Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 358/06 Generato dall'IA

Supreme Court vacates appeal dismissal due to lack of final judgment on main claim.

Numero d'incarto IV CSK 358/06
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court vacated the appellate court's dismissal of the appeal because the lower court failed to rule on the plaintiff's main claim regarding the bill of exchange. The appellant argued for a retrial based on procedural errors, while the court noted the first-instance judgment did not definitively resolve the primary debt obligation. Consequently, the court held that any further proceedings would be futile without a substantive ruling on the claim's merits.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 496 k.p.c.; Art. 384 k.p.c.: A judgment that dismisses an appeal without ruling on the main claim violates the principle of finality, rendering subsequent cassation proceedings futile as they cannot result in a substantive decision on the disputed obligation.

Parole chiave

Generato dall'IA
procedural futility lack of final judgment bill of exchange cassation proceedings appellate dismissal main claim vacatur

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 496 k.p.c.
(art. 496 k.p.c.). Sentencja wyroku Sądu Okręgowego z dnia 14 lipca 2005 r.
Art. 384 k.p.c.
Art. 366 k.p.c.
prawomocnie osądzone (art. 366 k.p.c.).
Art. 495 § 1 k.p.c.
zarzutów (art. 495 § 1 k.p.c.) Sąd wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości
Art. 98 § 1 k.p.c.
rzecz od powoda koszty procesu zgodnie z art. 98 § 1 i 108 § 1 k.p.c.
Art. 108 § 1 k.p.c.
§ 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
art. 495 § 1 k.p.c
zarzutów (art. 495 § 1 k.p.c.) Sąd wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości
art. 496 k.p.c
(art. 496 k.p.c.). Sentencja wyroku Sądu Okręgowego z dnia 14 lipca 2005 r.
art. 325 k.p.c
wynika wprost z art. 325 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 13/84
III CZP 13/84 (OSNC 1984, nr 12, poz.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 358/06

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 lutego 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

SSN Maria Grzelka (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa A. K.

przeciwko E. Z.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 2 lutego 2007 r.,

skargi kasacyjnej pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 7 marca 2006 r.,

1. uchyla zaskarżony wyrok w części obejmującej orzeczenie

o oddaleniu apelacji i odrzuca apelację pozwanej od wyroku

Sądu Okręgowego w B. z dnia 14 lipca 2005 r.,

2. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie,

3. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 5.400,- (pięć

tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu

w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym Sąd Okręgowy

w B. nakazał pozwanej aby zapłaciła powodowi kwotę 250.000,- z odsetkami

12,25% w stosunku rocznym od dnia 17 września 2004 r. oraz koszty procesu w

kwocie

32.325,-

złotych.

Pozwana

wniosła

zarzuty

przeciwko

całości

rozstrzygnięcia w nakazie zapłaty; domagała się uchylenia nakazu zapłaty

w całości i oddalenia powództwa. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2005 r. Sąd Okręgowy

w B. uchylił nakaz zapłaty w części dotyczącej kosztów procesu ponad kwotę

10.725,- złotych i w tym zakresie żądania pozwu oddalił, oraz nakazał pobrać od

pozwanej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 212,40 złotych tytułem nieuiszczonych

wydatków w sprawie ustalając ponadto, że pozostałe koszty sądowe w sprawie

ponosi Skarb Państwa. W uzasadnieniu wskazał, że roszczenie powoda z weksla

jako zasadne podlegało uwzględnieniu. Pozwana zaskarżyła powyższy wyrok w

całości wskazując jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 250.000,- złotych.

Wnosiła w apelacji o oddalenie powództwa lub uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny oddalił apelację i zasądził od pozwanej na

rzecz powoda kwotę 5.400,- złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą

instancję. W skardze kasacyjnej pozwana zaskarżyła powyższy wyrok w całości

zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 10 w zw. z art. 102, 34 i 103

Prawa wekslowego, art. 103 w zw. z art. 20 oraz art. 38 w zw. z art. 103 Prawa

wekslowego, a także art. 10 w zw. z art. 101 i 102 Prawa wekslowego. Wnosiła o

uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania lub oddalenie powództwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Po przeprowadzeniu rozprawy wyznaczonej w związku z wniesieniem

zarzutów (art. 495 § 1 k.p.c.) Sąd wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości

lub w części utrzymuje w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też

postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i pozew odrzuca lub postępowanie umarza

(art. 496 k.p.c.). Sentencja wyroku Sądu Okręgowego z dnia 14 lipca 2005 r.

nie zawiera rozstrzygnięcia odnośnie do utrzymania w mocy nakazu zapłaty

w części, w której Sąd pierwszej instancji uznał, że zasądzenie od pozwanej na

rzecz powoda kwoty 250.000,- złotych z odsetkami było zasadne. Braku tego nie

mogło zastąpić odpowiednie stwierdzenie Sądu zamieszczone w uzasadnieniu co

wynika wprost z art. 325 k.p.c. Zgodnie z art. 351 § 1 k.p.c. wyrok Sądu

Okręgowego podlegał uzupełnieniu. Żadna ze stron, w szczególności – strona

powodowa, nie zgłosiła we właściwym terminie wniosku o uzupełnienie wyroku

przez zamieszczenie w sentencji formuły wyrażającej po myśli art. 496 k.p.c.

stanowisko Sądu odnośnie do trafności zarzutów pozwanej co do zasądzenia od

niej na rzecz powoda kwoty 250.000,- zł z odsetkami. Wymaga podkreślenia, że

począwszy od dnia 1 lipca 2000 r., tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 24 maja

2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego..(-) (Dz.U. nr 48, poz.

554) art. 496 k.p.c. ma nowe brzmienie. Jego treść wyraża odmienny,

w porównaniu ze stanem poprzednim, obowiązek sądu w zakresie formułowania

sentencji wyroku i nie ma do niego zastosowania pogląd wyrażony w uchwale Sądu

Najwyższego z dnia 12 czerwca 1984 r. III CZP 13/84 (OSNC 1984, nr 12, poz.

219), zgodnie z którym brak użycia w sentencji określenia o utrzymaniu nakazu

zapłaty w mocy nie stanowił o braku w tym zakresie rozstrzygnięcia o całości

zarzutów. W tej sytuacji apelacja została skierowana przeciwko orzeczeniu

nieistniejącemu i jako taka była niedopuszczalna (por. postanowienie SN z dnia

2 czerwca 1964 r. I PR 10/63 – OSNC 1965, nr 5, poz. 80, wyrok SN z dnia

25 lutego 1997 r. II CKN 15/97 – OSNC 1997 nr 6 – 7, poz. 89, postanowienie SN

z dnia 7 października 1998 r. II UKN 247/98 – OSNP 1999 nr 20, poz. 665, wyroki

SN z dnia 28 maja 1998 III CKN 409/98 i z dnia 11 września 2002 r. V CKN

1165/00 – nie publ., postanowienie SN z dnia 25 stycznia 2001 r. III CKN 1382/00 –

OSNC 2001, nr 9, poz. 132). Sąd Apelacyjny nie mógł rozpoznawać apelacji, która

nie miała swego przedmiotu w postaci tzw. substratu zaskarżenia. Merytoryczne

rozstrzygnięcie tego Sądu w kwestii zasadności apelacji było więc chybione już

tylko z tej przyczyny, że było bezprzedmiotowe; zamiast tego powinien był Sąd

Apelacyjny odrzucić apelację (art. 373 k.p.c.). Skarga kasacyjna pozwanej

skierowana przeciwko oddaleniu apelacji zasługiwała na uwzględnienie z tej racji,

że oddalenie apelacji, jako wynik merytorycznego rozpoznania sprawy w świetle jej

zarzutów,

było

wadliwe.

Brak

substratu

zaskarżenia

w

apelacji

czynił

bezprzedmiotową ocenę skargi kasacyjnej w świetle podstawy i zarzutów w niej

wskazanych. Podstawa ta i zarzuty służyć miały wykazaniu, że bezpodstawnie Sąd

Apelacyjny uznał za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o istnieniu

zobowiązania wekslowego pozwanej wobec powoda. W związku z tym, że Sąd

pierwszej instancji takiego stanowiska, ani żadnego innego, odnośnie do żądania

głównego powoda nie zajął, wszelkie późniejsze rozważania, w tym – także Sądu

Najwyższego, rzutujące w ostateczności na ocenę zasadności powództwa byłyby

bezprzedmiotowe.

Zmiana wyroku Sądu Apelacyjnego nie narusza zakazu, o którym mowa w art.

384 k.p.c. Rozstrzygnięcie o odrzuceniu apelacji nie jest dla pozwanej bardziej

niekorzystne niż rozstrzygnięcie o oddaleniu apelacji. Bez względu na to, czy apelacja

została oddalona czy odrzucona sytuacja procesowa pozwanej pozostała taka sama –

wyrok Sądu Okręgowego z dnia 14 lipca 2005 r. nie rozstrzygał o żądaniu głównym

powoda bo w sentencji nie zawierał formuły właściwej w świetle art. 496 k.p.c.

świadczącej o rozpoznaniu w tej części zarzutów pozwanej od nakazu zapłaty.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie nie może już się toczyć, co jednak nie

oznacza, że żądanie powoda odnośnie do kwoty 250.000,- złotych z odsetkami zostało

prawomocnie osądzone (art. 366 k.p.c.).

Ewentualne rozpoznanie zarzutów skargi kasacyjnej – niezależnie od ich oceny

– doprowadziłoby do takiego samego rezultatu. W razie uwzględnienia skargi

i uchylenia

zaskarżonego

wyroku

oraz przekazania

sprawy

do

ponownego

rozpoznania Sąd Apelacyjny, świadomy braku substratu zaskarżenia, byłby

obowiązany odrzucić apelację. W ten sposób wyrok Sądu Okręgowego by się ostał ale

bez osądzenia żądania powoda co do kwoty 250.000,- złotych. Oddalenie skargi

kasacyjnej pozostawiłoby w mocy oddalenie apelacji, ale również bez osądzenia

głównego żądania powoda.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w pkt 1 sentencji.

W części dotyczącej orzeczenia o kosztach w zaskarżonym wyroku skarga

kasacyjna podlegała oddaleniu. Jakkolwiek zasadniczo uwzględnienie skargi

kasacyjnej pociąga za sobą korzystne dla skarżącego skutki w zakresie

orzeczonych w

wyroku

sądu

odwoławczego

kosztów

procesu

to

jednak

w okolicznościach niniejszej sprawy uwzględnienie skargi kasacyjnej wyrażało się

rozstrzygnięciem jakie powinien był wydać Sąd Apelacyjny, a to rozstrzygnięcie

obejmowałoby też zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda tych kosztów procesu

za drugą instancję, które w zaskarżonym wyroku zostały zasądzone w związku

z oddaleniem apelacji.

Zmiana wyroku Sądu Apelacyjnego nie była wynikiem uznania za zasadne

wskazanej przez skarżącą podstawy skargi kasacyjnej i przytoczonych zarzutów,

nie nastąpiła też w następstwie uznania za usprawiedliwione stanowiska powoda

wyrażonego w odpowiedzi na skargę kasacyjną i w piśmie powoda z dnia

26 stycznia 2007 r. W tej sytuacji, wobec formalnego uwzględnienia jednak

w przeważającej części skargi kasacyjnej oraz zmiany zaskarżonego wyroku przez

zastąpienie formuły dotyczącej braku merytorycznej racji po stronie pozwanej

formułą wyrażającą brak podstaw do rozpoznania apelacji za stronę wygrywającą

sprawę w postępowaniu kasacyjnym należało uznać pozwaną i zasądzić na jej

rzecz od powoda koszty procesu zgodnie z art. 98 § 1 i 108 § 1 k.p.c. w związku

z § 13 ust. 4 pkt 2 i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28

września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (-) (Dz.U. Nr 163, poz.

1348 ze zm.).