Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 528/15 Generato dall'IA

Supreme Court overturned appeal regarding statute of limitations on future interest penalties under civil code.

Numero d'incarto IV CSK 528/15
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court partially overturned the appellate court's dismissal of the plaintiffs' claim to annul the enforceable title. The lower court incorrectly applied a ten-year limitation period to all debts, including future interest penalties, while the Supreme Court distinguished between principal claims and periodic interest payments. The court ruled that the limitation period for future interest penalties is three years and was interrupted by the plaintiff's request for an enforceability clause in 2013, thereby invalidating the dismissal of the claim for the specific period from January 2004 to September 2010.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 125 § 1 k.c.; Art. 481 § 1 k.c.; Art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.; Art. 117 § 1 k.p.c.; Art. 123 § 1 k.c.; Art. 321 § 1 k.p.c.; Art. 398 § 15 k.p.c.: The limitation period for future interest penalties is three years, distinct from the ten-year period for principal claims, and interruption of the main claim's limitation period also interrupts the limitation period for associated interest penalties.

Parole chiave

Generato dall'IA
statute of limitations future interest penalties enforceability clause interruption of limitation civil code provisions annulment of title periodic payments

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 125 § 1 k.c.
Jeżeli zatem w zaskarżonym wyroku Sądu Apelacyjnego oddalono powództwo w całości, oznacza to, że Sąd brał pod uwagę wszystkie należności objęte kwestionowanym tytułem.Tymczasem w art. 125 § 1 k.c. wyraźnie zróżnicowano terminy przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe i innych roszczeń.
Art. 481 § 1 k.c.
Roszczenie o odsetki za opóźnienie (art. 481 § 1 k.c.) należą do kategorii świadczeń okresowych i – jeżeli zostały stwierdzone tytułem wykonawczym – powinny przedawniać się z upływem trzech lat (art.
Art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.
Według powodów, należność objęta tym tytułem uległa przedawnieniu (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.).
Art. 117 § 1 k.p.c.
Art. 123 § 1 k.c.
Oznacza to skuteczne przerwanie biegu przedawnienia (art. 123 § 1 k.c.).
Art. 321 § 1 k.p.c.
Skoro żądanie miało charakter ogólny (art. 321 § 1 k.p.c.), nie było niezbędne wyszczególnienie w pozwie wszystkich należności ujętych w tytule.
Art. 398 § 15 k.p.c.
(pkt I zaskarżonego wyroku) i w tym zakresie oddalić apelację (art. 39815 k.p.c.).
Art. 100 k.p.c.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do postanowień art. 100 k.p.c. i art.
Art. 108 § 1 k.p.c.
i art. 108 § 1 k.p.c. db, jw.
art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c
Według powodów, należność objęta tym tytułem uległa przedawnieniu (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 528/15 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper (przewodniczący)‎SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)‎SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa S. P. i J. P. ‎przeciwko "D." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.‎o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 maja 2016 r.,‎skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa w odniesieniu do odsetek za opóźnienie za okres od dnia 17 stycznia 2004 r. do dnia 5 września 2010 r. (pkt I) i w tym zakresie oddala apelację;

2. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie;

3. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania w sprawie.

UZASADNIENIE

Powodowie S. i J. P. wystąpili przeciwko stronie pozwanej - "D." – Spółce z o.o. o pozbawienie tytułu wykonalności. Jako tytuł ten wskazali wyrok Sądu Okręgowego z dnia 6 marca 2003 r., zmieniony następnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 5 czerwca 2003 r. i zaopatrzony obecnie w klauzulę wykonalności na rzecz strony pozwanej. Według powodów, należność objęta tym tytułem uległa przedawnieniu (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.). Sąd Okręgowy uwzględnił w całości żądanie powodów po dokonaniu następujących ustaleń faktycznych.W dniu 6 marca 2003 r.

Sąd Okręgowy oddalił powództwo wytoczone przez [...] Towarzystwo Ubezpieczeń [X] SA przeciwko powodom – wspólnikom spółki cywilnej – Firma Transportowa „M.”. Wyrok ten został następnie zmieniony wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 5 czerwca 2003 r. w ten sposób, że zasądzono od obecnych powodów na rzecz wspomnianego ubezpieczyciela kwotę 79.645,25 zł z odsetkami za wyszczególnione w wyroku okresy. Ubezpieczyciel ten połączył się następnie z innym towarzystwem ubezpieczeniowym („Y”) i nastąpiło przejście majątku poprzednika prawnego na tego nowego ubezpieczyciela.

Sukcesja uniwersalna obejmowała także wierzytelność poprzednika wobec obecnych powodów. Przejęta spółka została wykreślona z rejestru w dniu 10 października 2003 r., a postanowienie o wykreśleniu stało się prawomocne w dniu 18 listopada 2003 r. W dniu 19 kwietnia 2011 r. Towarzystwo Ubezpieczeń „Y.” zbyło na podstawie umowy cesji wierzytelność wobec obecnych powodów na rzecz „D.” spółki z o.o., pozwaną w obecnym procesie. Nowy wierzyciel złożył w dniu 5 września 2013 r. wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Apelacyjnemu z dnia 5 czerwca 2003 r. na podstawie art. 788 k.p.c. i wniosek ten został uwzględniony, a w dniu 6 grudnia 2013 r. wierzyciel ten złożył wniosek o wszczęcie egzekucji.W ocenie Sądu Okręgowego, powództwo opozycyjne okazało się uzasadnione, doszło bowiem do przedawnienia roszczenia stwierdzonego tytułem wykonawczym zgodnie z art. 125 § 1 k.c. Przewidziany w tym przepisie dziesięcioletni termin przedawnienia rozpoczął bieg w dniu 5 czerwca 2003 r., a przedawnienie nastąpiło już w dniu 5 czerwca 2013 r., a więc przed złożeniem przez nowego wierzyciela (cesjonariusza) w ostatnim kwartale 2013 r. wniosku o nadanie klauzuli wykonalności i wniosku o wszczęcie egzekucji.W wyniku uwzględnienia apelacji strony pozwanej Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo.

Poszukując daty początkowego biegu terminu przedawnienia roszczenia wynikającego z art. 125 § 1 zdanie pierwsze k.c., Sąd stwierdził, że bieg ten rozpoczął się w dniu 16 stycznia 2004 r., tj. w chwili uprawomocnienia się wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 czerwca 2003 r., w którym zasądzono od powodów na rzecz ubezpieczyciela należność objętą kwestionowanym tytułem wykonawczym. Wspomniany wyrok stał się bowiem prawomocny dopiero z chwilą wydania przez Sąd Najwyższy z dnia 16 stycznia 2004 r. postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej powodów do rozpoznania.

Sąd Apelacyjny stwierdził także, że strona pozwana złożyła wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi z dnia 5 czerwca 2003 r. w dnu 5 września 2013 r., a więc w okresie biegu dziesięcioletniego terminu przedawnienia wynikającego z art. 125 § 1 zdanie pierwsze k.c. Oznacza to skuteczne przerwanie biegu przedawnienia (art. 123 § 1 k.c.). Co więcej, przed upływem wspomnianego dziesięcioletniego terminu pozwana ponadto złożyła wniosek o wszczęcie egzekucji. W tej sytuacji brak było podstaw do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego z dnia 5 czerwca 2003 r. w oparciu o przepis art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. W skardze kasacyjnej powodów podniesiono zarzuty naruszenia art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 117 § 1 k.c. oraz art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Wyrok Sądu Apelacyjnego został zaskarżony w części, tj. w zakresie, w jakim Sąd ten oddalił powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w odniesieniu do odsetek od kwoty 79.645,25 zł w okresie od dnia 17 stycznia 2004 r. do dnia 6 grudnia 2010 r.Skarżący wnosił o uchylenie wyroku Sądu drugiej instancji w zaskarżonej części i wydanie w tym zakresie wyroku co do istoty sprawy, tj. pozbawienia wykonalności wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 czerwca 2003 r. w odniesieniu do odsetek od kwoty 79.645,25 zł od dnia 17 stycznia 2004 r. do dnia 6 grudnia 2010 r, ewentualnie – o uchylenie wyroku Sądu drugiej instancji w części zaskarżonej i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 125 § 1 k.c., roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczenia byłby krótszy.

Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.Jako podstawę powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności powodowie wskazali art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., przy czym uzasadnieniem takiego rozstrzygnięcia miało być przedawnienie roszczenia pozwanego wobec powodów. Kwestionowany przez powodów tytuł (wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 5 czerwca 2003 r.) obejmował nie tylko należność główną, ale także odsetki za opóźnienie za okres od dnia 24 października 2002 r. do dnia zapłaty (k. 16-17 akt sprawy).

Z treści pozwu wynika, ze powodowie żądali pozbawienia wykonalności wspomnianego tytułu w całości (k. 2 akt sprawy), chociaż wprost nie indywidualizowali należności objętych tym tytułem (należności głównej i ubocznych). Skoro żądanie miało charakter ogólny (art. 321 § 1 k.p.c.), nie było niezbędne wyszczególnienie w pozwie wszystkich należności ujętych w tytule. Jeżeli zatem w zaskarżonym wyroku Sądu Apelacyjnego oddalono powództwo w całości, oznacza to, że Sąd brał pod uwagę wszystkie należności objęte kwestionowanym tytułem.Tymczasem w art. 125 § 1 k.c. wyraźnie zróżnicowano terminy przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe i innych roszczeń.

Roszczenie o odsetki za opóźnienie (art. 481 § 1 k.c.) należą do kategorii świadczeń okresowych i – jeżeli zostały stwierdzone tytułem wykonawczym – powinny przedawniać się z upływem trzech lat (art. 125 § 1 zdanie drugie k.c.). Chodzi tu jednak tylko o odsetki „należne w przyszłości”, a więc takie, które stają się wymagalne m.in. po uprawomocnieniu się wyroku sądowego, stwierdzającego obowiązek zapłaty tych odsetek (por np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2014 r., I CSK 197/13 nie publ.).Zdarzenia prawne, które prowadzą do przerwania biegu przedawnienia roszczenia głównego mogą także spowodować przerwanie biegu przedawnienia roszczenia obejmującego odsetki za opóźnienie (art. 123 § 1 k.c.).

W związku z tym, że wierzyciel (pozwany) złożył wniosek o nadanie kwestionowanemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności w dniu 5 września 2013 r., doszło do przerwania nie tylko roszczenia głównego o zapłatę kwoty 79.645,25 zł, ale także roszczenia o odsetki za opóźnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie przyjmuje się, że już wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg tytułu przedawnienia, a nie dopiero wniosek o wszczęcie egzekucji (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2004 r., II CK 276/04, nie publ.; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2004 r., III CZP 101/03, OSNC 2005, nr 4, poz. 58).

Sąd Najwyższy nie podzielił zatem odmiennego stanowiska skarżącego w tym zakresie.Jeżeli zatem doszło do przerwania biegu przedawnienia roszczenia o odsetki za opóźnienie w dniu 5 września 2013 r., istniały podstawy do odpowiedniego skorygowania zaskarżonego wyroku. Należało bowiem przyjąć, że przedawnieniu uległo roszczenie o odsetki za okres od dnia 17 stycznia 2004 r. do dnia 5 września 2010 r., tj. od dnia następnego po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 czerwca 2013 r. i do czasu przerwania biegu tego przedawnienia.

W tej sytuacji należało uchylić zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa w odniesieniu do odsetek za opóźnienie za okres od dnia 17 stycznia 2004 r. do dnia 5 września 2010 r. (pkt I zaskarżonego wyroku) i w tym zakresie oddalić apelację (art. 39815 k.p.c.). Trafny bowiem okazał się zatem zarzut naruszenia art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 117 § 1 k.p.c.Skargę należało oddalić w pozostałym zakresie, bowiem powodowie nietrafnie przyjmowali konieczność łączenia przerwania biegu przedawnienia roszczenia o odsetki ze złożeniem przez stronę pozwaną wniosku o wszczęcie egzekucji (w dniu 6 grudnia 2013 r.), a zatem sugerowali objęcie przedawnieniem dłuższego odcinka czasowego.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do postanowień art. 100 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. db, jw.