Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of legal issues and failure to meet admissibility requirements.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected the appellant's cassation appeal, partially dismissing the portion regarding the respondent's appeal while refusing to admit the remainder for review. The appellant raised five complex legal questions concerning public procurement contracts, including the validity of additional work agreements and burden of proof regarding deductions. The court found the appeal inadmissible because the appellant failed to distinguish between separate admissibility grounds, provided insufficient reasoning for the request to admit the case, and did not demonstrate a need for Supreme Court interpretation to advance the law.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3984 § 2 k.p.c.; Art. 3989 § 1 k.p.c.: A cassation appeal is inadmissible if the appellant fails to properly distinguish between grounds for admission and substantive arguments, lacks sufficient reasoning for the request to admit the case, or if the legal issues raised do not require Supreme Court interpretation to develop the law.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 543/21 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski w sprawie z powództwa A. M.przeciwko […] Centrum […] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w M.o zapłatę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 listopada 2021 r.,na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]z dnia 22 marca 2021 r., sygn. akt I AGa […], 1. odrzuca skargę kasacyjną w części dotyczącej uwzględnienia apelacji strony pozwanej, tj. punktu pierwszego zaskarżonego wyroku;
2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałej części.
UZASADNIENIE
Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 22 marca 2021 r., zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał, że w sprawie występują istotne zagadnienie prawne oraz istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, w tym:1) Czy umowa na wykonanie robót dodatkowych zawieranych w trybie z art. 67 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1843 ze zm., dalej: p.z.p.), w brzmieniu obowiązującym 5 listopada 2015 r., podpisanych po upływie terminu wykonania zamówienia podstawowego, w sytuacji zmiany terminu umowy o udzielenie zamówienia publicznego w wymaganej przepisem art. 139 p.z.p. formie zarówno po upływie terminu na wykonanie przedmiotu zamówienia, jak również po zawarciu umów o wykonanie robót niezbędnych do wykonania zadania podstawowego została skutecznie zawarta?2) Czy w przypadku dochodzenia przez stronę powodową zapłaty niespornej należności z tytułu wykonania umowy wobec potrącenia przez pozwanego naliczonej kary umownej spowodowanej zwłoką w wykonaniu przedmiotu umowy, modyfikacji ulega określony w prawie materialnym rozkład ciężaru dowodu wykazania zasadności kwoty przedstawionej do potrącenia?3) Czy umowa o wykonanie prac dodatkowych, niezbędnych do wykonania zamówienia podstawowego, przewidzianych w SIWZ, może być zawarta w oparciu na art. 67 § 1 ust. 5 p.z.p. na podstawie dorozumianego, bez zachowania formy pisemnej, przedłużenia terminu, zadeklarowanego w ofercie przez wykonawcę do wykonania zamówienia podstawowego?4) Czy ocena istotności zmiany umowy, w odniesieniu do dyspozycji art. 144 ust.1 p.z.p. w brzmieniu obowiązującym 5 listopada 2015 r., polegającej na przedłużeniu terminu jej wykonania o 2/3 w stosunku do okresu wynikającego ze złożonej oferty i zawartej umowy o wykonanie zamówienia publicznego, odnosząca się do konkretnego zamówienia i towarzyszących mu okoliczności może opierać się wyłącznie na kryteriach oceny ofert, bez uwzględnienia samego przedmiotu zamówienia, warunków zastrzeżonych w SIWZ, oświadczeń wynikających z oferty, a także okoliczności, w jakich podpisany został aneks przedłużający wskazany powyżej termin wykonania?5) Czy zmiana postanowień umowy w stosunku do treści oferty w zakresie dotyczącym przedłużenia o 68 dni w odniesieniu do trzymiesięcznego terminu wykonania przedmiotu zamówienia (2/3 terminu wykonania umowy) zadeklarowanego w ofercie i wynikającego ze SIWZ, wobec konieczności wykonania robót dodatkowych, przewidzianych w części na etapie składania ofert i zawierania umowy, w części znajdujących się w przedmiarze robót, stanowiącym integralną część SIWZ oraz w części niemożliwych do przewidzenia, bez ich jednoznacznego wyodrębnienia wobec braku dokumentacji wykonawczej uniemożliwiającej określenie okresu, o jaki wykonanie tych prac wydłużyłoby wykonanie zadania podstawowego, nie jest zmianą istotną, bowiem nie jest związana z większym zakresem prac do realizacji przez wykonawcę, jak też zmian prowadzących do modyfikacji kontraktu i nie narusza dyspozycji art. 144 ust. 1 i ust. 2 p.z.p.?6) Czy prace dodatkowe, które były możliwe do przewidzenia na etapie postępowania przetargowego, jak również prace nie objęte procedurą przetargową, stanowią przyczyny zewnętrzne, w sposób obiektywny uzasadniający zmianę terminu wykonania przedmiotu umowy i mogą być przedmiotem zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 5 p.z.p.?Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna w części, w jakiej dotyczy pkt 1. zaskarżonego orzeczenia podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Jedną z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia jest interes prawny w zaskarżeniu. Dla jego powstania konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), który występuje, gdy zaskarżone orzeczenie narusza interesy skarżącego (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13). Pozwany nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu wyroku Sądu Apelacyjnego w części, w jakiej Sąd ten uwzględnił apelację pozwanego. Brak interesu prawnego w zaskarżeniu powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa.
Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu na okolicznościach mieszczących się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 2 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający.
Nieodzowne jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).Skarżący przede wszystkim zdaje się nie rozróżniać poszczególnych przyczyn kasacyjnych, łącząc w sposób nieuprawniony pierwszą i drugą przesłankę. Ponadto, wątpliwości Sądu Najwyższego budzi użycie przez pozwanego zwrotu „w tym”, poprzedzającego przedstawienie zagadnień prawnych.
Wynika z niego, że przedstawione zagadnienia nie są wszystkimi, które uzasadniają przyjęcie skargi do rozpoznania. Nie jest jednak jasne, jakie jeszcze inne zagadnienia miałyby przyjęcie skargi usprawiedliwiać. Skarżący nie sporządził również w sposób prawidłowy uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Na uzasadnienie to składa się jedno zdanie, stanowiące niemal dosłowne powielenie treści pierwszego zagadnienia prawnego (k. 11 skargi kasacyjnej). Z treści uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie wynika zatem, aby w zakresie wszystkich przedstawionych zagadnień prawnych istniały w orzecznictwie lub doktrynie wątpliwości ani możliwe do przyjęcia rozbieżne interpretacje prawne.
Skarżący zupełnie zaniechał przy tym sporządzenia uzasadnienia drugiej przestanki, na którą powołuje się we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest natomiast odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń. Wniosek ten podlega analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania.
Oba te elementy muszą być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, mimo że argumenty mogą być podobne (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 maja 2020 r., I CSK 380/19). Ponadto stopień skonkretyzowania przedstawionych zagadnień oraz osadzenie w stanie faktycznym sprawy wskazują na dążenie przez skarżącego wyłącznie do uzyskania odpowiedzi związanej z oceną trafności kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Z tej przyczyny, rozpoznanie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie mogłoby spełnić publicznego celu tego środka zaskarżenia, nie mogłoby bowiem doprowadzić w istotnym stopniu do rozwoju prawa.Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w części, w jakiej nie podległa odrzuceniu.