Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 403/21 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal on easement acquisition by prescription due to lack of significant legal issue.

Numero d'incarto IV CSK 403/21
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by S. B. against the lower court's ruling establishing a servitude by prescription. The appellant argued that the lower court erred in finding that paying compensation for the use of the land did not constitute 'for oneself' use, which is required for prescription. The court rejected this, citing established precedent that such payments confirm rather than negate the claimant's use for their own benefit, and found no significant legal issue warranting cassation review.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 172 k.c.; Art. 292 k.c.; Art. 3054 k.c.: A cassation appeal is admissible only if it raises a significant legal issue; paying compensation for the use of another's land does not preclude the acquisition of a servitude by prescription if the use is for the claimant's own benefit.

Parole chiave

Generato dall'IA
servitude by prescription acquisition of easement use for oneself payment of compensation cassation appeal admissibility significant legal issue declaratory nature of acquisition legittimazione a contestare licenza

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3989 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
Art. 98 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 i 99 w zw.
Art. 99 k.p.c.
Art. 391 § 1 k.p.c.
Art. 39821 k.p.c.
z art. 39821 k.p.c., z uwzględnieniem § 5 pkt 3 w zw.
§ 5 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
39821 k.p.c., z uwzględnieniem § 5 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.
Art. 172 k.c.
Art. 292 k.c.
Art. 3054 k.c.
z art. 3054 k.c., ‎a nie zajdą przesłanki negatywne, nabycie następuje ex lege (postanowienie SN ‎z dnia 30 maja 2019 r., V CSK 181/18).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA
I CSK 473/22
Supreme Court dismisses cassation appeal as it challenges facts rather than law, violating cassation requirements.
I CSK 3052/24
Supreme Court dismisses appeal on boundary dispute, ruling public law functions require clear legal issues.
I CSK 882/23
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of legal issue and obvious justification under Civil Procedure Code.
III CSK 88/21
Supreme Court dismisses appeal on evidence review grounds and rejects inadmissible fee claim.
I CSK 637/23
Supreme Court dismisses appeal in adverse possession case due to lack of independent possession evidence and good faith acquisition. The court ruled that the lower court's factual findings were not legally erroneous. The decision emphasizes that adverse possession requires clear proof of independent ownership and good faith transfer. The Supreme Court rejected the cassation appeal based on insufficient evidence of independent possession and lack of good faith acquisition. The court held that the lower court's factual findings were not legally erroneous. The decision clarifies that adverse possession requires clear proof of independent ownership and good faith transfer. The court dismissed the appeal because the lower court's factual findings were not legally erroneous. The decision emphasizes that adverse possession requires clear proof of independent ownership and good faith transfer. The court held that the lower court's factual findings were not legally erroneous. The decision clarifies that adverse possession requires clear proof of independent ownership and good faith transfer.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 403/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 grudnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Szanciło w sprawie z wniosku P. sp. z o.o. z siedzibą w T. ‎przy uczestnictwie D. B. i S. B. ‎o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 grudnia 2021 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestnika S. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w B. ‎z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt II Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od S. B. na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w T. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną uczestnika S. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną ‎do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości ‎lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakteru skargi kasacyjnej (zob. np. postanowienia SN z dnia: 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; ‎15 kwietnia 2021 r., I CSK 43/21; 25 sierpnia 2021 r., II CSK 216/21). Wskazano m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany ‎na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością ‎lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja ‎tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła ‎na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. W tym kontekście Sąd Najwyższy wskazuje, że skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia.

Jego rozpoznanie nie ma charakteru postępowania w ramach trzeciej instancji. Służy realizacji konstytucyjnych ‎i ustawowych zadań Sądu Najwyższego, wśród których pozostają przede wszystkim nadzór nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych ‎w zakresie orzekania (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1904) jego obowiązki obejmują zapewnienie jednolitości orzecznictwa i rozstrzyganie zagadnień prawnych. Tym właśnie celom wypada podporządkować także rozstrzyganie skarg kasacyjnych.Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie może przyczynić się do rozwoju prawa.

Odwołanie się do tej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga – jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego – sformułowania tego zagadnienia z przytoczeniem wiążących się ‎z nim konkretnych przepisów prawnych oraz przedstawienia argumentów świadczących o rozbieżnych ocenach prawnych (zob. np. postanowienia SN z dnia: 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; 25 maja 2021 r., II CSK 96/21). Ponadto, ‎w judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że wskazanie przyczyny określonej w powołanym przepisie nakłada na skarżącego obowiązek przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ‎ono rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa.

Nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie ‎do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia (zob. m.in. postanowienia SN z dnia: 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151; 30 kwietnia 2015 r., V CSK 598/14; 15 kwietnia 2021 r., I CSK 720/20). Występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego w zasadzie powinno spełniać wymagania stawiane zapytaniu przedstawianego przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c.), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia SN z dnia: 24 października 2012 r., I PK 129/12; 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, Biul.

SN 2015, nr 5). Zagadnienie to nie może być przy tym pozorne, czyli m.in. nie może stanowić próby obejścia dokonanych przez sądy ustaleń faktycznych i oceny dowodów ‎(art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.).Według skarżącego istota problemu sprowadza się do konieczności odpowiedzi na pytanie: „czy w przypadku zasądzenia właścicielowi nieruchomości wynagrodzenia za korzystanie z niej bez tytułu prawnego w procesie, w którym ‎nie był zgłaszany, ani oceniany zarzut zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej swą treścią służebności przesyłu, zgłoszony dopiero ‎po zakończeniu takiego procesu zarzutu zasiedzenia służebności może być oceniany tylko za okres po wydaniu wyroku zasądzającego wynagrodzenie?”.

Kwestia przedstawiona w skardze kasacyjnej nie ma ogólnego charakteru (aczkolwiek powinna być osadzona w stanie faktycznym sprawy) i w istocie sprowadza się do wniosku o przedstawienie przez Sąd Najwyższy wytycznych odnośnie do rozstrzygnięcia sprawy, nie zaś wyjaśnienia zagadnienia prawnego. Nie było zatem podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne w przywołanym rozumieniu.Ponadto, słusznie wnioskodawca powołał się w odpowiedzi na skargę kasacyjną na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 11 lutego 2010 r. (I CSK 181/09), zgodnie z którym ponieważ służebność gruntowa jest prawem, które może być ustanowione i wykonywanie odpłatnie, korzystanie ‎z trwałego i widocznego urządzenia na cudzym gruncie za wynagrodzeniem jest korzystaniem w taki sposób w jaki mogłaby korzystać z niego osoba, której przysługuje służebność.

Okoliczność, że korzystający z trwałego i widocznego urządzenia na cudzej nieruchomości wypłaca właścicielowi nieruchomości wynagrodzenie za korzystanie z tego urządzenia, nie świadczy, iż nie korzysta on ‎z niego nie „dla siebie”, a przeciwnie, potwierdza takie korzystanie. Okoliczność ‎ta nie wyklucza nabycia przez niego służebności gruntowej w drodze zasiedzenia.Nie należy tracić z pola widzenia, że wytoczenie przez właściciela nieruchomości przeciwko posiadaczowi służebności przesyłu, a przed dniem ‎3 sierpnia 2008 r. przeciwko posiadaczowi służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, powództwa o zasądzenie wynagrodzenia ‎za bezumowne korzystanie z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści ‎tej służebności, nie przerywa biegu jej zasiedzenia (uchwała 7 sędziów SN z dnia 26 listopada 2014 r., III CZP 45/14, OSNC 2015, nr 5, poz. 54).

Ta uchwała rozstrzygnęła istniejącą uprzednio rozbieżność w orzecznictwie co do skutków wniesienia pozwu o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości dla biegu terminu zasiedzenia.Z motywów zaskarżonego orzeczenia nie wynika, aby stanowisko Sądu Okręgowego było sprzeczne z reprezentowanym przez Sąd Najwyższy, które zakłada, że postanowienie stwierdzające zasiedzenie służebności przesyłu (służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu), podobnie jak ‎i zasiedzenie prawa własności rzeczy, ma charakter deklaratoryjny, albowiem jeżeli zajdą przesłanki przewidziane w art. 172 w zw. z art. 292 w zw. z art. 3054 k.c., ‎a nie zajdą przesłanki negatywne, nabycie następuje ex lege (postanowienie SN ‎z dnia 30 maja 2019 r., V CSK 181/18).

Nie zmienia tego – jak wskazano – fakt zasądzenia na rzecz właściciela nieruchomości wynagrodzenia za korzystanie ‎z niej bez tytułu prawnego w procesie, w którym nie został zgłoszony zarzut zasiedzenia służebności.Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które ‎w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 i 99 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c., z uwzględnieniem § 5 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.

Dz.U. z 2018 r., ‎poz. 265 ze zm.).