Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 358/17 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal as procedural defects do not hinder substantive review of the case.

Numero d'incarto IV CSK 358/17
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland refused to accept the cassation appeal filed by the defendant against the appellate court's decision. The appellant argued that lower courts failed to conduct their own factual findings and legal assessments, violating procedural rules. However, the court determined that the lower courts did provide sufficient reasoning allowing for effective cassation control, rendering the alleged defects non-fatal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 328 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if the lower court's reasoning defect prevents the Supreme Court from conducting a proper review of the judgment's correctness.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal admissibility procedural defect review factual findings requirement legal assessment obligation effective cassation control Supreme Court jurisdiction art 3989 k.p.c.

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3989 § 1 k.p.c.
akt V ACa […] Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Art. 328 § 2 k.p.c.
39821 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. i art.
Art. 391 § 1 k.p.c.
z art. 391 § 1 k.p.c. może wyjątkowo stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wtedy, gdy wskutek uchybienia wymaganiom stawianym uzasadnieniu, zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej.
Art. 386 § 6 k.p.c.
art. 386 § 6 k.p.c. w zw.
Art. 386 § 1 k.p.c.
Z kolei potrzeba wykładni dotyczy przepisów art. 386 § 6 k.p.c.
Art. 386 § 4 k.p.c.
Z kolei potrzeba wykładni dotyczy przepisów art. 386 § 6 k.p.c.
art. 3989 § 1 k.p.c
akt V ACa […] Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
art. 386 § 6 k.p.c
Z kolei potrzeba wykładni dotyczy przepisów art. 386 § 6 k.p.c.
art. 39821 k.p.c
z art. 39821 k.p.c., art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 358/17 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa J. M. S. przeciwko L. S. o zapłatę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 grudnia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt V ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną pozwanego L. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt V ACa […] Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).Skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj. art. 386 § 6 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. i art. 386 § 1 i 4 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie i niewykonanie wiążących wskazań Sądu Najwyższego zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r. w sprawie sygn. akt IV CSK 181/14 oraz Sądu Apelacyjnego w […] zawartych w wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie sygn. akt V ACa […], przez dokonanie tej oceny w sposób pobieżny, jedynie formalny oraz jej uzasadnienie z naruszeniem zasad określonych w art. 328 § 2 k.p.c. i uniemożliwienie kontroli instancyjnej i kasacyjnej w tym zakresie, a tym samym zaniechanie przez Sąd Apelacyjny w […] uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w S. mimo, iż Sąd ten nie rozpoznał sprawy co do jej istoty przez nie dokonanie oceny okoliczności zawartych we wskazaniach sądów wyższych instancji.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art. 398 9§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie zostały jednak spełnione.Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ., z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.).Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z dnia 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, nie publ., z dnia 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).W ocenie skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie w postaci konieczności odpowiedzi na pytanie, czy weryfikacja sposobu wypełnienia wiążących wytycznych, która z natury rzeczy musi pośrednio odnosić się do sfery ustaleń faktów i oceny dowodów, nie narusza zakazu określonego w art. 3982 § 3 k.p.c. i zasady, że Sąd Najwyższy jest sądem prawa, a nie sądem faktu.

Z kolei potrzeba wykładni dotyczy przepisów art. 386 § 6 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. i art. 386 § 1 i 4 k.p.c. w zakresie określenia wzajemnej korelacji przepisów k.p.c. stanowiących niewątpliwe odstępstwo od zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu czy swobody orzekania, tj. art. 386 § 6 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. oraz granic weryfikacji przez sąd odwoławczy i Sąd Najwyższy zakresu i sposobu wypełnienia wiążących wytycznych zawartych zgodnie z treścią art. 386 § 6 k.p.c. Zagadnienia dotyczące zakresu związania sądu, któremu sprawa została przekazana, na podstawie art. 39820 k.p.c. wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez Sąd Najwyższy, były już przedmiotem wyjaśnień Sądu Najwyższego.

Wskazano, że pojęcie „wykładnia prawa” należy rozumieć ściśle, jako ustalenie znaczenia przepisów prawa, nie obejmujące stwierdzeń i ocen dotyczących stanu faktycznego sprawy. Związanie to obejmuje jedynie wykładnię tych przepisów prawa, które były rozpatrywane przez Sąd Najwyższy w ramach oceny zarzutów kasacyjnych, w tym przede wszystkim zarzutów, które stanowiły podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2016 r., II CSK 230/15, nie publ, z dnia 26 marca 2014 r., V CSK 284/13, OSNC 2015 nr 3, poz. 37).

Nie zachodzi również potrzeba wykładni art. 386 § 6 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. i art. 386 § 1 i 4 k.p.c. W judykaturze Sądu Najwyższego wyjaśniono, że art. 386 § 6 k.p.c. łamie zasadę swobody orzeczniczej sądu wprowadzając dwukierunkowe związanie oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi przez sąd drugiej instancji w uzasadnieniu wyroku uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Jest nim związany sąd, któremu sprawa została przekazana, ale także sąd drugiej instancji, który w razie kolejnego rozpoznawania sprawy na skutek apelacji nie może w niezmienionym stanie prawnym i przy tożsamych ustaleniach faktycznych odstąpić od wcześniej zajętego stanowiska (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2013 r., I CSK 710/12, nie publ., z dnia 1 kwietnia 2015 r., III PK 128/14, nie publ.).W kasatoryjnym wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r. przekazującym sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, wydanym w tej sprawie, Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd pierwszej instancji, z aprobatą Sądu Apelacyjnego, zaniechał czynienia własnych ustaleń i oceny prawnej w kwestii mającej - jak przyjęły te Sądy - zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia, czyli istotnych postanowień zawartej przez strony umowy sprzedaży, ze względu na błędne przyjęcie mocy wiążącej orzeczeń zapadłych w innej sprawie pomiędzy tymi samymi stronami, tym bardziej, że Sąd drugiej instancji przytoczył ponadto, bez właściwej oceny, stanowisko Sądu pierwszej instancji o prawomocnym orzeczeniu i powadze rzeczy osądzonej orzeczenia w sprawie I C […], w której wyrok Sądu Okręgowego z dnia 3 sierpnia 2010 r. został w całości uchylony.

Wyrok uchylający otwiera na nowo drogę do rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji. W konsekwencji Sąd Najwyższy stwierdził, że Sądy obu instancji nie wskazały, jakie własne ustalenia i oceny (w zakresie rozważanych okoliczności) zostały dokonane przez sąd ponownie rozpoznający sprawę w pierwszej instancji, a następnie w drugiej instancji. Wskazał dalej, iż umowa, z której wywodzony jest spór, była umową ustną i ustalenie jej treści wymagało przeprowadzenia oraz oceny różnych dowodów, zwłaszcza osobowych, z czego zrezygnował Sąd oraz zaniechał także własnej oceny tego, że w pierwszej sprawie sprzedawca opierał obronę na twierdzeniu o umownym zastrzeżeniu własności maszyn do czasu zapłacenia ceny i na tezie, że umowa nie doszła do skutku.Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r., Sąd Apelacyjny w […] uchylił wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 8 kwietnia 2013 r. i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że nie doszło do rozpoznania istoty sprawy, skoro Sąd pierwszej instancji nie poczynił własnych ustaleń faktycznych, opierając się na ustaleniach poczynionych w innej sprawie, w tym ustaleniach zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 sierpnia 2010 r., który został uchylony.

Z powyższego przedstawienia wynika, iż przyczyną kasatoryjnych wyroków Sądu Najwyższego i rozpoznającego ponowne sprawę wyroku Sądu Apelacyjnego było niepoczynienie przez Sądy własnych ustaleń faktycznych oraz własnej ich oceny prawnej.Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w S. wydał wyrok, czyniąc w całości własne ustalenia faktyczne i dokonując oceny prawnej roszczenia powoda, zaś Sąd Apelacyjny zaskarżonym wyrokiem oddalił apelację pozwanego szczegółowo odnosząc się do zarzutów skierowanych przeciwko podstawie faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.Dlatego sformułowane przez skarżącego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej wątpliwości mają charakter pozorny i pozostają bez znaczenia w przedstawionych wyżej okolicznościach tej sprawy.

Naruszenie przez sąd drugiej instancji art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. może wyjątkowo stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wtedy, gdy wskutek uchybienia wymaganiom stawianym uzasadnieniu, zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Zatem nie każde uchybienie w zakresie konstrukcji uzasadnienia sądu drugiej instancji może stanowić podstawę dla skutecznego podniesienia zarzutu kasacyjnego, lecz tylko takie, które uniemożliwia Sądowi Najwyższemu przeprowadzenie kontroli prawidłowości orzeczenia (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2005 r., IV CK 122/05 nie publ., z dnia 28 listopada 2007 r., V CSK 288/07, nie publ, z dnia 21 lutego 2008 r., III CSK 264/07, OSNC - ZD 2008 Nr D, poz. 118, postanowienie z dnia 23 lipca 2015 r., I CSK 654/14, nie publ.).

Zgodnie bowiem z art. 398³ § 1 pkt 2 k.p.c. skarżący zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, powinien wykazać, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Wbrew stanowisku skarżącego uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji i poprzedzającego wyroku Sądu pierwszej instancji zawierają elementy konstrukcyjne wskazane w art. 328 § 2 k.p.c. w sposób, który w pełni umożliwia kontrolę kasacyjną. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. jw l.n