Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 80/10 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal dismissal for failure to address all appeal grounds in reasoning under Civil Procedure Code.

Numero d'incarto IV CSK 80/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court partially quashed the appellate court's judgment, which had dismissed the plaintiff's appeal while only addressing part of the claim. The appellate court failed to provide reasoning for dismissing the remaining claims regarding bank guarantee payments and document return, despite the plaintiff raising multiple legal and factual objections. Consequently, the Supreme Court ruled that the appellate court violated procedural requirements by not examining all appeal grounds, thereby remanding the case for a new decision on the unaddressed claims.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 328 § 2 k.p.c.; Art. 391 § 1 k.p.c.: The appellate court must explicitly address all grounds raised in the appeal in its reasoning; failure to do so constitutes a violation of procedural law and necessitates remanding the case for reconsideration.

Parole chiave

Generato dall'IA
appellate reasoning requirements exhaustion of appeal grounds Civil Procedure Code violation remand for reconsideration procedural fairness standard judgment quashing unaddressed appeal claims

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 328 § 2 k.p.c.
Tylko w takim wypadku uchybienie art. 328 § 2 k.p.c. może bowiem być
Art. 391 § 1 k.p.c.
uwzględnieniu charakteru orzeczenia drugoinstancyjnego (art. 391 § 1 k.p.c.).
Art. 378 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.
wynikającą z art. 378 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Powinność rozpoznania sprawy
Art. 398 § 15 § 1 k.p.c.
uznane za mogące mieć – w rozumieniu art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.
Art. 108 § 2 w związku z art. 398 § 21 k.p.c.
oraz art. 108 § 2 w związku z art.
art. 65 k.c
zarzuciła naruszenia art. 5 i art. 65 k.c. oraz obrazę art. 328 § 2 w związku z art.
art. 391 § 1 k.p.c
uwzględnieniu charakteru orzeczenia drugoinstancyjnego (art. 391 § 1 k.p.c.).
art. 386 § 4 k.p.c
391 § 1 w związku z art. 386 § 4 k.p.c.
art. 328 § 1 k.p.c
zarzuty naruszenia art. 328 § 1 k.p.c.
art. 391 k.p.c
w związku z art. 391 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 80/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 sierpnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Jan Górowski

SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa P. M. Spółki Akcyjnej w W.

przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno - Usługowo - Handlowemu R. Spółce z

ograniczoną odpowiedzialnością w R.

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 sierpnia 2010 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 14 października 2009 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację

powoda (pkt. II) i orzekającej o kosztach procesu za obie

instancje (pkt. I. 2 i III) i w tym zakresie przekazuje sprawę

Sądowi

Apelacyjnemu

pozostawiając

temu

do

Sądowi

postępowania kasacyjnego.

ponownego

rozstrzygnięcie

rozpoznania,

o

kosztach

Uzasadnienie

Powódka domagała się zobowiązania pozwanej do zaniechania bezprawnej

wypłaty kwot z gwarancji zabezpieczenia należytego wykonania umowy nr […],

zmienionych oznaczonymi aneksami do umowy, wystawionych na rzecz pozwanej

– na zlecenie powódki – przez Bank Ochrony Środowiska oraz zobowiązania

pozwanej do wydania oznaczonych dokumentów wystawionych na jej rzecz – na

zlecenie powódki – przez Bank Ochrony Środowiska bądź – alternatywnie –

zobowiązania pozwanej do złożenia oznaczonej treści oświadczenia woli „w

przedmiocie

zwolnienia

wymienionych

gwarancji

w zakresie

70%

wartości

zabezpieczenia”.

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa zarzucając, że nie ma podstaw do

jego uwzględnienia zarówno z przyczyn prawnych (brak podstawy prawnej do

sformułowania

żądań

o

treści

zgłoszonej

w pozwie),

jak

i

faktycznych

(brak należytego wykonania kontraktu przez powoda).

Wyrokiem z dnia 26 marca 2009 r. Sąd Okręgowy– przyjmując, że ostatnie z

żądań pozwu ma charakter żądania ewentualnego – oddalił powództwo w całości i

zasądził od powódki na rzecz pozwanej 7217 zł kosztów procesu.

Sąd ustalił, że strony w trybie zamówień publicznych zawarły w dniu

13 grudnia 2005 r. kontrakt nr […], którego przedmiotem było wybudowanie zakładu

utylizacji odpadów komunalnych.

Na podstawie tego kontraktu pozwana zleciła powódce wykonanie

kompleksowego

zadania

inwestycyjnego

polegającego

na

zaprojektowaniu,

budowie i uruchomieniu zakładu utylizacji odpadów komunalnych, przeprowadzeniu

rozruchu technologicznego, przeszkoleniu przyszłych pracowników, opracowaniu

dokumentacji niezbędnej do uzyskania zezwolenia na użytkowanie zakładu,

przygotowaniu dokumentacji powykonawczej, wykonaniu i zatwierdzeniu analizy

porealizacyjnej

dotyczącej

oddziaływania

na

środowisko,

opracowanej

po trzymiesięcznym

okresie

eksploatacji

oraz

wszelkich

innych

prac

–

niewymienionych w kontrakcie – a koniecznych do użytkowania zakładu.

Poza umową strony wiązały „Warunki ogólne Kontraktu” dotyczące urządzeń

elektrycznych

i

mechanicznych

oraz

robót

inżynieryjnych

i

budowlanych

projektowanych przez wykonawcę (FIDIC), zmienione częściowo przez strony,

rysunki, załączniki, wykaz cen, oferta wykonawcy z załącznikami, instrukcja dla

wykonawców.

Zgodnie z ogólnymi warunkami kontraktu i umową z dnia 13 grudnia 2005 r.,

zawartą przez pozwaną z F., która dotyczyła pełnienia – w związku z realizacją

kontraktu – funkcji inżyniera, trzecim uczestnikiem procesu inwestycyjnego był

Inżynier Kontraktu.

W celu zabezpieczenia należytego wykonania umowy powódka zawarła

z Bankiem Ochrony Środowiska dwie umowy: w dniu 6 grudnia 2005 r. umowę o

udzielaniu gwarancji i z dnia 29 czerwca umowę o ustanowieniu limitu

zaangażowania w formie linii odnawialnej w celu udzielania gwarancji bankowych.

Na podstawie tych umów Bank Ochrony Środowiska udzielił pozwanej w dnia 6

grudnia 2005 r. gwarancji zabezpieczenia należytego wykonania kontraktu do

kwoty 2 024 973,20 euro i w dniu 8 września 2006 gwarancji do kwoty 16 389,59

euro.

Kontrakt był – mimo sporów między uczestnikami procesu inwestycyjnego –

realizowany; jednakże wydłużał się czas jego realizacji.

W dniu 7 lipca 2008 r., po przeprowadzeniu 72 godzinnych prób

technologicznych, rozpoczęto mające trwać 3 miesiące próby eksploatacyjne.

Tego samego dnia powódka wypowiedziała jednak kontrakt z powodu braku

współpracy pozwanej przy jego realizacji. W dniu 8 lipca 2008 r. również pozwana

złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu kontraktu z powodu wielokrotnego

i uporczywego niestosowania się powódki do wezwań Inżyniera Kontraktu

i przekroczenia czasu zakończenia inwestycji.

W dniu 22 lipca 2008 r. powódka przerwała próby eksploatacyjne i opuściła

budowę.

Zdaniem Sądu Okręgowego zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia

sprawy miała kwestia zasadności wypowiedzenia kontraktu przez powódkę, gdyż

pozostaje ona w bezpośrednim związku z należytym wykonaniem zobowiązania.

Analizując przebieg procesu inwestycyjnego, Sąd uznał, że powódka nie wykonała

zobowiązania należycie (opóźnienia w realizacji kontraktu, brak podstaw do

wystawienia świadectwa przejęcia) i stwierdził, iż wypowiedzenie kontraktu przez

powódkę stanowiło nadużycie praw wynikających z kontraktu i było sprzeczne

z zasadami współżycia społecznego.

Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego w całości. Zmieniając go, Sąd

Apelacyjny uwzględnił powództwo w zakresie żądania zobowiązania pozwanej do

złożenia oświadczenia woli w przedmiocie zwolnienia 70% wartości kwoty

zabezpieczenia (pkt I.1), zasądził od pozwanej na rzecz powódki 107 200 zł

kosztów procesu za pierwszą instancję (pkt I.2), oddalił apelację w pozostałej

części (pkt II) i zasądził od pozwanej na rzecz powódki 105 400 zł kosztów

postępowania apelacyjnego (pkt III).

Sąd odwoławczy uznał - odwołując się do zawartych w punkcie 4.2

warunków szczególnych kontraktu – że zostały spełnione przewidziane w nim

okoliczności zwolnienia 70% kwoty wartości zabezpieczenia. Należało zatem

uwzględnić powództwo co do żądania zobowiązania pozwanej do złożenia

oświadczenia woli w przedmiocie tego zwolnienia, „natomiast dalsze roszczenia

jako niezasadne oddalić”.

Powódka zaskarżyła wyrok Sąd Apelacyjnego częściowo, tj. w zakresie

oddalającym jej apelację (pkt II). W skardze kasacyjnej, opartej na obu podstawach,

zarzuciła naruszenia art. 5 i art. 65 k.c. oraz obrazę art. 328 § 2 w związku z art.

391 § 1 k.p.c., art. 378 § 1 i art. 391 § 1 w związku z art. 386 § 4 k.p.c. Powołując

się na te podstawy, wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania albo o uchylenie wyroku w zaskarżonej części

i orzeczenie co do istoty zgodnie z żądaniem pozwu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dla oceny zasadności skargi kasacyjnej rozstrzygające znaczenie mają

zarzuty naruszenia art. 328 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c.

Zdaniem

skarżącej

wada

uzasadnienia

zaskarżonego

wyroku

polega

na

niewskazaniu przyczyn oddalenia apelacji w pozostałej części, uniemożliwiającym

kontrolę kasacyjną wyroku w zaskarżonej części. Sąd odwoławczy naruszył też art.

378 § 1 k.p.c. nie odnosząc się do podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia

prawa materialnego i procesowego, mających

kluczowe znaczenie dla oceny

zasadności oddalenia przez Sąd pierwszej instancji roszczenia o zaniechanie

wypłaty kwot z gwarancji bankowej należytego wykonania umowy i zobowiązania

pozwanej do zwrotu oznaczonych dokumentów.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego naruszenie art.

328 § 2 k.p.c. może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko o tyle, o ile

uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala na kontrolę kasacyjną tego

orzeczenia. Tylko w takim wypadku uchybienie art. 328 § 2 k.p.c. może bowiem być

uznane za mogące mieć – w rozumieniu art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. – wpływ na wynik

sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 65/01,

niepubl.). W orzecznictwie wyjaśniono również, że w uzasadnieniu wyroku sądu

odwoławczego muszą być zawarte elementy wymienione w art. 328 § 2 k.p.c., przy

uwzględnieniu charakteru orzeczenia drugoinstancyjnego (art. 391 § 1 k.p.c.).

W wypadku kwestionowania w apelacji oceny dowodów i ustaleń poczynionych

w sądzie pierwszej instancji, muszą one zostać poddane kontroli i ocenie

instancyjnej, której wyniki powinny być przedstawione w uzasadnieniu wyroku sądu

drugiej instancji. Wymienione obowiązki procesowe sądu drugiej instancji pozostają

w związku także z koniecznością rozpoznania sprawy w granicach apelacji

wynikającą z art. 378 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Powinność rozpoznania sprawy

w granicach apelacji oznacza, między innymi, nakaz wzięcia pod uwagę,

rozważenia i oceny wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków;

nierozpoznanie zarzutów apelacji stanowi obrazę tego przepisu (por. wyroki Sądu

Najwyższego: z dnia 11 grudnia 2008 r., IV CSK 331/08 i z dnia 17 lipca 2009 r., IV

CSK 110/ 09, niepubl.).

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada – jak trafnie zarzuciła

skarżąca – przedstawionym wymaganiom, uniemożliwiając kontrolę kasacyjną

w zaskarżonym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że wyrok Sądu pierwszej instancji

został zaskarżony przez powódkę w całości, a więc także w zakresie żądania

zgłoszonego na pierwszym miejscu (zobowiązania pozwanej do zaniechania

wypłaty kwot z gwarancji bankowej należytego wykonania umowy i zwrotu powódce

oznaczonych dokumentów). W uzasadnieniu wyroku częściowo uwzględniającego

apelację, Sąd odwoławczy przedstawił natomiast jedynie motywy rozstrzygnięcia

reformatoryjnego, polegającego na uwzględnieniu żądania zobowiązania pozwanej

do złożenia oświadczenia o zwolnieniu 70% kwoty zabezpieczenia, a motywy

oddalenia apelacji w pozostałej części ograniczył do stwierdzenia, że „(…) skoro

zostały spełnione przesłanki zwolnienia 70% gwarancji powództwo należało

uwzględnić w tym zakresie, natomiast dalsze roszczenia jako niezasadne oddalić”.

Tymczasem zasadność oddalenia przez Sąd pierwszej instancji powództwa

w zakresie żądania zobowiązania pozwanej do zaniechania wypłaty kwot

z bankowej gwarancji zabezpieczenia należytego wykonania umowy i zwrotu

powódce oznaczonych dokumentów została zakwestionowana w apelacji przez

podniesienie szeregu zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Apelująca zarzuciła naruszenie art. 5 k.c., art. 65 w związku z art. 353 1 k.c., art.

471, 476 k.c. i 151 Prawa zamówień publicznych. Podniosła także zarzut, że Sąd

pierwszej instancji dokonał oceny dowodów z naruszeniem przewidzianej w art. 233

k.p.c. zasady swobodnej oceny dowodów. Zakwestionowała też prawidłowość

dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Zarzuciła również obrazę art. 328 § 2

k.p.c. przez niewskazanie przyczyn odmowy wiarygodności i mocy dowodowej

oznaczonym

dowodom.

Oddalając

apelację

w pozostałym

zakresie,

Sąd

odwoławczy nie odniósł się do tych zarzutów. Uzasadniony jest zatem zarzut

skarżącej nierozpoznania sprawy w granicach apelacji i sporządzenia uzasadniania

z naruszeniem art. 328 § 2 k.p.c., uniemożliwiającym kontrolę kasacyjną wyroku

w zaskarżonym zakresie.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji wyroku

(art. 39815 § 1 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c.).

jz