Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 606/10 Generato dall'IA

Supreme Court allows mortgage registration without prior administrative execution proof, clarifying procedural limits.

Numero d'incarto IV CSK 606/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the District Court's dismissal of an appeal regarding compulsory mortgage registration. The lower court had rejected the request because the applicant failed to prove the initiation of administrative enforcement proceedings. The Court ruled that the tax authority's enforcement title alone suffices for registration without requiring proof of prior enforcement initiation. Consequently, the Court held that the lower court incorrectly interpreted the law by imposing an unnecessary prerequisite.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 109 ust. 1 u.k.w.h.; Art. 35 § 2 Ordynacji podatkowej: The establishment of a compulsory mortgage based on an administrative enforcement title does not require proof of prior initiation of administrative enforcement proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
compulsory mortgage registration administrative enforcement title procedural prerequisites tax authority enforcement Supreme Court ruling mortgage security enforcement initiation proof

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 109 ust. 1 u.k.w.h.
przepisów prawa materialnego dotyczyło art. 109 ust. 1 u.k.w.h. oraz art.
Art. 34 § 1 Ordynacji podatkowej
przepisów prawa materialnego dotyczyło art. 109 ust. 1 u.k.w.h. oraz art. 34 § 1,
Art. 35 § 2 Ordynacji podatkowej
art. 35 § 2 pkt 2 i § 3 Ordynacji podatkowej w związku z art.
Art. 27 § 1 pkt 3 i 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
35 § 2 pkt 2 i § 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i 9 ustawy
Art. 626 § 8 k.p.c.
zarzucone naruszenie przepisów postępowania cywilnego, tj. art. 626 8 § 2 k.p.c.
Art. 244 § 1 k.p.c.
stwierdzonego administracyjnym tytułem wykonawczym; art. 244 § 1 k.p.c. przez
Art. 386 § 1 k.p.c.
administracyjny tytuł wykonawczy, a także art. 386 § 1 i art.
Art. 385 k.p.c.
386 § 1 i art. 385 k.p.c. w związku
Art. 13 § 2 k.p.c.
39815 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., orzekając o kosztach
Art. 398 § 15 § 1 k.p.c.
podstawie art. 39815 § 1 w związku z art.
Art. 108 § 2 k.p.c.
postępowania na podstawie art. 108 § 2 w związku z art.
Art. 398 § 21 k.p.c.
podstawie art. 39815 § 1 w związku z art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 606/10

POSTANOWIENIE

Dnia 5 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

SSA Roman Dziczek

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego

w M.

przy uczestnictwie Dariusza P. i Agaty P.

o wpis,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 października 2011 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 9 kwietnia 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu pozostawiając

temu

Sądowi

kasacyjnego.

rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację

wnioskodawcy Skarbu Państwa Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. od

postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 22 stycznia 2010 r. w sprawie o wpis

hipotek.

W skardze kasacyjnej wnioskodawcy, sporządzonej i wniesionej przez

Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, postanowieniu Sądu Okręgowego zostało

zarzucone naruszenie przepisów postępowania cywilnego, tj. art. 626 8 § 2 k.p.c.

przez uznanie, że administracyjny tytuł wykonawczy nie jest wystarczającą

podstawą wpisu hipoteki przymusowej, a wnioskodawca powinien załączyć do

wniosku dowód wszczęcia egzekucji administracyjnej, zbadanie prawidłowości

wszczęcia tej egzekucji oraz zbadanie przez Sąd wymagalności obowiązku

stwierdzonego administracyjnym tytułem wykonawczym; art. 244 § 1 k.p.c. przez

zakwestionowanie

przez

Sąd

treści

dokumentu

urzędowego,

jakim

jest

administracyjny tytuł wykonawczy, a także art. 386 § 1 i art. 385 k.p.c. w związku

z art. 13 § 2, jak też art. 6269 k.p.c. ze względu na oddalenie apelacji. Naruszenie

przepisów prawa materialnego dotyczyło art. 109 ust. 1 u.k.w.h. oraz art. 34 § 1,

art. 35 § 2 pkt 2 i § 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i 9 ustawy

z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez

uznanie, że hipotekę przymusową, której podstawą jest administracyjny tytuł

wykonawczy można ustanowić tylko w razie wszczęcia egzekucji administracyjnej,

po

przedłożeniu

(doręczenia odpisu

przez

tytułu

wnioskodawcę

dowodu

wykonawczego).

wszczęcia

Skarżący

wniósł

tej

egzekucji

o

uchylenie

zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania z zasądzeniem kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wnioskodawcy jest uzasadniona.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać

należy na naruszenie przez zaskarżone orzeczenie art. 626 8 § 2 k.p.c.,

wyznaczającego granice kognicji sądu wieczystoksięgowego. Oddalenie wniosku

uzasadniane

było

brakiem

załączenia

administracyjnej

i

wykazania

przez

wykonawczych

uczestnikom

dowodu

wnioskodawcę

postępowania,

co

wszczęcia

egzekucji

doręczenia

dotyczyłoby

tytułów

prawidłowości

wszczęcia egzekucji. Jednakże sąd wieczystoksięgowy nie może badać innych

okoliczności niż te, które wynikają z wniosku oraz dołączonych do niego

dokumentów i treści księgi wieczystej. Poza zakres kognicji tego sądu wykracza

badanie prawidłowości prowadzenia postępowania administracyjnego i treści

wydanej w nim decyzji. Podważanie wpisu hipoteki przymusowej na podstawie

takiej decyzji może nastąpić w postępowaniu o usunięcie niezgodności treści księgi

wieczystej

z

rzeczywistym

stanem

prawnym

(por.

postanowienia

Sądu

Najwyższego z 19 października 2000 r., II CKN 451/00, Lex nr 52547 i z dnia 17

listopada 2005 r., IV CSK 5/05, Lex nr 186707).

Obowiązek sądu wieczystoksięgowego, wynikający z art. 6268 § 2 k.p.c.

w kwestii badania, między innymi zawartości tytułu wykonawczego, w tym klauzuli

stwierdzającej

utożsamiany

z

wymagalność

określonego

nim

obowiązku

nie

badaniem

prawidłowości

przeprowadzonego

może

być

postępowania

administracyjnego, w następstwie którego ten tytuł został wydany. Sąd Najwyższy

w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego

w odniesieniu do tej kwestii w postanowieniu SN z dnia 20 maja 1998 r. (II CKN

782/97, Lex nr 50743), przychyla się natomiast do stanowiska zawartego

w postanowieniach SN z dnia 10 lutego 2011 r. (IV CSK 349/10, Lex nr 846602)

i z dnia 25 lutego 2011 r. (IV CSK 392/10, Lex nr 784974) oraz przedstawionej

w nich argumentacji prawnej.

Nie jest zasadny zarzut skarżącego odnośnie do naruszenia art. 244 § 1

k.p.c., ponieważ w zaskarżonym orzeczeniu nie zakwestionowano prawidłowości

nadania klauzul wymagalności. Odmowa uznania tych tytułów za podstawę

wystarczającą do dokonania wpisu hipoteki przymusowej wynikała nie z braków ich

dotyczących, lecz z powodu powołanego już niewykazania przez wnioskodawcę

doręczenia odpisów tych tytułów uczestnikom postępowania. Z tego względu

okazał się nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 244 § 1 k.p.c.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, za trafne należy

uznać zakwestionowanie dokonanej w zaskarżonym orzeczeniu wykładni art. 109

ust. 1 u.k.w.h., który to przepis oraz wskazane w skardze art. 34 § 1, art. 35 § 2

i § 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i 9 ustawy o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji (dalej jako u.p.e.a) nie wprowadza zasady,

że hipotekę przymusową, której podstawą jest administracyjny tytuł wykonawczy

można ustanowić tylko wtedy, gdy została wszczęta egzekucja administracyjna

i przedłożony zostanie przez wnioskodawcę dowód wszczęcia tej egzekucji.

Artykuł 109 ust. 1 u.k.w.h. stanowi o tym, że wierzyciel, którego wierzytelność jest

stwierdzona tytułem wykonawczym, może na podstawie tego tytułu uzyskać

hipotekę przymusową na nieruchomości dłużnika. Mając na uwadze funkcję tej

hipoteki podzielić należy kierunek wykładni prezentowany w orzecznictwie,

że ustanowienie hipoteki przymusowej nie jest sposobem egzekucji (za czym

opowiedział się Sąd Najwyższy w powoływanym postanowieniu w sprawie II CKN

792/97 oraz w postanowieniu z dnia 23 czerwca 2005 r., II CK 92/05, Lex nr

180869),

lecz

prowadzi

do

zabezpieczenia

wykonania

zobowiązania

(por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 8 października 2003 r., III CZP 68/03, OSNC

2004, nr 12, poz. 191, postanowienie SN z dnia 13 stycznia 2005 r., IV CK 427/04,

Lex nr 381017). Zasadne jest więc zakwestionowanie także poglądu, jaki na

gruncie powyższego przepisu oraz art. 35 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej w związku

z art. 27 § 1 u.p.e.a. został wypowiedziany w zaskarżonym orzeczeniu,

że możliwość ustanowienia hipoteki przymusowej jest warunkowana uprzednim

wszczęciem egzekucji administracyjnej, na co dowód ma stanowić doręczenie

dłużnikowi odpisu tytułu wykonawczego. Z art. 35 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej

wynika, że hipoteka przymusowa co do zasady powstaje przez dokonanie wpisu do

księgi wieczystej, a jego podstawą jest, między innymi tytuł wykonawczy, którego

elementy podlegające badaniu przez sąd wieczystoksięgowy określa art. 27

u.p.e.a. Jeżeli więc do wniosku o wpis hipoteki przymusowej został dołączony tytuł

wykonawczy spełniający przesłanki z art. 27 u.p.e.a., to sąd pierwszej instancji

powinien ocenić na podstawie art. 35 § 3 Ordynacji podatkowej zasadność wniosku

organu podatkowego i dokonać wpisu hipoteki przymusowej. Na podstawie

wskazanych przepisów nie wynika obowiązek sądu do badania, czy doszło do

wszczęcia postępowania egzekucyjnego na skutek doręczenia dłużnikowi odpisu

tytułu wykonawczego. Żaden z przepisów wymienionych w skardze kasacyjnej nie

wprowadza tak sformułowanej przesłanki (por. postanowienie SN z dnia 10 lutego

2011 r., IV CSK 349/10, niepubl.).

Mając to na uwadze Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną na

podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., orzekając o kosztach

postępowania na podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c.