Supreme Court dismisses cassation appeal as clearly unfounded regarding contract penalty and non-compete clause validity.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the defendant against a lower court ruling awarding a contractual penalty. The defendant argued the penalty was invalid due to a non-compete clause, but the court found the lower court's assessment of the clause's reasonableness and the employer's legitimate interest not obviously erroneous. Consequently, the appeal was rejected because the alleged legal violation did not meet the threshold for a clearly unfounded cassation under Polish civil procedure law.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is clearly unfounded if the lower court's assessment of the validity of a contractual restriction on additional employment is not obviously erroneous, as such restrictions must be justified by the legitimate interest of the employer and are subject to contractual freedom.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 304/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski w sprawie z powództwa M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. - poprzednio M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko A. C. o zapłatę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2019 r.,na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w G.z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt XII Ga (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddala wniosek strony powodowej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację pozwanej A. C. od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 maja 2018 r. zasądzającego od pozwanej na rzecz powódki M. sp. z o.o. w G. (uprzednio M. sp. z o.o.) kwotę 51.120 zł z tytułu kary umownej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 lutego 2017 r. do dnia zapłaty.W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, pozwana wskazała przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Jej zdaniem, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na popełnione przez Sąd Okręgowy w G. naruszenie prawa materialnego opisane w podstawach skargi kasacyjnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.
Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa.
Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, nie publ.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2015 r., III CSK 198/15, nie publ., z dnia 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, nie publ., z dnia 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, nie publ., z dnia 27 października 2016 r., III CSK 217/16, nie publ., z dnia 29 września 2017 r., V CSK 162/17, nie publ., z dnia 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, nie publ., z dnia 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, nie publ., z dnia 5 października 2018 r., V CSK 168/18, nie publ.).Skarżący nie wykazał, by kwestionowane przez nią orzeczenie dotknięte było tego rodzaju nieprawidłowościami.
Jest tak już dlatego, że pominął, iż wymaganie określone w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. nie jest tożsame z określonym w art. 3984 § 2 k.p.c., co oznacza, że skarżący powinien odrębnie przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie i odrębnie uzasadnić wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nawet jeżeli argumentacja prawna może się w pewnym zakresie pokrywać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156, z dnia 5 czerwca 2001 r. IV CZ 45/01, OSNC 2001, nr 10, poz. 157, z dnia 10 stycznia 2003 r.
V CZ 189/02, nie publ., z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, nie publ., z dnia 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, niepubl., z dnia 11 kwietnia 2018 r., V CSK 547/17, nie publ., z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 567/17, nie publ.). W tej sytuacji uzasadnienie oczywistej zasadność skargi nie może poprzestawać na powołaniu naruszeń prawa materialnego wskazanych w podstawach kasacyjnych. W oderwaniu od podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, uzasadnienie wniosku o przyjęcie do rozpoznania wniesionej przez pozwanego skargi kasacyjnej jest oczywiście niewystarczające, nie wskazuje bowiem ani naruszonych przepisów prawa ani oczywistości naruszenia.
Niezależnie od tego, trzeba zauważyć, że o oczywistej zasadności skargi w żaden sposób nie świadczy żaden z zarzutów powołanych w postawach kasacyjnych. Należy zwrócić uwagę, że także w ramach umowy o pracę dopuszczalność zastrzegania zakazu dodatkowego zatrudnienia bez zgody pracodawcy nie jest wolna od wątpliwości, zwłaszcza jeżeli chodzi o zakaz, który nie ogranicza się do działalności konkurencyjnej (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2008 r., II PK 268/07, OSNP 2009 nr 15-16, poz. 201 i z dnia 19 stycznia 2017 r., I PK 33/16, OSNP 2018, nr 3, poz. 30).
W wyroku z dnia 14 kwietnia 2009 r., III PK 60/08 (OSNP 2010, nr 23-24, poz. 287) Sąd Najwyższy, dokonując oceny dopuszczalności umownego ograniczenia podejmowania przez pracownika dodatkowego zatrudnienia w postaci wprowadzenia odpowiedniego zakazu lub obowiązku uzyskania zgody pracodawcy na podjęcie takiego zatrudnienia (działalności), stwierdził, że ograniczenie takie jest dopuszczalne, skoro jednak jego źródłem jest obowiązek pracownika dbałości o dobro zakładu pracy, obowiązek ten nie może zostać wprowadzony, jeśli nie znajduje on uzasadnienia w rzeczywistym dobru (interesie) zakładu pracy.
W swych rozważaniach Sąd Najwyższy stwierdził również, że umowny zakaz dodatkowego zatrudnienia nie narusza konstytucyjnej (art. 65 ust.
1) i kodeksowej (art. 10 k.p.) zasady wolności pracy. Poza zakresem stosunków pracy swoboda kontraktowa stron jest co do zasady szersza, co wyraża art. 3531 k.c. Zważywszy ponadto trudny do precyzyjnego pomiaru i kontroli charakter obowiązków wynikających z umowy stron (por. załącznik nr 2 do umowy), w tym znaczną elastyczność co do czasu i miejsca ich realizacji przez pozwaną (por. § 2 ust. 5 lit. a umowy) - co czyniło racjonalną troskę powódki o uniknięcie sytuacji, w której pozwana będzie wykonywać zadania na rzecz innych podmiotów kosztem zaangażowania w wykonywanie obowiązków umownych - oraz ryczałtowy charakter wynagrodzenia miesięcznego (por. załącznik nr 1 do umowy), jak również możliwość wypowiedzenia umowy przez każdą ze stron z ważnych powodów w terminie miesięcznym oraz w innych przypadkach pod rygorem określonym w art. 746 § 2 k.c., stanowiska Sądu Apelacyjnego co do skuteczności zastrzeżenia sankcjonowanego karą umowną zakazu określonego w § 4 ust. 1 umowy, nie można uznać za oczywiście nieprawidłowe.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz powódki został oddalony z uwagi na brak wniosku o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i wspierającej go argumentacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2013 r., I CZ 72/12, nie publ.). jw