Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 328/09 Generato dall'IA

Bankruptcy court dismissed appeal; creditor failed to prove security validity due to evidence preclusion rules.

Numero d'incarto IV CSK 328/09
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the creditor's cassation appeal against the district court's decision to exclude movable assets from the bankruptcy estate. The creditor argued that the security agreement was valid, but the court found that numerous claims regarding the connection between the security and credit agreements, as well as the debtor's knowledge of bankruptcy grounds, were raised for the first time in the lawsuit rather than in the initial exclusion request. Consequently, the court ruled that these new arguments were inadmissible under the strict evidence preclusion provisions of the Bankruptcy Law, which require all relevant claims to be presented when filing the exclusion request.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 74 ust. 3 p.u.n.; Art. 127 ust. 3 p.u.n.: Evidence preclusion bars claims raised for the first time in the lawsuit that could have been included in the initial exclusion request, and a security granted within two months of bankruptcy filing is void unless the creditor genuinely lacked knowledge of bankruptcy grounds at the time of granting.

Parole chiave

Generato dall'IA
bankruptcy law evidence preclusion security validity movable property creditor knowledge exclusion from estate procedural deadline

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 74 ust. 3 p.u.n.
pod uwagę szczególną konstrukcję prekluzji dowodowej zawartej w art. 74 ust. 3 p.u.n.
Art. 127 ust. 3 p.u.n.
Sąd Rejonowy stwierdził też, że, zgodnie z art. 127 ust. 3 p.u.n., bezskuteczne jest w
Art. 378 § 1 k.p.c.
oraz art. 378 § 1 i art.
Art. 328 § 2 k.p.c.
naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., ponieważ uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego
Art. 398 § 14 k.p.c.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 k.p.c.
art. 391 § 1 k.p.c
w związku z art. 391 § 1 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego, mianowicie art.
art. 378 § 1 k.p.c
oraz art. 378 § 1 i art.
art. 328 § 2 k.p.c
naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., ponieważ uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 328/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa Bank (…)

przeciwko Syndykowi masy upadłości M.(…) Spółce z o.o. w O.

o wyłączenie z masy upadłości i o wydanie,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 4 lutego 2010 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Okręgowego w O.

z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt V Ga (…),

1. oddala skargę kasacyjną;

2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset)

złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Bank (…) z siedzibą w N. wniósł przeciwko syndykowi masy upadłości M.(…)

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O., której jedynym wspólnikiem jest

niemiecka

spółka

S.(…) GmbH, powództwo

o

wyłącznie

z masy upadłości

wymienionych w pozwie rzeczy ruchomych o wartości 2.749.393 złotych.

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2008 r. Sąd Rejonowy w O. oddalił powództwo i

orzekł o kosztach postępowania.

Sąd Rejonowy ustalił, że dnia 11 maja 2007 r. Bank (…) (cesjonariusz) zawarł ze

spółką M.(…) (cedentem) umowę „przeniesienia własności ruchomości z tytułu

zabezpieczenia dodatkowego”. W preambule umowy strony odwołały się do dwóch

umów zawartych dnia 20 kwietnia 2007 r.: „umowy kredytowej najwyższego

pierwszeństwa” oraz „umowy powierniczej”. Według ostatnio wskazanej umowy, Bank

(…) miał jako powiernik sprawować zarząd nad jakimkolwiek zabezpieczeniem

udzielonym

przez

dłużników,

którzy

dokonali

abstrakcyjnego

uznania

długu.

„Pierwotnymi kredytobiorcami” według umów zawartych dnia 20 kwietnia 2007 r. oraz

wcześniejszych umów kredytowych z dnia 7 lipca 2005 r. i z dnia 7 grudnia 2005 r. była

spółka S.(…) GmbH i różne spółki od niej zależne, m.in. spółka M.(…). W umowie z dnia

11 maja 2007 r. zdefiniowano pojęcie „ruchomości” oraz przewidziano, że przeniesienie

własności i posiadania samoistnego ruchomości na rzecz cesjonariusza następuje z

zastrzeżeniem warunku zawieszającego, którym będzie wysłanie powiadomienia przez

cesjonariusza. Pismem z dnia 21 czerwca 2007 r. Bank (…) zawiadomił spółkę M.(…) o

istnieniu trwałego niewykonania umowy kredytowej i o natychmiastowej wymagalności

kredytu, a pismem z dnia 25 czerwca 2007 r. – o zamiarze zaspokojenia wierzytelności

kredytowej

z

ruchomości

będących

przedmiotem

umowy

przewłaszczenia

na

zabezpieczenie. Dnia 26 czerwca 2007 r. otwarto postępowanie upadłościowe spółki

S.(…) GmbH, a dnia 13 lipca 2007 r. Sąd Rejonowy w O. ogłosił upadłość spółki M.(…)

na jej wniosek z dnia 29 czerwca 2007 r. Bank (…) złożył sędziemu – komisarzowi

wniosek o wyłączenie z masy upadłości i wydanie rzeczy ruchomych objętych

zabezpieczeniem, który został przez sędziego – komisarza oddalony postanowieniem z

dnia 2 lipca 2008 r.

Sąd Rejonowy podkreślił, że powód sformułował uzasadnienie pozwu w sposób

daleko wykraczający poza twierdzenia zawarte we wcześniejszym wniosku o wyłączenie

z masy upadłości, co jest niedopuszczalne stosownie do art. 74 ust. 3 w związku z art.

73 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z

2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.; dalej: p.u.n.). Według Sądu Rejonowego,

przewłaszczenie na zabezpieczenie zostało dokonane jako nieabstrakcyjne, za

podstawę ma bowiem własny dług „równoległy” przewłaszczającego. To zaś, że ten dług

ma charakter abstrakcyjny, nie ma znaczenia do oceny charakteru przewłaszczenia.

Sąd Rejonowy stwierdził też, że, zgodnie z art. 127 ust. 3 p.u.n., bezskuteczne jest w

stosunku do masy upadłości zabezpieczenie dokonane przez upadłego w terminie

dwóch miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Pozwany w

odpowiedzi na pozew wykazał przesłanki bezskuteczności zabezpieczenia, powód zaś

w stosownym czasie, tj. we wniosku o wyłączenie, nie postawił zarzutu niewiedzy

o podstawie

do

ogłoszenia

upadłości.

Zdaniem

Sądu

Rejonowego,

skutek

przewłaszczenia, który nastąpił dnia 25 czerwca 2007 r., zastał dług „równoległy” już

istniejący, lecz niewymagalny.

Powód wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego, zarzucając naruszenie art.

74 ust. 3 i art. 127 ust. 3 p.u.n., a także sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem

dowodowym.

Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 19 marca 2009 r. oddalił apelację i orzekł o

kosztach postępowania apelacyjnego, podzielając argumentację Sądu Rejonowego w

kwestii wykładni i zastosowania przepisów art. 74 ust. 3 w związku z art. 73 ust. 1 p.u.n.

oraz art. 127 ust. 3 p.u.n. Sąd Okręgowy uznał w szczególności, że dług był

niewymagalny w chwili ustanowienia zabezpieczenia, skoro powód już po ustanowieniu

zabezpieczenia pismem z dnia 21 czerwca 2007 r. zawiadomił spółkę M.(…) o

wymagalności kredytu. Sąd Okręgowy podkreślił też, że powód wiedział o istnieniu

podstaw do ogłoszenia upadłości spółki M.(…).

Powód w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania,

mianowicie art. 74 ust. 3 w związku z art. 73 ust. 1 p.u.n. oraz art. 378 § 1 i art. 328 § 2

w związku z art. 391 § 1 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego, mianowicie art.

127 ust. 3 p.u.n.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 74 ust. 3 w związku z art. 73 ust. 1 p.u.n.

Według tych przepisów, we wniosku o wyłączenie z masy upadłości należy podać

wszystkie twierdzenia, zarzuty i dowody, chyba że ich powołanie było niemożliwe. W

razie oddalenia takiego wniosku, wnioskodawca może w drodze powództwa żądać

wyłączenia mienia z masy upadłości. W pozwie można powołać tylko takie twierdzenia,

zarzuty lub dowody, których nie można było powołać we wniosku. Z powołanych

przepisów wynika, że prekluzją dowodową są objęte wszystkie twierdzenia, zarzuty i

dowody, które można było powołać we wniosku. Jeżeli więc wnioskodawca znał je w

chwili wystąpienia z wnioskiem, jest obowiązany do ich podania, nawet gdy potrzeba ich

powołania wyłoni się później. W okolicznościach niniejszej sprawy powód dopiero w

pozwie przytoczył wiele nowych twierdzeń i zarzutów dotyczących związku umów

przewłaszczenia z umową kredytową i umową powierniczą oraz podniósł zarzut braku

wiadomości o podstawach upadłości w chwili dokonywania zabezpieczenia. We wniosku

o wyłączenie rzeczy z masy upadłości, znajdującym uzasadnienie w umowach

przewłaszczenia tych rzeczy na zabezpieczenie, które zostały zawarte w okresie

krótszym niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, należało

zatem podać wszystkie twierdzenia i zarzuty świadczące o tym, że umowy te nie są

objęte sankcją bezskuteczności przewidzianą w art. 127 ust. 3 p.u.n. Sądy orzekające w

sprawie miały zatem podstawy do nieuwzględnienia tych twierdzeń i zarzutów, biorąc

pod uwagę szczególną konstrukcję prekluzji dowodowej zawartej w art. 74 ust. 3 p.u.n.

Analogiczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 9 października 2009 r.

wydanych w sprawach IV CSK 145/09, IV CSK 155/09 i IV CSK 169/09.

Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 127 ust. 3 p.u.n., zgodnie

z którym bezskuteczne w stosunku do masy upadłości jest zabezpieczenie długu

niewymagalnego, dokonane przez upadłego w terminie dwóch miesięcy przed dniem

złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jednak ten, kto otrzymał zabezpieczenie,

może w drodze powództwa lub zarzutu żądać uznania zabezpieczenia za skuteczne,

jeżeli w czasie dokonania zabezpieczenia nie wiedział o istnieniu podstawy do

ogłoszenia upadłości. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że

zabezpieczenie dotyczyło długu niewymagalnego, skoro powód dnia 21 czerwca 2007 r.

zawiadomił spółkę M.(…) o istnieniu trwałego niewykonania umowy kredytowej i o

natychmiastowej wymagalności kredytu, a dnia 25 czerwca 2007 r. – o zamiarze

zaspokojenia wierzytelności kredytowej z ruchomości będących przedmiotem umowy

przewłaszczenia na zabezpieczenie. Umowa przewłaszczenia rzeczy ruchomych na

zabezpieczenie została zawarta dnia 11 maja 2007 r., a wniosek spółki M.(…) o

ogłoszenie jej upadłości został wniesiony dnia 29 czerwca 2007 r., a więc w ciągu

dwóch miesięcy od zawarcia umowy. Niewątpliwie zaś powód, zawierając dnia 11 maja

2007 r. umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie, był dobrze zorientowany w sytuacji

finansowej spółki S.(…) GmbH i różnych spółek od niej zależnych, w tym spółki M.(…),

wiedział zatem o istnieniu podstawy do ogłoszenia jej upadłości.

Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku szczegółowo odniósł się do

wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji powoda, dlatego zarzut naruszenia art.

378 § 1 k.p.c. jest nietrafny. W konsekwencji nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut

naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., ponieważ uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego

zawiera wszystkie konieczne elementy wymienione w tym przepisie.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 k.p.c. orzekł

jak w sentencji.