Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 539/07 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal verdict due to lawyer's non-attendance caused by failure to notify him of the hearing date.

Numero d'incarto IV CSK 539/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appeal verdict because the appointed lawyer for the plaintiff failed to attend the sole appeal hearing due to not being notified of the date. The court found that this procedural defect deprived the plaintiff of the ability to defend her rights effectively. Consequently, the appeal proceedings were declared void and the case was remanded for a new trial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 398 § 2 k.p.c.; Art. 379 pkt 5 k.p.c.; Art. 117 § 4 k.p.c.; The failure to notify a court-appointed lawyer of a hearing date, resulting in their non-attendance and inability to defend the client, constitutes a ground for declaring the proceedings void.

Parole chiave

Generato dall'IA
court-appointed lawyer failure to notify void proceedings inability to defend remand for retrial procedural defect non-attendance at hearing

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 398 § 2 k.p.c.
Kierując się powyższym orzeczono jak w sentencji (art. 386 § 2 w zw. z art. 398 21
Art. 379 pkt 5 k.p.c.
Określona w art. 379 pkt 5 k.p.c. przyczyna nieważności postępowania zachodzi
Art. 117 § 4 k.p.c.
Sądem Apelacyjnym (art. 379 pkt 5 w zw. z art. 117 i nast. k.p.c.) przez naruszenie jej
Art. 386 § 2 k.p.c.
Kierując się powyższym orzeczono jak w sentencji (art. 386 § 2 w zw.
art. 39813 § 2 k.p.c
art. 379 pkt 5 k.p.c
Określona w art. 379 pkt 5 k.p.c.
art. 117 k.p.c
podstawie art. 117 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 539/07

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 marca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Iwona Koper (sprawozdawca)

SSA Michał Kłos

w sprawie z powództwa L. B.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "B.(...)" w B.

o uchylenie uchwał,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 marca 2008 r.,

skargi kasacyjnej powódki

od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w

zakresie obejmującym rozprawę w dniu 11 lipca 2007 r. i przekazuje sprawę temu

Sądowi do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2007 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił powództwo L. B.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „B.(...)” w B. o uchylenie uchwały nr (…)/2005

Rady Nadzorczej Spółdzielni z dnia 23 lutego 2005 r., wykluczającej powódkę ze

Spółdzielni oraz o uchylenie uchwały nr (…)/2005 Zebrania Przedstawicieli Spółdzielni z

dnia 19 maja 2005 r. w sprawie rozpatrzenia odwołania powódki od uchwały Rady

Nadzorczej.

Sąd Okręgowy ustalił, że powódka otrzymała w dniu 12 marca 1997 r. przydział

lokalu mieszkalnego o pow. 42,42 m2 na zasadach lokatorskiego prawa do lokalu.

Powódka zaprzestała regularnego wnoszenia opłat za używanie lokalu od maja 2000 r.

Na pisemny wniosek powódki zarząd pozwanej wyraził zgodę na spłatę zadłużenia w

ratach po 40 zł miesięcznie. Od września 2002 r. zadłużenie powódki zaczęło ponownie

wzrastać. Pismem z 8 lipca 2003 r. pozwana poinformowała powódkę, że dalszy wzrost

jej zadłużenia może spowodować utratę członkostwa w Spółdzielni. Spółdzielnia

trzykrotnie deklarowała zawarcie z powódką porozumienia co do spłaty zadłużenia w

razie regulowania bieżących rat czynszu i podjęcia spłaty zaległości. Warunków tych

powódka jednak nie spełniła, jak też odmówiła podjęcia współpracy z windykatorem

Spółdzielni. Zarząd pozwanej wyraził w maju 2004 r. zgodę na spłatę zadłużenia przez

powódkę w okresie od lipca do grudnia tego roku po 50 zł miesięcznie. Podstawowe

zadłużenie powódki w tym okresie wzrosło o 500 zł. Na dzień 31 stycznia 2005 r.

zaległość w opłatach mieszkaniowych za okres trzynastu miesięcy wyniosła 7.788,11 zł.

Uchwałą Rady Nadzorczej z 23 lutego 2005 r. powódka została wykluczona ze

Spółdzielni. Od lutego 2005 r. powódka płaci czynsz regularnie wraz z częścią

zaległości. Powódka otrzymuje rentę w kwocie 520 zł miesięcznie, jest inwalidką drugiej

grupy, choruje na astmę, padaczkę, arytmię serca, usunięto jej jedną nerkę. Pozostaje w

separacji z mężem, który nie przyczynia się do ponoszenia opłat za mieszkanie. Mąż

powódki zajmuje w mieszkaniu jeden pokój, w drugim zamieszkuje powódka z córką,

która liczy 27 lat, jest w lekkim stopniu niepełnosprawna, nie pracuje, nie ma renty.

Na tej podstawie uznał Sąd Okręgowy, że zachodziły przesłanki do wykluczenia

powódki ze Spółdzielni na podstawie § 15 ust. 2 pkt 4 statutu Spółdzielni, zgodnie z

którym członek może być wykluczony, gdy uchyla się od wykonywania istotnych

zobowiązań wobec spółdzielni, również finansowych, przekraczających równowartość 6miesięcznych opłat związanych z używaniem lokalu. W okolicznościach sprawy nie

można stwierdzić, że zadłużenie powódki powstało bez jej winy. Uzasadnia to oddalenie

powództwa. W ocenie Sądu Okręgowego jego oddaleniu nie sprzeciwiają się również

zasady współżycia społecznego. Uwzględnienie roszczenia powódki prowadziłoby

wprost do przeniesienia zaległych kosztów na pozostałych członków Spółdzielni, którzy

nierzadko znajdują się w równie trudnej jak powódka sytuacji, jednak swoje

zobowiązania regulują. Nadto pozwana podejmuje działania zmierzające do pomocy

potrzebującym członkom w uzyskaniu dodatków mieszkaniowych, zaś w stosunku do

powódki podejmowała kilkakrotnie próby ugodowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że

zgodnie z przyjętą w Spółdzielni praktyką, jeżeli zadłużeni członkowie realizują

porozumienie co do spłaty zadłużenia, to wówczas pozwana nie występuje o ich

eksmisję, ale podpisuje z nimi umowę najmu, a po spłacie długu organy statutowe

decydują o przywróceniu im członkostwa.

Zaskarżonym obecnie wyrokiem Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki od

powyższego wyroku, podzielając jego stanowisko, że zadłużenie powódki w Spółdzielni

było przez nią zawinione. Z faktu, że już w tym samym miesiącu kiedy zapadła uchwała

o wykluczeniu, powódka regularnie zaczęła płacić czynsz wraz z częścią zaległości

wyprowadził wniosek, iż już wcześniej, przy dołożeniu należytej staranności, miała ona

możliwość realizować zobowiązania wobec Spółdzielni. Powódka miała świadomość

skutków uchylania się od ich regulowania i godziła się nie. Tym samym w sposób

umyślny naruszała obowiązek statutowy. Z przyczyn wskazanych przez Sąd pierwszej

instancji uznał, że zaskarżone orzeczenie nie narusza zasad współżycia społecznego.

W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła nieważność postępowania przed

Sądem Apelacyjnym (art. 379 pkt 5 w zw. z art. 117 i nast. k.p.c.) przez naruszenie jej

prawa do skorzystania w postępowaniu przed tym Sądem z pomocy pełnomocnika z

urzędu, celem obrony swoich praw. Wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku,

zniesienie postępowania apelacyjnego prowadzonego w dniu 11 lipca 2007 r. i

przekazanie

uwzględnieniu

sprawy

Sądowi

kosztów

Apelacyjnemu

postępowania

do

ponownego

kasacyjnego

oraz

rozpoznania

zasądzenie

przy

kosztów

zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym.

W uzasadnieniu zarzutu powódka podała, że po wniesieniu w jej imieniu apelacji

przez pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata E. J. ustanowiono dla niej nowego

pełnomocnika z urzędu do reprezentowania jej przed Sądem Apelacyjnym w osobie

adwokata B. M., jednak nie doszło do skutecznego poinformowania B. M. o

wyznaczeniu go pełnomocnikiem powódki, nie miał on informacji o terminie rozprawy

apelacyjnej i nie był na tej rozprawie obecny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Obowiązujący w postępowaniu kasacyjnym zakaz prowadzenia dowodów (art.

39813 § 2 k.p.c.) nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu dowodów mających na celu

weryfikację zarzutu nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji. Dowody te

Sąd Najwyższy może prowadzić z urzędu.

Jak wynika z akt sprawy w zakresie relacjonującym przebieg postępowania w

Sądzie Apelacyjnym rozprawa apelacyjna w dniu 11 lipca 2007 r., na której zapadł

zaskarżony wyrok, wyznaczona została zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 8

czerwca 2007 r. Zawiadomienie o rozprawie doręczone zostało ustanowionej dla

powódki i reprezentującej ją przed Sądem Okręgowym adwokat E. J., która wniosła w jej

imieniu apelację. Adwokat E. J. nie stawiła się na rozprawę przed Sądem Apelacyjnym

(protokół rozprawy k. 199). Pismem z dnia 3 lipca 2007 r., które wpłynęło do Sądu

Apelacyjnego w dniu 6 lipca 2007 r. Okręgowa Rada Adwokacka zawiadomiła o

wyznaczeniu

dla

powódki

nowego

pełnomocnika

do

reprezentowania

jej

w

postępowaniu apelacyjnym w osobie adwokata B. M. (pismo ORA), który nie został

zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej i nie był na niej obecny.

Istota powołanej w skardze kasacyjnej podstawy zaskarżenia polega na tym, że

odnosi ona skutek i uzasadnia uchylenie zaskarżonego orzeczenia bez względu na to,

czy i jaki wpływ wywarła ona na rozstrzygnięcie.

Określona w art. 379 pkt 5 k.p.c. przyczyna nieważności postępowania zachodzi

w razie pozbawienia strony możności obrony przysługujących jej praw to jest wówczas,

gdy zostanie ona faktycznie pozbawiona możności działania w procesie.

W świetle ustalonych faktów niewątpliwym jest, że wadliwość postępowania przed

sądem apelacyjnym spowodowała, iż ustanowiony dla zastępowania powódki w tym

postępowaniu pełnomocnik nie mógł wziąć udziału w jedynej rozprawie apelacyjnej.

Skutki tej wadliwości nie mogły być więc usunięte przed wydaniem zaskarżonego

wyroku.

Konieczną przesłanką ustanowienia adwokata dla strony zwolnionej od kosztów

sądowych jest uznanie, że jego udział w sprawie jest potrzebny (art. 117 § 4). Potrzeba

taka będzie zachodzić, jeżeli strona wnosząca o jego ustanowienie, nie potrafi sobie

sama poradzić w prowadzeniu procesu, ma trudności w samodzielnym podejmowaniu

czynności procesowych.

Uznanie przez sąd, że udział adwokata w sprawie jest potrzebny, nie podlega

ponownej ocenie i jest dla sądu wiążące w tym sensie, że sąd nie może w tej samej

sprawie zmienić decyzji o ustanowieniu adwokata, jeżeli nie nastąpiła zmiana

okoliczności stanowiących przesłankę tej decyzji.

W tym stanie rzeczy, nieobecność adwokata ustanowionego dla strony, na

podstawie art. 117 k.p.c. na jedynej rozprawie apelacyjnej, na skutek niezawiadomienia

go o terminie oznacza, iż strona pozbawiona została możności obrony swych praw, co

prowadzi do nieważności postępowania apelacyjnego (art. 379 pkt 5 k.p.c.).

Kierując się powyższym orzeczono jak w sentencji (art. 386 § 2 w zw. z art. 398 21

k.p.c.).