Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 742/12 Generato dall'IA

Supreme Court allows forced mortgage registration using an administrative court order copy instead of original.

Numero d'incarto IV CSK 742/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the District Court's dismissal of a request to register a forced mortgage, remanding the case for a new decision. The applicant argued that an officially certified copy of an administrative enforcement order should suffice as the legal basis for registration, contrary to the lower court's requirement for the original document. The Court ruled that Article 250 of the Civil Procedure Code permits the use of certified copies of documents held by public authorities, thereby validating the administrative order copy as a valid foundation for the mortgage entry.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 250 § 1 k.p.c.; Art. 244 § 1 k.p.c.: A certified copy of a document held by a public authority organ constitutes a valid basis for entry in the land register, replacing the requirement for the original document.

Parole chiave

Generato dall'IA
forced mortgage registration certified copy validity administrative enforcement order land register entry public authority documents Civil Procedure Code supreme court ruling

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 109 ust. 1 u.k.w.h.
z art. 109 ust. 1 u.k.w.h. w zw.
Art. 31 ust. 1 u.k.w.h.
1 i art. 31 ust. 1 u.k.w.h. oraz art.
Art. 6262 § 2 k.p.c.
3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), to jest: - art. 6262 § 3 k.p.c.
Art. 250 § 1 k.p.c.
Zgodnie z art. 250 § 1 k.p.c., jeżeli
Art. 244 § 1 k.p.c.
z art. 244 § 1 k.p.c. i art.
Art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.
postępowania (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), to jest: - art.
art. 31 ust. 1 u.k.w.h
1 i art. 31 ust. 1 u.k.w.h.
art. 6262 § 2 k.p.c
3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), to jest: - art. 6262 § 3 k.p.c.
art. 794 k.p.c
wykonawczy wydawany zamiast utraconego (art. 794 k.p.c.).
art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c
postępowania (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), to jest: - art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 101/05
Supreme Court rules original enforcement title mandatory for compulsory mortgage registration under Polish Real Estate Law.
III CK 132/04
z 9 marca 2005 r., III CK 132/04, niepubl.; z 17 listopada 2011 r., IV CSK 74/11,
IV CSK 74/11
Supreme Court dismisses appeal allowing mortgage creditor change despite debt statute of limitations and notarization defects.
IV CSK 251/11
Supreme Court dismisses appeal regarding co-ownership transfer validity under Housing Law and Civil Code. Appeal rejected due to procedural errors and lack of standing. Court upholds lower court decision on property registration. Dismissed appeal based on procedural and substantive legal errors. Court rejects appeal regarding property registration validity. Appeal dismissed due to procedural and substantive legal flaws. Court rejects appeal on co-ownership transfer and registration issues. Appeal dismissed for procedural violations and invalid transfer basis.
II CSK 520/12
Supreme Court allows forced mortgage entry by accepting tax authority's certified copies of tax documents under Civil Procedure Code.
III CZP 62/84
Najwyższego z 30 października 1984 r., III CZP 62/84, OSNC 1985, nr 7, poz.
II CKN 216/97
postanowienia Sądu Najwyższego z 24 czerwca 1997 r., II CKN 216/97, OSNC
V CK 448/03
7; z 9 marca 2004 r., V CK 448/03, Lex nr 183791; z 12 stycznia
III CZP 61/96
Najwyższego z 12 czerwca 1996 r., III CZP 61/96, OSNC 1996, nr 10, poz.
II OSK 146/06
Administracyjnego z 11 stycznia 2007 r., II OSK 146/06, Lex nr 341247).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 742/12

POSTANOWIENIE

Dnia 5 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Pierwszego Urzędu

Skarbowego w T.

przy uczestnictwie T. D.

o wpis do księgi wieczystej w Kw nr […],

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 lipca 2013 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego w T.

z dnia 20 sierpnia 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu w T. do ponownego rozpoznania i orzeczenia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Skarb Państwa - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. wniósł o

wpisanie hipoteki przymusowej w kwocie 35.418,13 zł na nieruchomości objętej

księgą wieczystą KW nr […], stanowiącej własność T. D.

Referendarz sądowy oddalił wniosek. Postanowieniem z 3 lipca 2012 r.,

Sąd Rejonowy w C., wydanym na skutek sprzeciwu wnioskodawcy od orzeczenia

referendarza sądowego, oddalił wniosek, bowiem wnioskodawca nie dołączył do

niego oryginałów tytułów wykonawczych, które na podstawie art. 109 ustawy z 6

lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr

124, poz. 1361 ze zm.; dalej – u.k.w.h.) mogą być podstawą wpisu hipoteki. Takim

tytułem nie jest odręczny odpis tytułu wykonawczego lecz jedynie oryginalny

dokument sporządzony zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 26-27 ustawy

z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.:

Dz. U. 2012, poz. 1015 ze zm.; dalej – u.p.e.a.).

Postanowieniem z 20 sierpnia 2012 r. Sąd Okręgowy w T. oddalił apelację

wnioskodawcy od postanowienia z 3 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy zaakceptował

ustalenia faktyczne oraz wykładnię art. 109 ust. 1 i art. 31 ust. 1 u.k.w.h. oraz art.

6262 § 2 k.p.c. przyjętą przez Sąd Rejonowy. Przytoczył też pogląd wyrażony przez

Sąd Najwyższy w uchwale z 8 grudnia 2005 r., III CZP 101/05 (OSNC 2006, nr 11,

poz. 180), zgodnie z którym podstawą wpisu hipoteki przymusowej w księdze

wieczystej może być tylko oryginał tytułu wykonawczego. Stwierdził, że brak w

przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odpowiednika art. 794

k.p.c. nie jest wystarczającą przesłanką do przyjęcia, że podstawą wpisu hipoteki

przymusowej może być też odpis administracyjnego tytułu wykonawczego.

W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego z 20 sierpnia

2012 r. wnioskodawca zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów

postępowania (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), to jest: - art. 6262 § 3 k.p.c. i art. 31 ust. 1

u.k.w.h. w zw. z art. 250 k.p.c. w zw. z art. 244 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. w zw.

z art. 109 ust. 1 u.k.w.h. w zw. z art. 35 § 1, § 2 pkt 2 i § 3 w zw. z art. 34 § 1

Ordynacji

podatkowej

przez

uznanie,

że

odpis

administracyjnego

tytułu

wykonawczego sporządzonego w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji urzędowo poświadczony przez administracyjny organ

egzekucyjny, w którego aktach znajduje się oryginał tytułu, nie stanowi podstawy

wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej.

Wnioskodawca zarzucił nadto, że zaskarżone postanowienie zapadło

z naruszeniem prawa materialnego (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.), to jest art. 109 ust. 1

u.k.w.h. w zw. z art. 35 § 1, § 2 pkt 2 i § 3 w zw. z art. 34 § 1 Ordynacji podatkowej

przez błędne zastosowanie i w rezultacie oddalenie wniosku o wpis hipoteki

przymusowej, pomimo istnienia przesłanek do dokonania wpisu.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości

i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i

zasądzenie na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 34 § 1 Ordynacji podatkowej, Skarbowi Państwa i jednostce

samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na wszystkich nieruchomościach

podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich z tytułu

zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2,

a także z tytułu zaległości podatkowych w podatkach stanowiących ich dochód

oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości, zwana „hipoteką przymusową”.

W myśl art. 35 § 1 i § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej powstaje ona przez

dokonanie wpisu do księgi wieczystej na podstawie tytułu wykonawczego.

Z powyższymi uregulowaniami koresponduje art. 109 ust. 1 u.k.w.h.,

stanowiący, że wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem

wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na

podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika.

W wyroku z 20 marca 2003 r., III CKN 205/00 (OSNC 2004, nr 6, poz. 93),

Sąd Najwyższy stwierdził, że ustanowienie hipoteki przymusowej na podstawie art.

109 ust. 1 u.k.w.h. wymaga przedstawienia tytułu wykonawczego, z którego wynika

wierzytelność wnioskodawcy podlegająca zabezpieczeniu. Nie wystarczy zatem,

że dołączy on do wniosku inne dokumenty potwierdzające, że przysługuje mu jako

wierzycielowi konkretna wierzytelność w stosunku do dłużnika.

Pojęcie

„tytuł

wykonawczy”

jest

definiowane

w

obu

procedurach

regulujących zasady prowadzenia egzekucji singularnej, a mianowicie w przepisach

o egzekucji sądowej i administracyjnej. W obu tych procedurach, najogólniej rzecz

ujmując, tytuł wykonawczy jest dokumentem stanowiącym podstawę wszczęcia

i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W egzekucji sądowej i w egzekucji

administracyjnej prowadzonej przez organ egzekucyjny niebędący wierzycielem

egzekwowanego obowiązku, dokument ten musi być dołączony przez wierzyciela

do

wniosku

o

administracyjnej

wszczęcie

prowadzonej

postępowania

egzekucyjnego.

przez

egzekucyjny

organ

W

egzekucji

będący

zarazem

wierzycielem egzekwowanego obowiązku wystawienie tytułu wykonawczego jest

czynnością poprzedzającą wszczęcie z urzędu postępowania egzekucyjnego.

2. Tytuł wykonawczy dla egzekucji sądowej powstaje w inny sposób niż

tytuł wykonawczy dla egzekucji administracyjnej. W egzekucji sądowej jest nim

bowiem dokument mający cechy tytułu egzekucyjnego w rozumieniu art. 777 k.p.c.,

co do którego w postępowaniu klauzulowym zapadło orzeczenie o nadaniu mu

klauzuli wykonalności w konkretnych granicach podmiotowych i dla przymusowego

wykonania oznaczonego obowiązku (art. 776 k.p.c.), następnie zaopatrzony przez

sąd klauzulą wykonalności i wydany wierzycielowi w takiej formie, jaka ustalona

została

w

art.

k.p.c.

oraz

w

przepisach

rozporządzenia

Ministra

Sprawiedliwości z 5 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli

wykonalności (Dz. U. 2012, poz. 443) i w § 180-188 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z 23 lutego 2007 r. regulamin urzędowania sądów powszechnych,

(Dz. U. Nr 38, poz. 249). Co do zasady, powstaje on na bazie odpisu (wypisu)

dokumentu stanowiącego tytuł egzekucyjny (orzeczenia sądowego lub orzeczenia

innego organu, protokołu stwierdzającego treść ugody zawartej przed sądem lub

innym organem, aktu notarialnego o wymaganej przez prawo treści itd.).

Sformalizowane zasady tworzenia tytułu wykonawczego w egzekucji

sądowej sprawiają, że za tytuł wykonawczy w rozumieniu przepisów kodeksu

postępowania cywilnego może być uważany tylko ten dokument, który został

wierzycielowi wydany po zakończeniu postępowania klauzulowego w zewnętrznej

postaci ustalonej w art. 783 k.p.c. i powołanych wyżej rozporządzeniach. Tytuł

wykonawczy dla egzekucji sądowej jest podstawą dla wszczęcia przeciwko

dłużnikowi postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego wykonania

obowiązku, którego dotyczy ale jest on także podstawą uzyskania wpisu hipoteki

przymusowej w celu uzyskania zabezpieczenia stwierdzonej nim wierzytelności.

Potrzeba zagwarantowania ochrony praw dłużnika sprawiła, że ustawodawca

limituje sytuacje, w których wierzycielowi może być wydany kolejny tytuł

wykonawczy dotyczący konkretnego obowiązku. Nie jest to przy tym odpis tytułu

wykonawczego, lecz kolejny tytuł wykonawczy, opatrzony numerem, na którym sąd

obowiązany jej zaznaczyć, w jakim celu może być użyty (art. 793 k.p.c.) lub tytuł

wykonawczy wydawany zamiast utraconego (art. 794 k.p.c.). W każdym przypadku

uzyskanie nowego tytułu - dalszego lub w miejsce utraconego - następuje na

podstawie orzeczenia sądu. Te okoliczności powodują, że odpisu tytułu

wykonawczego

dla

egzekucji

sądowej,

także

opatrzonego

odpowiednim

poświadczeniem przez notariusza (art. 96 pkt 2 ustawy z 14 lutego 1991 r. - Prawo

o notariacie, tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.), nie można

traktować na równi z oryginałem i używać jako tytułu wykonawczego w tych

przypadkach, w których ustawodawca od złożenia tego dokumentu uzależnia

uwzględnienie

wniosku

wierzyciela

w

postępowaniu

egzekucyjnym,

zabezpieczającym, wieczystoksięgowym. W efekcie, w nauce i orzecznictwie

powszechnie przyjmuje się, że tytułem wykonawczym w rozumieniu przepisów

kodeksu postępowania cywilnego jest tylko jego oryginał (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z 12 czerwca 1996 r., III CZP 61/96, OSNC 1996, nr 10, poz. 132).

3. Tytuł wykonawczy dla egzekucji administracyjnej jest dokumentem

sporządzonym przez wierzyciela (art. 26 § 1 i 3 u.p.e.a.). W przepisach o tym

postępowaniu

egzekucyjnym

nie

występuje

pojęcie

tytułu

egzekucyjnego,

a obowiązek, który wierzyciel identyfikuje w tytule wykonawczym jako podlegający

przymusowemu wykonaniu nie musi być stwierdzony wydanym uprzednio aktem

administracyjnym indywidualnym, czy nawet orzeczeniem sądowym; może on mieć

źródło w ustawie albo wynikać z deklaracji złożonej przez dłużnika.

Tytuł

wykonawczy

administracyjnej

musi

wystawiany

spełniać

przez

wymagania

wierzyciela

określone

w

art.

w

egzekucji

u.p.e.a.

i w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania

niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.:

Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Stosownie do art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

organ egzekucyjny opatruje tytuł wykonawczy przygotowany przez wierzyciela

klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Jej nadanie nie jest jednak

poprzedzone

weryfikacją

obowiązku

stwierdzonego

tytułem

wykonawczym

(administracyjny organ egzekucyjny, tak samo jak sądowy, nie może badać

istnienia i wysokości tego obowiązku - art. 29 § 1 u.p.e.a.), lecz jedynie oceną, czy

dopuszczalna jest droga jego egzekucji administracyjnej oraz oceną, czy tytuł

wykonawczy wystawiony przez wierzyciela spełnia wymagania formalne ustalone w

art. 27 u.p.e.a.

W orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się, że tytuł wykonawczy dla

egzekucji administracyjnej jest dokumentem urzędowym, niezbędnym do wszczęcia

i

prowadzenia

tegoż

postępowania

(por.

wyrok

Naczelnego

Sądu

Administracyjnego z 11 stycznia 2007 r., II OSK 146/06, Lex nr 341247). Udział

organu egzekucyjnego w powstaniu tytułu wykonawczego w związku z nadaniem

mu klauzuli o skierowaniu do egzekucji administracyjnej pozwala na przypisanie mu

takiego charakteru także wówczas, gdy wystawiony został przez wierzyciela, który

nie ma statusu organu państwowego. W egzekucji administracyjnej, tak samo jak w

egzekucji sądowej, za tytuł wykonawczy uznaje się tylko oryginał dokumentu

wystawionego przez wierzyciela i skierowanego przez organ egzekucyjny do

egzekucji administracyjnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony

został

nawet

pogląd,

że

generalnie

w

obrocie

prawnym

funkcję

tytułu

wykonawczego może spełniać tylko jego oryginał (wyrok Naczelnego Sądu

Administracyjnego z 11 stycznia 2007 r., II OSK 146/06, Lex nr 341247).

De lege lata na potrzeby egzekucji administracyjnej nie mogą być przez

wierzyciela sporządzone tytuły wykonawcze opatrzone kolejnymi numerami,

wydane w celu przeprowadzenia przeciwko dłużnikowi ściśle określonych

czynności procesowych. W tej procedurze ustawodawca odwołuje się jednak do

pojęcia „odpis tytułu wykonawczego” i w pewnych sytuacjach nakazuje organowi

egzekucyjnemu sporządzać takie odpisy i posługiwać się nimi przy dokonywaniu

rozmaitych

czynności

procesowych.

Odpis

tytułu

wykonawczego

podlega

doręczeniu zobowiązanemu wraz z zawiadomieniem go o wszczęciu egzekucji (art.

26 § 5 u.p.e.a.) lub przy przystąpieniu do czynności egzekucyjnych (art. 32 u.p.e.a).

Odpis tytułu wykonawczego jest też doręczany organowi rekwizycyjnemu wraz ze

zleceniem wykonania czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku

zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego organu (art. 31 § 1

u.p.e.a.). W tym przypadku czynności egzekucyjne przed organem rekwizycyjnym

podejmowane są na podstawie odpisu tytułu wykonawczego, a sporządzając taki

odpis organ egzekucyjny oznacza w nim cel, któremu dokument ten ma służyć

i jego liczbę porządkową, a także określa kwotowo zakres zlecenia. Przepis ten

w egzekucji administracyjnej ma zatem spełniać funkcje zbliżone do tych, które

w egzekucji sądowej spełnia art. 793 k.p.c. W

przepisach o egzekucji

administracyjnej nie ma natomiast odpowiednika art. 794 k.p.c.

4. Postępowanie o wpis hipoteki przymusowej prowadzone jest na

podstawie art. 626 1 i nast. k.p.c. Artykuł 6262 § 3 k.p.c. stanowi, że do wniosku

o dokonanie wpisu w księdze wieczystej należy dołączyć dokumenty stanowiące

podstawę wpisu. Brzmienie tego przepisu sugeruje, że w każdym przypadku chodzi

o

oryginał

dokumentu,

nie

ma

w

nim

bowiem

żadnego

zastrzeżenia,

iż wystarczające może być załączenie jego odpisu. Dopuszczając taką możliwość

w innych sytuacjach, ustawodawca stanowi o tym wprost (por. art. 89 § 1, art. 250

§ 1, art. 244 § 1 i art. 485 § 4 k.p.c.).

O dokumentach, a ściślej o formie dokumentów podlegających dołączeniu

do wniosku o wpis w księdze wieczystej jest mowa w art. 31 ust. 1 u.k.w.h. Przepis

ten, stanowiąc, że wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem

notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy

dokumentu,

określa

minimum

wymagań

formalnych

obowiązujących

w postępowaniu wieczystoksięgowym, wiążących się z celami, jakim służą księgi

wieczyste (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 października 1984 r., III CZP

62/84, OSNCP 1985, nr 7, poz. 88). Szczególne unormowanie formy dokumentu

niezbędnego dla wpisu hipoteki przymusowej zawarte jest w art. 109 ust. 1 u.k.w.h.,

który to przepis wymaga dołączenia do wniosku o wpis hipoteki przymusowej tytułu

wykonawczego w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.

5. Okoliczności przedstawione wyżej (pkt 2) zadecydowały o tym,

że w uchwale z 8 grudnia 2005 r., III CZP 101/05 (OSNC 2006, nr 11, poz. 180),

Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż podstawą wpisu w księdze wieczystej hipoteki

przymusowej na podstawie art. 109 u.k.w.h. może być tylko oryginał tytułu

wykonawczego

wydanego na podstawie przepisów o egzekucji sądowej.

W niniejszej sprawie rozważenia wymaga, czy powyższy pogląd można odnieść do

sytuacji,

w

której

podstawę

wpisu

hipoteki

przymusowej

ma

stanowić

administracyjny tytuł wykonawczy.

W uzasadnieniu postanowienia z 16 maja 2013 r., IV CSK 637/12, Sąd

Najwyższy podkreślił, że wniosek o wpis hipoteki przymusowej złożony na

podstawie art. 35 § 1 i § 2 pkt 2 w zw. z art. 34 § 1 Ordynacji podatkowej nie

zmierza do wszczęcia egzekucji, lecz do zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.

Uznanie, że podstawę wpisu tej hipoteki może stanowić wyłącznie oryginał

administracyjnego tytułu wykonawczego prowadziłoby do istotnego ograniczenia

wierzyciela, którego wierzytelność podlega zaspokojeniu na drodze egzekucji

administracyjnej w korzystaniu z przysługujących mu uprawnień w celu uzyskania

zaspokojenia. Brak możliwości sporządzenia odpisu tytułu wykonawczego na

potrzeby wystąpienia z wnioskiem o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej dla

zabezpieczenia stwierdzonej nim wierzytelności stawiałby takiego wierzyciela

wobec konieczności dokonania wyboru, czy prowadzić egzekucję obowiązku, czy

też uzyskać zabezpieczenie wierzytelności przez wpis hipoteki; wierzyciel taki

mógłby również napotkać trudności w uzyskaniu wpisu hipoteki na kilku

nieruchomościach dłużnika.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przeciwieństwie

do kodeksu postępowania cywilnego, zna postać administracyjnego tytułu

wykonawczego będącego odpisem oryginału. Nie reguluje jednak tego, czy taki

odpis może być sporządzony na potrzeby wystąpienia z wnioskiem o wpis hipoteki

przymusowej przewidzianej w art. 35 § 1 i § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Odpowiedzi na to pytanie musi dostarczyć wykładnia art. 31 ust. 1 u.k.w.h. Przepis

ten wskazuje niezbędne minimalne wymagania formalne w postępowaniu

wieczystoksięgowym, obowiązujące przy dokonywaniu wpisów i przyjmuje jako

zasadę notarialne potwierdzenie podpisu. Nie odnosi się ona jednak – poza

orzeczeniami sądowymi stanowiącymi podstawę wpisu – do dokumentów

urzędowych w rozumieniu art. 244 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego:

z 9 marca 2005 r., III CK 132/04, niepubl.; z 17 listopada 2011 r., IV CSK 74/11,

niepubl. oraz z 12 stycznia 2012 r., IV CSK 251/11, niepubl.).

W

orzecznictwie

przyjęto,

że

w

postępowaniu

wieczystoksięgowym

w odniesieniu do dokumentów będących podstawą wpisu do księgi wieczystej

mogą być stosowne art. 250 § 1 i art. 244 § 1 k.p.c. (por. uchwałę Sądu

Najwyższego z 30 października 1984 r., III CZP 62/84, OSNC 1985, nr 7, poz. 88;

postanowienia Sądu Najwyższego z 24 czerwca 1997 r., II CKN 216/97, OSNC

1998, nr 1, poz. 7; z 9 marca 2004 r., V CK 448/03, Lex nr 183791; z 12 stycznia

2012 r., IV CSK 251/11, Lex nr 1163965). Zgodnie z art. 250 § 1 k.p.c., jeżeli

dokument znajduje się w aktach organu, o którym mowa w art. 244 § 1 k.p.c.,

wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ jego odpis.

W postanowieniu z 18 kwietnia 2013 r., II CSK 520/12, (niepubl.) Sąd Najwyższy

wyjaśnił, że zgodnie z art. 250 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., jeżeli dokument znajduje

się w aktach organu, o którym mowa w art. 244 § 1 k.p.c. (organu władzy

publicznej), wystarczy w postępowaniu przedstawić urzędowo poświadczony przez

ten organ odpis lub wyciąg dokumentu. Przepis art. 250 § 1 k.p.c. ustanawiając

wyjątek od zasady, że przeprowadzenie w postępowaniu cywilnym dowodu

z dokumentu dotyczy dokumentu oryginalnego, pozwala zastąpić dokument

oryginalny jego poświadczonym przez organ odpisem, nie różnicując przy tym

dokumentów na urzędowe i prywatne. Z brzmienia art. 250 § 1 k.p.c. nie wynika,

żeby możliwość jego stosowania była ograniczona jedynie do dokumentów

pochodzących od organu sporządzającego poświadczony odpis. Odesłanie w treści

tego przepisu do art. 244 k.p.c. dotyczy jedynie wymienionego w nim organu,

określając tym samym zakres

podmiotowy stosowania art. 250 § 1 k.p.c., nie

odnosi się natomiast do dalszej treści art. 244 k.p.c. i charakteru wymienionych

w nim dokumentów.

Zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie

instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji

w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych z 18 stycznia

2011 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 67 ze zm.) definiującego pojęcie „akt sprawy”, oznacza

ono dokumentację zawierającą informacje potrzebne przy rozpatrywaniu danej

sprawy oraz odzwierciedlającą przebieg jej załatwiania i rozstrzygania. W tak

określonym pojęciu, użytym w art. 250 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. mieści się

administracyjny tytuł wykonawczy będący podstawą prowadzenia egzekucji przez

administracyjny organ egzekucyjny.

Reasumując należy zatem uznać, że urzędowo poświadczony odpis

administracyjnego tytułu wykonawczego może stanowić podstawę wpisu hipoteki

przymusowej w księdze wieczystej. Przyjęcie za podstawę zaskarżonego

postanowienia odmiennego zapatrywania, nie pozwala skutecznie odeprzeć

zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji wyroku

(art. 39815 § 1 k.p.c. oraz art. 108 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.).

es