Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 561/17 Generato dall'IA

Supreme Court voids judgment allowing cooperative to sue for milk overpayment via civil court instead of administrative enforcement.

Numero d'incarto IV CSK 561/17
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court voided the lower court's judgment that allowed a milk cooperative to sue a farmer for overpayment via civil proceedings. The court found that the farmer was legally obligated to pay the cooperative directly, and the cooperative, as the designated payer, held the exclusive right to enforce this debt through administrative means. Consequently, the civil court lacked jurisdiction to adjudicate the dispute, rendering the cooperative's lawsuit inadmissible.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 36 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 6 u.o.r.m.p.m.; The designated buyer of milk is authorized to demand performance of the debt established in the administrative decision via administrative enforcement, regardless of whether the supplier has paid the buyer.

Parole chiave

Generato dall'IA
milk market organization administrative enforcement civil jurisdiction milk quota system designated buyer obligation overpayment dispute cooperative rights accollo delle spese

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 36 ust. 1 pkt 2 u.o.r.m.p.m.
Uznał, że stosownie do art. 36 ust.
Art. 36 ust. 2 u.o.r.m.p.m.
Podkreślił, że opłata za przekroczenie kwoty indywidualnej przez dostawcę hurtowego (limitu rocznego) pełniła funkcję kary i swoją naturą zbliżała się do świadczenia publicznoprawnego (art. 36 ust. 2 u.o.r.m.p.m.).
Art. 36 ust. 6 u.o.r.m.p.m.
405 k.c.).Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego, mianowicie art. 36 ust. 6 u.o.r.m.p.m. w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 października 2015 r., art.
Art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej
W konsekwencji podmiot skupujący, zgodnie z art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art.
Art. 40 ust. 1 u.o.r.m.p.m.
w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 października 2015 r., art. 40 ust. 1 u.o.r.m.p.m. w związku z art.
Art. 39813 § 1 k.p.c.
Zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania m.in.
Art. 379 pkt 1 k.p.c.
spowodowaną brakiem drogi sądowej (art. 379 pkt 1 w związku z art.
Art. 39819 k.p.c.
6 u.o.r.m.p.m.).Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39819 w związku z art.
Art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r.
Jednakże, zgodnie z art. 18 ust.
art. 405 k.c
613 ze zm.) przez ich niezastosowanie oraz art. 405 k.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Liczne przepisy ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, m.in.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 16 lutego 2017 r., V SA/Wa 606/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r., V SA/Wa 747/17
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 561/17 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz (przewodniczący)‎SSN Anna Owczarek‎SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Spółdzielni […] w Ł.‎przeciwko S. Ż.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 stycznia 2019 r.,‎skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I ACa […], 1. uchyla zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 sierpnia 2016 r., sygn. akt I C […] oraz odrzuca pozew;

2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego, apelacyjnego i przed Sądem I instancji.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2016 r. zasądził od S. Ż. na rzecz Spółdzielni […] w Ł. kwotę 102 928,23 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2015 r. z tytułu opłaty wynikającej z nadprodukcji mleka, nałożonej na producenta mlecznego przez Agencję Rynku Rolnego w W. Oddział Terenowy w B. (dalej: „Agencja”), w związku z przekroczeniem kwoty indywidualnej dostaw mleka oraz rozstrzygnął o kosztach procesu. Ustalił, że pozwany był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni ponad 200 ha wyspecjalizowanego w produkcji mleka.

Pozwany współpracował początkowo ze Spółdzielnią […] w W., a następnie ze Spółdzielnią […] w Ł., której w okresie od stycznia do marca 2015 r. sprzedał 229,268 kg mleka, co przekraczało roczny limit producencki i zostało ujawnione w sierpniu 2015 r. przez Agencję. Właściwy dyrektor Oddziału Agencji dnia 4 sierpnia 2015 r. wydał decyzję ustalającą opłatę związaną z nadprodukcją w wysokości 425 431,54 zł. Dotyczyła ona dostaw mleka do Spółdzielni w Ł. i Spółdzielni w W.. Opłata została rozłożona na raty decyzją z 23 września 2015 r.

W części odnoszącej się do Spółdzielni w Ł. należna kwota 208 382,13 zł została rozłożona na trzy raty. Spór w niniejszej sprawie dotyczy pierwszej raty w wysokości 102 928,23 zł, którą Spółdzielnia […] w Ł. dnia 2 października 2015 r. wpłaciła Agencji.Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 50; dalej: „u.o.r.m.p.m.”), w brzmieniu obowiązującym w dniu zawierania umowy przez strony, do postępowania w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, rozstrzyganych przez Prezesa Agencji oraz dyrektora oddziału terenowego Agencji, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Stronami postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie były tylko Agencja oraz pozwany. Powódka nie była stroną, a jedynie poinformowano ją treścią decyzji, wskazując, że pozwany zobowiązany jest wnieść należną opłatę podmiotowi skupującemu. Sąd Okręgowy przyjął, że żądanie zawarte w pozwie nie wynikało z decyzji, lecz z umowy wiążącej strony. Uznał, że stosownie do art. 36 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.r.m.p.m. podmiot skupujący (powódka) ma obowiązek uregulować kary nałożone na producentów z powodu przekroczenia hurtowej kwoty indywidualnej dostaw mleka, co też Spółdzielnia […] w Ł. uczyniła, powodując powstanie roszczenia regresowego w stosunku do producenta (pozwanego).Pozwany wniósł apelację od wyroku Sądu Okręgowego.Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 9 czerwca 2017 r. oddalił apelację i zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Podkreślił, że opłata za przekroczenie kwoty indywidualnej przez dostawcę hurtowego (limitu rocznego) pełniła funkcję kary i swoją naturą zbliżała się do świadczenia publicznoprawnego (art. 36 ust. 2 u.o.r.m.p.m.). Stwierdził, że skoro podmiot skupujący (Spółdzielnia) miał jedynie status płatnika (pośrednika), to mógł powstrzymać się ze świadczeniem do chwili uzyskania dobrowolnej wpłaty lub wyegzekwowania należności w trybie administracyjnym na podstawie art. 36 ust. 6 u.o.r.m.p.m. Przyjął, że ustawa nie reguluje sytuacji, gdy podmiot skupujący sam spełnia świadczenie publicznoprawne, nie czekając na wpłatę zobowiązanego i nie wszczynając egzekucji administracyjnej.

Wskazał, że Spółdzielnia obecnie nie mogłaby skutecznie wszcząć ani przeprowadzić egzekucji i przejąć w ten sposób pozyskane środki. W konkluzji uznał, że Spółdzielnia mogła dochodzić od pozwanego przed sądem powszechnym zwrotu zapłaconej kary o charakterze administracyjnym na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.).Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego, mianowicie art. 36 ust. 6 u.o.r.m.p.m. w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 października 2015 r., art. 40 ust. 1 u.o.r.m.p.m. w związku z art. 75 § 2 zdanie ostatnie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa w wersji obowiązującej od dnia 1 stycznia 2016 r. (jedn. tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) przez ich niezastosowanie oraz art. 405 k.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Liczne przepisy ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, m.in. art. 36 i art. 40, zostały uchylone przez art. 6 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1419). Jednakże, zgodnie z art. 18 ust. 1 ostatnio wymienionej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, rozstrzyganych w drodze decyzji, stosuje się przepisy dotychczasowe.Według art. 36 ust. 1 pkt 2 u.o.r.m.p.m., w odniesieniu do dostawców hurtowych, właściwi miejscowo dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji do dnia 15 września, na podstawie informacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 5, ustalają, w drodze decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1, wysokość należnych opłat.

Dostawca hurtowy, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 595/2004 z dnia 30 marca 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz. Urz. UE L 94 z 31.03.2004, str. 22, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 43, str. 333), jest obowiązany do wniesienia podmiotowi skupującemu opłaty ustalonej w decyzji, o której mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2 (art. 36 ust. 2 u.o.r.m.p.m.).

Opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 2, podmiot skupujący jest obowiązany przekazać na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 (art. 36 ust. 2 u.o.r.m.p.m.). Wspomniany obowiązek dotyczy podmiotu skupującego, który jest płatnikiem w rozumieniu art. 8 Ordynacji podatkowej w związku z art. 40 ust. 1 u.o.r.m.p.m. W konsekwencji podmiot skupujący, zgodnie z art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 40 ust. 1 u.o.r.m.p.m., odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2017 r., V SA/Wa 606/16, niepubl. i z dnia 20 grudnia 2017 r., V SA/Wa 747/17, niepubl.).

W tej sytuacji, wbrew stanowisku zajętemu przez Sądy orzekające w niniejszej sprawie, należy przyjąć, że podmiot skupujący, wskazany w decyzji, o której mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2, był upoważniony do żądania wykonania obowiązku wynikającego z tej decyzji w drodze egzekucji administracyjnej niezależnie od tego, czy dostawca hurtowy wniósł opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 2 u.o.r.m.p.m. (art. 36 ust. 6 u.o.r.m.p.m.). Zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania m.in. spowodowaną brakiem drogi sądowej (art. 379 pkt 1 w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z art. 36 ust. 6 u.o.r.m.p.m.).Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39819 w związku z art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. jw