Supreme Court allows forced mortgage entry against company director for administrative enforcement costs.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the lower court's dismissal of a forced mortgage entry against a company director for administrative enforcement costs. The director argued that such costs should not be secured against his personal assets, but the court found the lower courts erred in applying tax law provisions. The court ruled that administrative enforcement costs are a single debt type subject to uniform security rules, allowing the mortgage to be registered.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 6268 § 2 k.p.c.; Art. 31 ust. 1 u.k.w.h.; Art. 109 ust. 1 u.k.w.h.; Art. 115 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej: Administrative enforcement costs against a company do not preclude the establishment of a forced mortgage on the company director's personal assets, as these costs constitute a single debt type subject to uniform security and priority rules.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
POSTANOWIENIE
Dnia 22 czerwca 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
SSN Hubert Wrzeszcz
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Dyrektora Izby Celnej w O.
przy uczestnictwie M. K.
o wpis hipoteki,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 czerwca 2010 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w E. z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt I Ca (…),
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w E.
do
ponownego
rozpoznania
oraz
orzeczenia
o
kosztach
postępowania
kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w E. postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r. oddalił apelację
Skarbu Państwa – Dyrektora Izby Celnej w O. od postanowienia Sądu Rejonowego w E.
z dnia 26 lutego 2009 r. oddalającego wniosek o wpis w księdze wieczystej na udziale
M. K. w prawie własności nieruchomości hipoteki przymusowej zwykłej w kwocie
290 194,30 zł stwierdzonej administracyjnym tytułem wykonawczym. U podłoża tego
rozstrzygnięcia legł pogląd, że na podstawie decyzji wydanej w oparciu o art. 116 § 1 w
zw. z art. 107 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (jedn. tekst:
2005 r. Dz. U. Nr 8 poz. 60, ze zm.) o odpowiedzialności członka zarządu za
zobowiązania podatkowe spółki, nie może być ustanowiona hipoteka przymusowa
zwykła na majątku członka zarządu zabezpieczająca należność z tytułu kosztów
prowadzonego przeciwko spółce postępowania egzekucyjnego. Koszty te bowiem
zaspokajane są w pierwszej kolejności z kwoty uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu
obciążonego hipoteką (art. 1025 § 1 pkt1 k.p.c.).
Skarga kasacyjna wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego zawiera
zarzut naruszenia art. 69 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 1025 § 3
zd. 2 k.p.c. w zw. z art. 115 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w
administracji (jedn. tekst: Dz. U. 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), a także art.109 ust. 1
ustawy o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 34 § 1,3 pkt 1 i § 5 oraz art. 35 § 2
pkt. 1 lit. e Ordynacji podatkowej, i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz
przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 6268 § 2 k.p.c., sąd rozpoznając wniosek o wpis w księdze
wieczystej bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów
oraz
treść
księgi
wieczystej.
Przepis
ten
wyznacza
zakres
kognicji
sądów
merytorycznych obu instancji - zarówno sądu rozpoznającego wniosek o wpis (sądu
pierwszej instancji) jak i sądu drugiej instancji, rozpoznającego apelację od wpisu.
W myśl art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i
hipotece (jedn. tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm., dalej: „u.k.w.h.”), wpis
może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym,
jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu. Przepis ten zawiera
minimum wymagań formalnych obowiązujących w postępowaniu wieczystoksięgowym,
wiążących się z celami, jakim służą księgi wieczyste. Obowiązują one przy dokonywaniu
wszelkich wpisów mających znaczenie prawne, w tym także wpisów przewidzianych w
art. 31 ust. 2 u.k.w.h., potrzebnych do usunięcia niezgodności między stanem prawnym
ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.
Według art. 109 ust. 1 u.k.w.h. wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona
tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może
na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika
(hipoteka przymusowa). Tytułem wykonawczym w rozumieniu tego przepisu jest także
administracyjny tytuł wykonawczy.
Dokumentem, o którym mowa we wskazanych przepisach, jest niewątpliwie
dołączony do wniosku administracyjny tytuł wykonawczy na kwotę 290 194,30 zł.
Spełnia on wszelkie wymogi formalne określone w art. 27 § 1-3 ustawy o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji. Sądy niższych instancji oddalając wniosek wyszły z
błędnego założenia, że art. 115 § 1 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w
administracji stanowi przeszkodę do jego uwzględnienia. Pominęły bowiem, że
stwierdzone tytułem wykonawczym koszty egzekucji prowadzonej przeciwko spółce nie
podlegają zaspokojeniu na podstawie tego przepisu, gdyż są kosztami związanymi z
egzekucją prowadzoną przeciwko spółce, a nie członkowi zarządu spółki, na którego
opiewa tytuł wykonawczy. Stanowią one należność wymienioną w art. 107 Ordynacji
podatkowej. Nie ma żadnych racjonalnych podstaw do różnicowania jednolicie
ujmowanych w tym przepisie należności z punktu widzenia dopuszczalności ich
zabezpieczenia i pierwszeństwa zaspokojenia w toku egzekucji w administracji.
Skoro Sąd Okręgowy wyszedł z odmiennego złożenia zaskarżone postanowienie
nie mogło się ostać. Z tych przyczyn orzeczono, jak w sentencji.