Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of obvious legal error in joint property division costs allocation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to admit the cassation appeal filed by the wife against the lower court's reduction of her personal property share and reimbursement costs. The appellant argued that the court failed to apply specific civil code provisions regarding joint contributions and unjust enrichment, claiming an obvious legal violation. The court rejected this, ruling that the lower court correctly applied general principles of contractual essentialia negotii and unjust enrichment, finding no obvious error warranting cassation review.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.; Art. 13 § 2 k.p.c.: A cassation appeal based on an alleged obvious legal error is inadmissible if the error is not apparent from basic legal knowledge without deep analysis.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 725/19 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku następców prawnych W. Z. – A. Z.i M. Z.przy uczestnictwie H. K.o podział majątku wspólnego,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 czerwca 2020 r.,na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w S.z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek wnioskodawców o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
H. K. - uczestniczka postępowania z wniosku następców prawnych W. Z. o podział majątku wspólnego - skierowała do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 11 kwietnia 2019 r., którym zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 27 września 2018 r., poprzez obniżenie kwoty nakładu pieniężnego na majątek osobisty uczestniczki z kwoty 103 731 zł na kwotę 71 649 zł oraz obniżenie kwoty zasądzonej tytułem zwrotu nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestniczki z 51 865,50 zł na 35 824,50 zł.
Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc, że o oczywistej zasadności skargi świadczy dokonanie rozliczeń pomiędzy małżonkami na podstawie art. 405 k.c., podczas gdy - w ocenie skarżącej - istniała podstawa świadczenia dokonanego przez jej małżonka, tj. porozumienie w sprawie współdziałania stron dla osiągnięcia zamierzonego celu, a także pominięcie przez Sąd rozpoznający sprawę przepisów właściwych do rozliczenia nakładów, czyli art. 224-231 k.c.Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oparte na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widocznej prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.).
Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Sąd Najwyższy nie podziela stanowiska skarżącej. Już w uchwale z dnia 16 grudnia 1980 r. (III CZP 46/80, OSNC 1981, nr 11, poz. 206 SN wskazał, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego rozliczeniu podlegają również nakłady z majątku odrębnego (aktualnie osobistego) małżonków na majątek odrębny (aktualnie osobisty) jednego z nich, szczególnie jeśli dotyczą rzeczy, na którą poczyniono również nakłady z majątku wspólnego.
Nie oznacza to jednak, że rozliczenia tych nakładów mieszczą się w hipotezie art. 45 k.r.o. Jednocześnie nie istnieje inna podstawa prawna poza instytucją nienależnego świadczenia, zgodnie z którą następowałoby rozliczenie tego typu roszczeń. Uwadze skarżącej umyka fakt, że każde zobowiązanie umowne musi mieć określone essentialia negotii, czyli podstawowe obowiązki i świadczenia stron. Nawet jeżeli zmarły wnioskodawca i uczestniczka realizowali wspólnie określony cel w postaci wzniesienia i wyposażenia budynku mieszkalnego, to ich współdziałania nie sposób nazwać umową, ani ustalić na podstawie przedstawionego materiału dowodowego, do czego każde z nich się zobowiązało.
Również argument dotyczący niezastosowania art. 224-231 k.c. nie zasługuje na aprobatę. Przepisy te dotyczą bowiem rozliczenia nakładów uczynionych przez samoistnego posiadacza rzeczy w przypadku, gdy jej właściciel został wyzuty z posiadania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2012 r., II CSK 113/12, nie publ.). Taka sytuacja nie odpowiada stanowi faktycznemu niniejszej sprawy.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. jw