Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 631/20 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for lack of cassation grounds regarding procedural invalidity of first instance proceedings.

Numero d'incarto IV CSK 631/20
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a participant in a succession and estate division case. The appellant attempted to challenge the lower court's decision by alleging procedural invalidity in the first instance, arguing that a representative's actions were not properly confirmed. The court rejected this because cassation proceedings cannot directly review the validity of first-instance proceedings, and the appellant failed to properly invoke the correct legal grounds for such a challenge.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c. - The Supreme Court cannot directly examine the validity of first-instance proceedings; such defects must be raised against the second-instance judgment using specific cassation grounds.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal procedural invalidity first instance proceedings succession division cassation grounds legal standing court jurisdiction azione di riduzione successoria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Wymaganej w ramach badania przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. argumentacji nie stanowi samo postawienie zarzutu oczywistego naruszenia, a sformułowanie takiego zarzutu nie prowadzi jeszcze do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
Art. 520 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. w związku z art.
Art. 108 § 1 k.p.c.
w związku z art. 108 § 1, art.
Art. 391 § 1 k.p.c.
108 § 1, art. 391 § 1 i art.
Art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ke
391 § 1 i art. 39821 w zw.
art. 1037 § 1 k.c
3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c.Zdaniem skarżącego, skarga kasacyjna, jest oczywiście uzasadniona, z uwagi na naruszenie art. 1037 § 1 k.c.
art. 3531 k.c
art. 3989 k.p.c
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c
Wymaganej w ramach badania przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2011 r., II UK 318/10
wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2011 r., II UK 318/10).
postanowienie Sądu Najwyższego z 23 maja 2014 r., II PK 30/14
postanowienie Sądu Najwyższego z 23 maja 2014 r., II PK 30/14).
postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lutego 2016 r., V CSK 465/15
postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2013 r., II CSK 720/12
postanowienie Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2013 r., V CSK 192/12
II CSK 71/18
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of obvious legal error under Civil Procedure Code Art. 3989.
I UK 285/07
II UK 318/10
Cassation appeal dismissed; lack of proper authorization by ZUS lawyer did not invalidate proceedings.
II PK 30/14
Supreme Court dismisses cassation appeal for citing first-instance procedural defects instead of second-instance errors.
V CSK 465/15
Supreme Court dismisses cassation appeal as no significant legal issue or procedural defect exists.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 631/20 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z wniosku K. W.‎przy uczestnictwie J. P. i W.W.‎o podział majątku i dział spadku,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 maja 2021 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania J. P. od postanowienia Sądu Okręgowego w G.‎z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt XVI Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. ustala, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 3 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy w G. ustalił, że w skład majątku byłych małżonków J. P. i B.P. wchodzi wierzytelność w stosunku do (…) Bank SA w W. o wartości 257,18 zł z tytułu środków zgromadzonych na rachunku oszczędnościowej książeczki obiegowej numer (…) spadkodawczyni (pkt I); ustalił, że w skład spadku po J. P. wchodzi udział w wysokości 1/2 części w opisanej w punkcie I niniejszego postanowienia wierzytelności (pkt II); oddalił wniosek o dział spadku po J. P. i B. P. oraz podział majątku małżonków J.

P. i B. P. w pozostałym zakresie (pkt III); oddalił wniosek uczestnika J. P. o rozliczenie długów spadkowych (pkt IV); oddalił wniosek wnioskodawczyni o rozliczenie nakładów na majątek spadkowy (pkt V); dokonał działu spadku po J.P. i podziału majątku byłych małżonków J. P. i B. P. w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni K. W., J. P. i S. P. w udziałach każdemu po 1/3 części opisaną w punkcie I wierzytelność (pkt VI).Postanowieniem z 18 października 2018 r. Sąd Okręgowy w G. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w ten sposób, że: w punkcie II ustalił, że w skład spadku po J.

P. wchodzi: udział w wysokości ½ części w wierzytelności opisanej w punkcie I postanowienia oraz wierzytelność w wysokości 166.045,96 zł stanowiąca równowartość roszczenia spadkobierców J. P. z tytułu dziedziczenia ½ części wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego nr (…) położonego w G. przy ul. (…) (pkt 1a); po punkcie II dodał punkt IIa, w którym ustalił, że w skład spadku po B.P. wchodzi: udział w wysokości ½ części w wierzytelności opisanej w punkcie I postanowienia oraz wierzytelność w wysokości 169.445,96 zł stanowiąca równowartość roszczenia spadkobierców B.P. z tytułu dziedziczenia ½ części wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego nr (…) położonego w G. przy ul. (…) (pkt 1b); w punkcie VI dokonał podziału majątku byłych małżonków J.P. i B.P. oraz działu spadku po J.

P. i B. P., w ten sposób, że: wierzytelność opisaną w punkcie I postanowienia przyznał K.W., J. P. i S. P. w udziałach po 1/3 części dla każdego z nich; wierzytelność w wysokości 166.045,96 zł stanowiącą równowartość roszczenia spadkobierców J. P. z tytułu dziedziczenia ½ części wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego nr (…) położonego w G. przy ul. (…) przyznał J. P.; wierzytelność w wysokości 169.445,96 zł stanowiącą równowartość roszczenia spadkobierców B.

P. z tytułu dziedziczenia części wkładu związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego nr (…) położonego w G. przy ul. (…) przyznał J. P. (pkt 1c); po punkcie VI dodał punkt VIa, w którym zasądził od uczestnika postępowania J.P. na rzecz wnioskodawczyni kwotę 83.872,98 zł płatną w terminie do dnia 25 października 2018 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na wypadek uchybienia w terminie płatności powyższej kwoty (pkt 1d); w pozostałej części apelację oddalił (pkt 2).W skardze kasacyjnej uczestnik J.

P., jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c.Zdaniem skarżącego, skarga kasacyjna, jest oczywiście uzasadniona, z uwagi na naruszenie art. 1037 § 1 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 3531 k.c. W ocenie uczestnika, w przedmiotowej sprawie zachodzi nieważność postępowania, ponieważ pełnomocnik wnioskodawczyni nie wykonał obowiązku wykazania w terminie wyznaczonym przez Sąd legitymowania się stosownym pełnomocnictwem do reprezentowania wnioskodawczyni.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, niepubl.). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy.

Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, niepubl.).Wywody, zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia popełniono uchybienia w zakresie stosowania prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.

Wymaganej w ramach badania przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. argumentacji nie stanowi samo postawienie zarzutu oczywistego naruszenia, a sformułowanie takiego zarzutu nie prowadzi jeszcze do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie zachodzi nieważność postępowania, bowiem czynności pełnomocnika dokonane, przed Sądem pierwszej instancji nie zostały prawidłowo potwierdzone przez wnioskodawczynię w terminie zakreślonym przez Sąd.

Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od orzeczeń sądu drugiej instancji. Wyłączone jest bezpośrednie badanie w postępowaniu kasacyjnym naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w tym prowadzących do nieważności postępowania. Kwestia ta może podlegać badaniu i rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy jedynie pośrednio, poprzez przytoczenie przez skarżącego w ramach drugiej podstawy z art. 3983 § 1 k.p.c. stosownego zarzutu naruszenia przez sąd odwoławczy art. 378 § 1 k.p.c. lub art. 386 § 2 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2011 r., II UK 318/10).

Wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może uzasadniać zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, albowiem Sąd Najwyższy - rozpatrując skargę kasacyjną - nie jest władny w ramach bezpośredniej kontroli instancyjnej badać ważności (nieważności) postępowania przed sądem pierwszej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 maja 2014 r., II PK 30/14). Skoro skarga kasacyjna przysługuje od wyroku sądu drugiej instancji, to nieważność postępowania, skutkująca przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania, ma dotyczyć postępowania przed sądem drugiej instancji (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego: z 18 lutego 2016 r., V CSK 465/15; z 7 czerwca 2013 r., II CSK 720/12; z 29 stycznia 2013 r., V CSK 192/12).

W takiej sytuacji, wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien opierać się o przesłankę wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., wskazując na oczywistą zasadność skargi w tym zakresie, a nie odwoływać się do treści art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., tak jak to czyni skarżący w niniejszej sprawie.Należy podkreślić, że wskazanie przez uczestnika na przesłankę wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. odnosi się do zupełnie innych zarzutów, niż naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 386 § 2 k.p.c., skoro w tym zakresie skarżący łączy oczywistą zasadność z uchybieniami w wykładni przepisów prawa materialnego dotyczących ustalenia elementów konstrukcyjnych umowy o dział spadku.

Trzeba także wskazać, iż naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 386 § 2 k.p.c. nie jest także wymienione w podstawach skargi uczestnika. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ke