Supreme Court dismisses appeal on contract termination notice period, citing lack of public interest legal issue.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the appellants' cassation appeal against the appellate court's decision to reject their claim for payment of forestry services. The appellants argued that the contract's termination clause defining a future event as the deadline for exercising the right of withdrawal created a significant legal question requiring Supreme Court review. The court ruled that the specific factual dispute regarding the contract terms did not constitute a general legal issue of public importance necessary for cassation proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 395 § 1 k.c.: A cassation appeal is admissible only if it raises a legal issue of special importance to the public interest, not merely a specific dispute between parties regarding the interpretation of a contract clause defining a termination period.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 358/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 grudnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba w sprawie z powództwa A. B. i K. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwu O. o zapłatę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 grudnia 2019 r.,na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt I AGa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powodów solidarnie na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 2 października 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) na skutek apelacji pozwanego Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych - Nadleśnictwa O. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 września 2017 r. w ten sposób, że oddalił powództwo A. B. i K. B. o zapłatę kwoty 92.360,97 zł z ustawowymi odsetkami tytułem wynagrodzenia za wykonane usługi z zakresu gospodarki leśnej.Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez powodów. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazali, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które wymaga odpowiedzi na pytanie:
„czy przyjmowane przez strony w umowach określenie, że odstąpienie od umowy może nastąpić w okresie obowiązywania umowy jest skutecznym oznaczeniem terminu w ciągu, którego stronom umowy przysługiwać będzie prawo odstąpienia od umowy?”. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżących, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym.
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że wskazanie przyczyny określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na skarżących obowiązek przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
Nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy w danej kwestii wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2015 r., I CSK 976/14, nie publ.). Zaprezentowane przez skarżących zagadnienie nie spełnia tych wymagań. Przede wszystkim w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd, że przesłanką ważności umownego zastrzeżenia prawa odstąpienia od umowy jest - co wynika jednoznacznie z art. 395 § 1 k.c. - określenie terminu, w którym strony mogą z tego prawa skorzystać.
Co do sposobu określenia tego terminu, można skorzystać ze stanowiska orzecznictwa i doktryny wypracowanego na tle art. 389 k.c. w brzmieniu przed wprowadzeniem jego zmiany ustawą o zmianie kodeksu cywilnego z dnia 14 lutego 2003r. o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 49, poz. 48) (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1958 r., I CO 11/58, OSN 1959, nr 4, poz. 92 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 1960 r., II CR 1239/60, OSN 1961, nr 4, poz. 126, z dnia 6 lipca 1963 r., III CR 161/63, OSN 1964, nr 7-8, poz. 152, z dnia 14 grudnia 1972 r., III CRN 331/72, OSP 1973, nr 10, poz. 195, i z dnia 5 września 2001 r., I CKN 214/99, OSN 2002, nr 5, poz. 65).
Termin ten może być określony w taki sposób, iż już w chwili zastrzegania prawa odstąpienia jego upływ jest dokładnie umiejscowiony w czasie (dies cetrus an, certus quando, np. ustalenie daty kalendarzowej lub czasu wyrażonego w dniach, miesiącach). Wskazanie terminu może również polegać na odwołaniu się przez strony do zdarzenia przyszłego, acz pewnego, choć niedającego się jednoznacznie umiejscowić w czasie (dies cetrus an, incertus quando). Nie jest natomiast skuteczne określenie tego terminu przez wskazanie zdarzenia przyszłego, które nie daje się umiejscowić w czasie i którego wystąpienie nie jest według rozsądnych, obiektywnych oczekiwań ludzkich niewątpliwe (dies incertus an, incertus quando).
W takim zastrzeżeniu brak bowiem elementu pewności co do wystąpienia zdarzenia wyznaczającego kres terminu (skutek ad quem). Określenie terminu końcowego do wykonania prawa odstąpienia może być powiązane z wystąpieniem zdarzenia przyszłego (stanowiącego przedmiot zastrzeżenia warunku - art. 89 k.c.), jeśli dodanie tego elementu nie doprowadzi do naruszenia funkcji terminu końcowego związanej z ograniczeniem stanu niepewności, co do skorzystania z tego uprawnienia kształtującego. Z art. 395 § 1 k.c. nie wynika aby musiał to być termin krótszy niż termin wykonania umowy w której umowne prawo odstąpienia zostało wprowadzone.
Zastrzeżenie terminu nadmiernie odległego może być natomiast uznane – w konkretnych okolicznościach – za obejście wymogu określenia terminu dla wykonania prawa odstąpienia (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2008 r., II CSK 215/08, OSN 2009, nr A, poz. 28, z dnia 8 grudnia 2010 r., V CSK 177/10, nie publ., z dnia 18 października 2012 r., V CSK 417/11, nie publ., i z dnia 12 października 2018 r., V CSK 493/17, nie publ.). Nie zachodzi zatem potrzeba ponownej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym przedmiocie.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (jedn. tekst:
Dz.U. z 2015, poz. 1800, ze zm.). aj