodów. Ponadto powołał się na potwierdzenie przez pozwanego tytułu prawnego powoda do nieruchomości, przez które przebiegała linia […], podważające zasadność poglądu obu Sądów o niewykazaniu przez powoda tego faktu i o spóźnionym zgłoszeniu wniosków dowodowych mających go udowodnić w postępowaniu apelacyjnym.
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, zachodzi tylko wtedy, gdy z samej treści skargi zestawionej z treścią i motywami zaskarżonego rozstrzygnięcia, bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań jednoznacznie wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie, a zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15, LEX nr 1770910). Skarga powoda nie spełnia tych wymagań. Trudno zgodzić się ze skarżącym, że oczywiście uzasadniony w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. jest zarzut nieprawidłowego uwzględnienia sprekludowanego dowodu z dokumentu - odpisu decyzji o pozwoleniu na budowę, poddany ocenie w zestawieniu z przebiegiem postepowania w niniejszej sprawie, szczególnie w związku z uzyskaniem w jego toku przez pozwanego orzeczenia potwierdzającego nabycie służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu dotyczącej spornej linii i argumentacji stron dostosowywanej do treści orzeczenia powodującego wyjaśnienie stanu prawnego linii przesyłowej należącej do pozwanego.
W tym wypadku ocena, czy doszło do naruszenia przepisów o prekluzji nie może być oceniane jako dostrzegalne a prima vista i jednoznaczne. Skoro przepis art. 47914 § 2 k.p.c. przewiduje możliwość złożenia w terminie późniejszym także nowych twierdzeń i wniosków dowodowych, jeżeli potrzeba ich powołania wynikła później, to konieczne jest relatywizowanie tej potrzeby do konkretnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, w czym mieści się pewien zakres władzy dyskrecjonalnej przyznanej sądowi, uprawnionemu do dokonywania stosownych ustaleń i ocen, co tym bardziej podważa koncepcje oczywistości podniesionego zarzutu i - zarazem - oczywistej wadliwości rozstrzygnięcia.
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie mogła więc stać się podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Okoliczności sprawy nie wskazują też, aby zachodziły inne podstawy przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi powoda do rozpatrzenia.Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 98 § 1 i 3, art. 99 i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., a wysokość tych kosztów z postanowień § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 7 i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst:
Dz.U. z 2013 r., poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). jw