Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 647/16 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal on established precedent regarding acquisition of easement by prescription before Civil Code provisions existed.

Numero d'incarto IV CSK 647/16
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by E. S.A. against the District Court's ruling confirming the State acquired an easement by prescription. The appellant argued that the legal basis for acquiring such an easement before the Civil Code's specific provisions was unclear and required new judicial interpretation. The Court rejected this claim, noting that its own established case law had already definitively confirmed the possibility of acquiring such easements prior to the relevant statutory changes.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3983 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 1 k.p.c.: The Supreme Court may not admit a cassation appeal if the legal issue has been sufficiently clarified in existing case law, as the appellant failed to demonstrate any unresolved legal questions or new circumstances warranting a re-examination of the established precedent.

Parole chiave

Generato dall'IA
acquisition by prescription easement by prescription cassation admissibility precedent binding force Civil Code provisions State acquisition judicial interpretation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3983 § 1 k.p.c.
W skardze kasacyjnej, opartej na obydwu podstawach z art. 3983 § 1 k.p.c. powód zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art.
Art. 3989 § 1 k.p.c.
Okoliczności sprawy nie wskazują też, aby zachodziły inne przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpatrzenia.
Art. 520 § 1 k.p.c.
13 § 2 k.p.c., art. 520 § 2 k.p.c.
Art. 391 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. jw
Art. 39821 k.p.c.
391 § 1 i art. 39821 k.p.c. i art.
Art. 13 § 2 k.p.c.
z art. 13 § 2 k.p.c., art.
art. 3983 § 1 k.p.c
W skardze kasacyjnej, opartej na obydwu podstawach z art. 3983 § 1 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
z art. 13 § 2 k.p.c., art.
art. 520 § 2 k.p.c
13 § 2 k.p.c., art. 520 § 2 k.p.c.
art. 3054 k.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
IV CSK 293/14
Supreme Court allows easement by prescription claim by successor company against landowner.
III CZP 18/13
Supreme Court allows acquiring transmission easement by prescription before new Civil Code provisions entered into force.
III CZP 10/11
Supreme Court ruled that permanent visible improvements by a servient owner do not block acquisition by prescription. The court held that the owner's knowledge is sufficient regardless of who built the improvement. This decision clarifies the requirements for acquiring easements through prescription under Polish law.
II CSK 389/08
Supreme Court dismisses cassation appeal regarding utility easement acquisition by prescription without specific servient land. The court allows factual findings on easement acquisition by prescription without specific servient land. The court dismisses the appeal, allowing the lower court's finding that an easement by prescription can be established without specifying the servient land, citing established precedent. The court dismisses the appeal, allowing the lower court's finding that an easement by prescription can be established without specifying the servient land, citing established precedent.
II CSK 752/11
Supreme Court allows easement acquisition by prescription when underground pipeline was known to landowner.
V CSK 190/11
Supreme Court quashes lower court ruling on easement compensation, requiring individual assessment of damages based on property impact.
I CSK 157/11
Supreme Court allows easement acquisition by prescription when visible markers indicate gas pipeline route, even if not on servient land.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 647/16 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku E. Spółki Akcyjnej w G. ‎przy uczestnictwie P. Z. i Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta G. ‎o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2017 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania P. Z. od postanowienia Sądu Okręgowego w G. ‎z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt XVI Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddala wniosek Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wnioskodawca E. S.A. z siedzibą w G. wniósł o stwierdzenie, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 1 lipca 1987 r. służebność odpowiadającą treści służebności przesyłu na nieruchomości położonej w G. przy ul. P., stanowiącej działkę nr 236. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r. Sąd Rejonowy w G. stwierdził, że Skarb Państwa nabył w drodze zasiedzenia służebność odpowiadającą treści służebności przesyłu energii elektrycznej obciążającą tę nieruchomość, obejmującą działkę gruntu nr 236/3, dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą kw nr (…), polegającą na prawie do korzystania z urządzeń przesyłowych linii 110kV oraz możliwości dostępu do tychże urządzeń w zakresie wynikającym z prawidłowej ich eksploatacji oraz konieczności usuwania awarii, w zakresie oznaczonym przez biegłą geodetę M.

S. na mapie znajdującej się w aktach sprawy oraz że nabycie nastąpiło w dniu 1 stycznia 1989 r. Integralną częścią postanowienia uczynił opinię biegłej i orzekł o kosztach sądowych i kosztach procesu. Sąd przyjął, że Skarb Państwa posiadał nieruchomość w zakresie służebności gruntowej o wskazanej treści co najmniej w okresie od 31 grudnia 1968 r. i wykorzystywał trwałe i widoczne urządzenie - linię przesyłową i wspierające ją słupy. Podzielił wykładnię przepisów o służebności gruntowej, jako niewyłączających nabycia, przed jej wprowadzeniem do kodeksu cywilnego, służebności o treści odpowiadającej później uregulowanej odrębnie w kodeksie cywilnym służebności przesyłu.

Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. oddalił apelację uczestnika P. Z. od tego postanowienia, podzielając zarówno ustalenia faktyczne jak i zapatrywania prawne tego Sądu. W skardze kasacyjnej, opartej na obydwu podstawach z art. 3983 § 1 k.p.c. powód zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 382 w zw. z art. 233 § 1 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z art. 102 ust.1 i 2 u.k.s.c., a ponadto wskazał na naruszenie prawa materialnego - art. 292 w zw. z art. 172 § 1 i 2 k.c. i art. 285 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 352 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 3051 w zw. z art. 3054 k.c. poprzez błędne uznanie, że zostały spełnione przesłanki prowadzące do zasiedzenia służebności odpowiadającej swoją treścią służebności przesyłu, a także art. 21 ust.1 w zw. z art. 31 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 32 w zw. z art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji, art. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji, a także art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Skarżący domagał się uchylenia postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Sądu pierwszej instancji i oddalenia wniosku oraz orzeczenie o kosztach postępowania.W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, a w przypadku jej przyjęcia - o oddalenie skargi oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron.

Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżący powołał się na przesłanki wymienione w punktach 1, 2 i 4 tego przepisu, to znaczy na wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, konieczność dokonania wykładni przepisów powodujących rozbieżności w orzecznictwie oraz oczywistą zasadność wniesionej skargi.Z argumentacji przedstawionej przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie jego skargi do rozpoznania wynika, że wszystkie trzy przesłanki sprowadzają się de facto do dopuszczalności stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu przed ukształtowaniem się takiej służebności w drodze wykładni oraz przed wprowadzeniem do kodeksu cywilnego przepisów o służebności przesyłu.

Zagadnienie to zostało już jednak dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w wydanym już po umorzeniu przez Trybunał Konstytucyjny postępowania w sprawie P 28/13 - wyroku z dnia 12 lutego 2015 r., IV CSK 293/14, niepubl., a wcześniej w uchwale z 22 maja 2013 r., III CZP 18/13 (OSNC 2013/12/139) wyraźnie wskazał, że przed wejściem w życie art. 3051 - 3054 k.c. było dopuszczalne nabycie w drodze zasiedzenia na rzecz przedsiębiorcy służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Stanowisko takie było prezentowane przez Sąd Najwyższy także we wcześniejszych orzeczeniach (zob. m. in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 9 sierpnia 2011 r., III CZP 10/11, OSNC 2011/12/129, wyroku z dnia 12 grudnia 2008 r., II CSK 389/08, niepubl., oraz postanowieniach z dnia 26 lipca 2012 r., II CSK 752/11, „Glosa" 2013/1/58, z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CSK 190/11, niepubl. i z dnia 6 lipca 2011 r., I CSK 157/11, OSNC-ZD 2012/B/45).

Przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. występują jedynie wówczas, kiedy powoływane problemy nie zostały należycie wyjaśnione w orzecznictwie, w tym także, gdy zachodzą istotne, a dotąd niedostrzeżone okoliczności wskazujące na potrzebę ponownego rozważenia już ukształtowanego stanowiska. Tego rodzaju argumentów skarżący nie wskazuje, jego argumentacja powiela bowiem jedynie już wielokrotnie przytaczane i analizowane oraz rozstrzygane przez Sąd Najwyższy wątpliwości natury prawnej i konstytucyjnej. Pomimo dwukrotnego przedłożenia tych wątpliwości Trybunałowi Konstytucyjnemu, w obydwu sprawach zapadły postanowienia umarzające postępowanie.

Skarga nie jest też oczywiście uzasadniona, uczestnik zresztą nie wyjaśnił na czym ta oczywistość polega, ponieważ w uzasadnieniu skupił się na wykazywaniu nieprawidłowości interpretacyjnych. Sposób rozstrzygnięcia sprawy i popierające ja wywody uzasadnienia Sądu odwoławczego nie wskazują zaś na jednoznaczną wadliwość wydanego postanowienia. Okoliczności sprawy nie wskazują też, aby zachodziły inne przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpatrzenia.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. jw