Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 57/07 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses bankruptcy trustee's appeal, ruling the bankrupt company's sale via auction does not grant the trustee standing to appeal.

Numero d'incarto IV CSK 57/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the bankruptcy trustee's cassation appeal against a lower court's decision rejecting the trustee's claim against a foreign company. The trustee argued for Polish jurisdiction based on the contract's lack of choice of law, while the defendant contested the nature of the contract and the trustee's procedural standing. The court held that the sale of the bankrupt enterprise via auction constituted a 'transfer in the course of proceedings' under Article 192(3) of the Civil Procedure Code, thereby preserving the original trustee's standing to appeal despite the transfer.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 192 pkt 3 k.p.c.; Art. 3986 § 2 k.p.c.: The concept of 'transfer in the course of proceedings' under Article 192(3) of the Civil Procedure Code includes transfers occurring during the appellate stage, meaning the original party retains the right to appeal unless the new party consents to join the proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
transfer in course of proceedings bankruptcy trustee standing cassation appeal admissibility auction sale of enterprise civil procedure code art 192

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 192 pkt 3 k.p.c.
wierzytelnościami jest objęte hipotezą art. 192 pkt 3 k.p.c.
Art. 3986 § 2 k.p.c.
sprawie skarga kasacyjna jest zatem w rozumieniu art. 3986 § 2 k.p.c. z innych
Art. 98 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398 k.p.c.
oraz art. 98 w związku z art.
art. 454 § 1 k.c
W myśl art. 454 § 1 k.c.
art. 1103 pkt 3 k.p.c
jurysdykcji krajowej na podstawie art. 1103 pkt 3 k.p.c.
art. 454 k.c
To oznacza, że w sprawie nie ma stosowania art. 454 k.c.
art. 3981 § 1 k.p.c
Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c.
art. 316 § 1 k.p.c
Omawiany przepis stanowi wyjątek od przewidzianej w art. 316 § 1 k.p.c.
art. 701 § 1 k.c
Zgodnie zaś z art. 701 § 1 k.c.
art. 192 pkt 3 k.p.c
wierzytelnościami jest objęte hipotezą art. 192 pkt 3 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
I C 473/473, PiP 1947, nr 3
5 czerwca 1946 r., I C 473/473, PiP 1947, nr 3; orzeczenie Sądu Najwyższego
I C 2055/53, OSN 1954, nr 12, poz. 408
z dnia 16 lutego 1954 r., I C 2055/53, OSN 1954, nr 12, poz. 408; wyrok Sądu
I CR 570/63, OSNC 1965, nr 12, poz. 211
Najwyższego z dnia 3 września 1964 r., I CR 570/63, OSNC 1965, nr 12, poz. 211
70/90, OSNC 1991, nr 7, poz. 81

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 57/07

POSTANOWIENIE

Dnia 21 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

SSN Kazimierz Zawada

Protokolant Katarzyna Jóskowiak

w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości S. Spółki z o.o.

przeciwko I. S.P. K. Ltd z siedzibą

w Wielkiej Brytanii

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 21 czerwca 2007 r.,

skargi kasacyjnej G. D.

od postanowienia Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 20 czerwca 2006 r.,

odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od G. D. na rzecz powoda

2700 zł kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Syndyk masy upadłości „S.” sp. z o.o. wniósł o zasądzenie od I. S. P. w

Wielkiej Brytanii 23 095 funtów szterlingów z tytułu ceny za towary sprzedane

pozwanej przez upadłą spółkę. Uzasadniając jurysdykcję krajową, podkreślił, że w

stanowiącej podstawę dochodzonego roszczenia umowie strony nie dokonały

wyboru prawa. Zgodnie zatem z art. 27 § 1 pkt 1 Prawa prywatnego

międzynarodowego do zobowiązań z tej umowy stosuje się prawo polskie,

ponieważ sprzedawca w chwili zawarcia umowy miał siedzibę w Polsce. Według

prawa polskiego należy określić także – z powodu braku postanowień w umowie –

miejsce spełnienia świadczenia. W myśl art. 454 § 1 k.c. jest nim siedziba

wierzyciela

w

chwili

w

spełnienia

świadczenia.

Sprawa

dotyczy

zatem

zobowiązania, które powinno być wykonane w Polsce. To uzasadnia zaś przyjęcie

jurysdykcji krajowej na podstawie art. 1103 pkt 3 k.p.c. w związku z art. 454 § 1 k.c.

Pozwany wniósł o odrzucenie pozwu z powodu braku jurysdykcji krajowej.

Zarzucił, że w sprawie nie ma zastosowania art. 27 § 1 pkt 1 Prawa prywatnego

międzynarodowego ponieważ strony zawarły umowę agencyjną, a nie umowę

sprzedaży. To oznacza zaś, że do zobowiązań z umowy stosuje się prawo

właściwe dla agenta (art. 27 § 1 pkt 2 Prawa prywatnego międzynarodowego).

Ponadto podniósł, że przyjęcie jurysdykcji krajowej wyklucza art. 5 ust. 1

rozporządzenia Rady Wspólnoty Europejskiej nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r.

w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonania

w spawach cywilnych i handlowych (Dz. Urz. WE L 12 z 16.01.2001; dalej:

rozporządzenie nr 44/2001)

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2006 r. odrzucił pozew i

orzekł o kosztach procesu.

Sąd pierwszej instancji uznał, że od dnia przystąpienia Polski do Unii

Europejskiej, tj. od dnia 1 maja 2004 r. bezpośrednie zastosowanie mają przepisy

rozporządzenia nr 44/2001. W zakresie ich stosowania, w stosunkach z państwami

członkowskimi Unii Europejskiej, mają one pierwszeństwo zarówno przed

przepisami części czwartej kodeksu postępowania cywilnego, jak i Konwencją

lugańską.

Zgodnie z art. 5 rozporządzenia 44/2001 osoba, która ma miejsce

zamieszkania na terytorium Państwa Członkowskiego może być pozwana w innym

Państwie Członkowskim, jeżeli przedmiotem postępowania jest umowa lub

roszczenie wynikające z umowy, przed sąd miejsca, gdzie zobowiązanie zostało

wykonane albo miało być wykonane. W rozumieniu przytoczonego przepisu, o ile

co innego nie zostało uzgodnione, miejscem wykonania zobowiązania jest –

w wypadku sprzedaży rzeczy ruchomych – miejsce w Państwie Członkowskim,

w którym rzeczy te zgodnie z umową zostały dostarczone albo miały być

dostarczone, a miejscem wykonania zobowiązania – w wypadku świadczenia usług

– miejsce w Państwie Członkowskim, w którym usługi zgodnie z umową były

świadczone albo miały być świadczone. Zawarta w art. 5 rozporządzenia nr

44/2001 definicja miejsca wykonania zobowiązania – zdaniem Sądu – ma charakter

autonomiczny. To oznacza, że w sprawie nie ma stosowania art. 454 k.c.

i przesądza sporną kwestii jurysdykcji – niezależnie od rodzaju zawartej przez

strony umowy – na rzecz sądów Wielkiej Brytanii.

Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem oddalił zażalenie powoda,

podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji.

Postanowienie zaskarżył G. D. W skardze kasacyjnej jego pełnomocnik,

wnosząc o uchylenie postanowień Sądów obu instancji, zarzucił naruszenie art. 454

§ 1 k.c. przez jego niezastosowanie, art. 71 pkt 1 rozporządzenia nr 44 /2001 przez

jego błędną wykładnię, art. 5 pkt 1 Konwencji lugańskej przez jego niezastosowanie

oraz ewentualnie art. 5 pkt 1 i art. 23 rozporządzenia nr 44/2001 przez ich błędną

wykładnię.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej

przysługuje przede wszystkim stronom procesowym. W rozpoznawanej sprawie

stroną powodową jest syndyk masy upadłości „S” sp. z o.o. z siedzibą w Polsce, a

stroną pozwaną – I. S. P. z siedzibą w Wielkiej Brytanii. Tymczasem skargę

kasacyjną od postanowienia Sądu drugiej instancji wniósł G. D.

Wprawdzie po wydaniu w sprawie zaskarżonego postanowienia G. D. nabył

od syndyka – jak wynika z akt sprawy – przedsiębiorstwo wraz z dochodzoną

wierzytelnością w drodze przetargu, jednakże nie oznacza to – jak trafnie zarzuciła

pozwana – że

przysługuje mu uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej.

Zgodnie bowiem z art. 192 pkt 3 zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych

sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; nabywca może jednak wejść na

miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej.

Celem tego przepisu jest stabilizacja postępowania sądowego z chwilą

doręczenia pozwu. Oznacza ona, że mimo zbycia rzeczy lub prawa, objętych

sporem, zarówno przez jedną, jak i drugą stronę (a nawet przez obie strony),

zbywca zachowuje legitymację procesową. Ustawodawca w ten sposób chroni

stronę przeciwną przed ujemnymi skutkami zbycia objętych sporem rzeczy lub

prawa. Omawiany przepis stanowi wyjątek od przewidzianej w art. 316 § 1 k.p.c.

zasady, że sąd orzeka na podstawie stanu rzeczy w chwili zamknięcia rozprawy,

a tym samym uwzględnia zaszłe w toku postępowania okoliczności sprawy i jest

wyrazem umocnienia prawa powoda do przedmiotu sporu z chwilą doręczenia

pozwu.

Wspomniana stabilizacja postępowania nie stoi na przeszkodzie, aby

dopuścić zmianę strony w sytuacji, w której zarówno obie strony toczącego się

postępowania, jak i nabywca rzeczy lub prawa, objętych sporem, wyrażą zgodę na

wejście nabywcy do procesu i zajęcie miejsca zbywcy. Jednakże w rozpoznawanej

sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Pozwana w odpowiedzi na skargę kasacyjną

oświadczyła bowiem, że nie zgadza się na wstąpienie nabywcy zbytego prawa

w miejsce zbywcy.

W literaturze i orzecznictwie budzi kontrowersję kwestia, czy użyte

w omawianym przepisie pojęcie „zbycie” obejmuje – poza czynnościami prawnymi

– także inne zdarzenia prawne (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia

5 czerwca 1946 r., I C 473/473, PiP 1947, nr 3; orzeczenie Sądu Najwyższego

z dnia 16 lutego 1954 r., I C 2055/53, OSN 1954, nr 12, poz. 408; wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 3 września 1964 r., I CR 570/63, OSNC 1965, nr 12, poz. 211

i uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 1991 r., 70/90, OSNC 1991, nr 7,

poz. 81). Nie ma ona jednak znaczenia w rozpoznawanej sprawie, ponieważ

przedsiębiorstwo zostało nabyte – w toku postępowania upadłościowego –

w drodze przetargu. Zgodnie zaś z art. 701 § 1 k.c. przetarg jest jednym ze sposób

zawarcia umowy. Nie ulega więc wątpliwości, że zbycie przedsiębiorstwa wraz

wierzytelnościami jest objęte hipotezą art. 192 pkt 3 k.p.c.

Przedstawiony cel przepisu art. 193 pkt 3 k.p.c. i jego funkcja w procesie są

aktualne także na etapie postępowania kasacyjnego. Przemawia to za uznaniem,

że w rozumieniu tego przepisu pojęcie „zbycie w toku sprawy” – objętych sporem

rzeczy lub prawa – obejmuje, poza postępowaniem przed sądem pierwszej i drugiej

instancji, także postępowanie kasacyjne.

Reasumując, G. D. nie jest osobą uprawnioną do wniesienia skargi

kasacyjnej. Stroną powodową w sprawie pozostał bowiem syndyk masy upadłości i

jemu przysługiwało uprawnienie do zaskarżenia postanowienia. Wniesiona w

sprawie skarga kasacyjna jest zatem w rozumieniu art. 3986 § 2 k.p.c. z innych

przyczyn niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 3986 § 2 k.p.c. oraz art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 398 20

k.p.c.).

kg