Cassation appeal dismissed; disciplinary procedure not automatically unlawful; clear justification required for public interest review.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a lawyer against a disciplinary body, ruling that procedural flaws did not constitute a clear violation of personal rights. The appellant argued that the disciplinary proceedings were fundamentally unlawful, but the court held that such proceedings are generally not considered wrongful unless there is a clear and serious breach exceeding necessity. Consequently, the court found no grounds for public interest review and rejected the appeal, ordering the appellant to pay the costs.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 24 § 1 k.c.: Disciplinary proceedings are not automatically unlawful; clear and serious violations exceeding necessity are required to establish a wrongful act warranting cassation review.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 627/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba w sprawie z powództwa S. J.przeciwko (…) Izbie Adwokackiej w (…)o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lipca 2019 r.,na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 495 (czterysta dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 26 marca 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację powoda S. J. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 2 marca 2017 roku oddalającego jego powództwo przeciwko (…) Izbie Adwokackiej w […]. o ochronę dóbr osobistych.Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez powoda. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że zachodzi oczywista zasadność skargi, Sąd Apelacyjny akceptując bowiem niedopełnienie przez organy samorządu fundamentalnych zasad, które powinny obowiązywać w postępowaniu dyscyplinarnym dowolnie przyjął, że postępowanie pozwanej nie było bezprawne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwana wniosła o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy rozumieć sytuację, w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na rażące i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do stwierdzenia bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań.
Jedynie w takim wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną wadą wskazuje, że usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym - a tym samym, że może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, nie publ. i z dnia 29 września 2017 r., V CSK 162/17, nie publ.). W ramach obowiązującego porządku prawnego dopuszczalne są określone działania, które ze swej istoty dotykają dóbr osobistych człowieka, takich jak jego cześć (dobre imię).
Należy do nich między innymi wystąpienie przez oskarżyciela z oskarżeniem w postępowaniu karnym, złożenie zawiadomienia o przestępstwie czy delikcie dyscyplinarnym, a także wystąpienie z wnioskiem o ukaranie w postępowaniu dyscyplinarnym. Każda z tych czynności polega na przypisaniu określonych zachowań ocenianych negatywnie, a więc obiektywnie narusza dobro osobiste człowieka. Są to jednak działania prawnie dopuszczalne i jeśli są podejmowane w zakresie kompetencji i nie wykraczają poza granice działania w ramach porządku prawnego, to nie są bezprawne i nie prowadzą do powstania roszczeń zmierzających do ochrony dóbr osobistych.
Również czynności podejmowane w ramach postępowania dyscyplinarnego z reguły nie są bezprawne (art. 24 § 1 k.c.), chyba że dochodzi do wyraźnego i poważnego naruszenia przepisów dotyczących tego postępowania wykraczających poza jego niezbędność i cel. Inaczej rzecz ujmując nie każde naruszenie przepisów regulujących przebieg określonych postępowań w ramach obowiązującego porządku prawnego oznacza bezprawność działania. Z drugiej strony z samego faktu, że wkroczenie w sferę prawnie chronionych dóbr osobistych nastąpiło w toku prawnie określonych procedur, nie wynika iż zawsze wyłączona jest bezprawność (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1971 r., I CR 425/71, nie publ., z dnia 11 lutego 1998 r., III CKN 355/97, OSNC 1998, nr 9, poz.149, z dnia 21 października 2003 r., I PK 414/02, OSNP 2004, nr 20, poz. 344, z dnia 25 stycznia 2005 r., II PK 152/04, OSNP 2005, nr 17, poz. 266, z dnia 19 lipca 2005 r., II PK 393/04, OSNCP 2006, nr 11-12, poz. 176, z dnia 7 marca 2007 r., II CSK 493/06, nie publ., z dnia 7 kwietnia 2009 r., I PK 210/08, Mon.
Pr. 2009, nr 12, str. 242-247, z dnia 18 października 2012r., V CSK 427/11, nie publ., z dnia 20 kwietnia 2016 r., V CSK 479/15, OSNC ZD 2018, nr 1, poz. 4, z dnia 12 stycznia 2017 r., I CSK 745/15, nie publ., i z dnia 22 marca 2017 r., III CSK 94/16, nie publ.). W konsekwencji zainicjowanie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego, choćby okazało się nieuzasadnione, nie może być automatycznie kwalifikowane jako naruszenie dóbr osobistych.Wbrew sugestii skarżącego z motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika by Sąd Apelacyjny aprobował prowadzenie w stosunku do niego postępowania dyscyplinarnego w sposób oczywiście bezpodstawny, samowolny, sprzeczny z fundamentalnymi standardami, które tego rodzaju postępowania powinny realizować.
Sąd ten stwierdził jedynie, że uchybienia proceduralne nie były tego rodzaju by w okolicznościach sprawy swoją intensywnością pozwalały kwalifikować postępowanie dyscyplinarne jako bezprawne. W przypadku dóbr osobistych nie jest możliwe ustalenie in abstracto stałych, sztywnych granic zakresu ich ochrony. Przyjęcie przez Sąd Apelacyjny w wiążącym Sąd Najwyższym stanie faktycznym sprawy (art. 3983 § 3 i 39813 § 2 k.p.c.) że wystąpienie przez rzecznika dyscyplinarnego z wnioskiem o ukaranie powoda w postępowaniu dyscyplinarnym i prowadzenie tego postępowania - mimo stwierdzonych wadliwości postępowania dyscyplinarnego - mieściło się w granicach obowiązującego porządku prawnego, nie może być uznane w świetle wskazań wynikających z orzecznictwa Sądu Najwyższego za rażąco dowolne i jako takie spełniające przesłankę oczywistej zasadności skargi w wyżej przytoczonym rozumieniu tego pojęcia.
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 2 i § 2 pkt 2 w zw. z §8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.
U. z 2015, poz. 1800 ze zm.). jw