Supreme Court dismisses appeal; long-term possession documents prove fact, not legal title for land registry entry.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a lower court's rejection of a land registry entry request by the State Treasury. The court found that attached documents, such as land registers and transfer protocols, merely proved factual possession rather than establishing legal ownership. Consequently, the court ruled that these documents do not justify a public notice procedure under the relevant regulation because they fail to demonstrate the requisite legal title.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 1 ust. 2 u.k.w.h.; § 19 rozp.k.w.zd.: Documents proving long-term factual possession of land do not establish legal ownership and cannot justify a public notice procedure under § 24 of the Land Registry Regulation.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 276/08
POSTANOWIENIE
Dnia 7 listopada 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca).
SSN Krzysztof Pietrzykowski.
SSN Katarzyna Tyczka-Rote.
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Nadleśniczego Nadleśnictwa B. w B.
o założenie księgi wieczystej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2008 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 11
marca 2008 r., sygn. akt II Ca (…),
oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 11 marca 2008 r. oddalił apelację od
postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30 stycznia 2008 r. oddalającego wniosek
Skarbu Państwa – Nadleśniczego Nadleśnictwa B. w B. o założenie księgi wieczystej
dla szczegółowo opisanej nieruchomości leśnej.
Do wniosku dotyczącego działek nr (...)/2 i (...)/4 dołączone zostały następujące
dokumenty: wypis z rejestru gruntów, fragment mapy, rejestr pomiarowo-klasyfikacyjny z
1962 r., protokół ustalenia stanu władania gruntami z 1960 r., z którego wynika, że
działki, z których powstały działki objęte wnioskiem o założenie księgi wieczystej
zapisane były na Skarb Państwa - Państwowy Fundusz Ziemi jako władającego, decyzje
administracyjne wydane przez Naczelnika Gminy w B. z roku 1985 i z roku 1992 wraz z
protokołami zdawczo-odbiorczymi dotyczącymi przejęcia na rzecz Lasów Państwowych
Nadleśnictwa B. odpowiednio działek nr (...)/2 i (...)/4.
W
ocenie
zarówno
Sądu
Rejonowego
(Sądu
wieczystoksięgowego),
zaakceptowanej przez Sąd Okręgowy wniosek o założenie księgi wieczystej nie spełniał
wymagań wskazanych w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach
wieczystych i hipotece, dalej jako „u.k.w.h.” (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.)
oraz w § 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w
sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów, dalej jako: „rozp.k.w.zd.”
(Dz. U. Nr 102, poz. 1122 ze zm.). Z dołączonych do wniosku dokumentów, które
posiadają charakter jedynie ewidencyjny i techniczny nie wynika bowiem, aby Skarb
Państwa był właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Dokumenty te poświadczają
jedynie stan faktyczny, a nie prawny, polegający na władaniu nieruchomościami przez
Skarb Państwa.
Sąd Okręgowy – odnosząc się do podniesionego zarzutu apelacyjnego –
podniósł, że nie było podstaw do wydania zarządzenia o obwieszczeniu publicznym w
trybie § 24 rozp.k.w.z.d., skoro może ono mieć miejsce tylko wtedy, gdy zakładana jest
księga wieczysta, a prawo własności tego kto ma być wpisany, nie zostało dostatecznie
wykazane. Obwieszczenie nie może zatem zastępować w całości obowiązku wykazania
tytułu własności ani nie jest sposobem nabycia własności.
Skarga kasacyjna oparta została na podstawie naruszenia § 24 rozp.k.w.z.d.
przez jego niezastosowanie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W skardze kasacyjnej, jej autor, poza zrelacjonowaniem orzeczeń wydanych
przez oba orzekające Sądy oraz stwierdzeniem, że „inne Sądy Rejonowe Apelacji
Białostockiej zakładały księgi wieczyste dla skarżącego – wnioskodawcy, mając takie
same dokumenty uprawdopodabniające prawo własności”, nie przedstawił żadnych
argumentów, które miałyby uzasadniać zarzut naruszenia § 24 rozp.k.w.z.d. przez jego
niezastosowanie.
Sądy obu instancji trafnie uznały, że dokumenty załączone do wniosku
o założenie księgi wieczystej poświadczają jedynie stan faktyczny, a nie prawny,
polegający na władaniu nieruchomościami przez Skarb Państwa. Załączone dokumenty
w istocie poświadczają tylko fakt wieloletniego posiadania przez wnioskodawcę
przedmiotowych
nieruchomości.
Dokumenty
poświadczające
jedynie
długoletnie
posiadanie nieruchomości nie mogą uzasadniać wniosku o zarządzenie obwieszczenia
w trybie § 24 rozp.k.w.z.d. Zakresem działania tego przepisu jest sytuacja, gdy osoba
składająca wniosek o założenie księgi wieczystej dysponuje pewnymi dokumentami
wskazującymi, że najprawdopodobniej jest właścicielem jednakże nie są to dokumenty
wystarczające do założenia księgi wieczystej i wpisania jego prawa w trybie „zwykłym”.
Przepis ten ma więc zastosowanie tylko wtedy, gdy przedstawione przez wnioskodawcę
dowody nie wykazują w sposób dostateczny prawa własności. Oznacza to, że załączone
do wniosku o założenie księgi wieczystej dokumenty powinny mieć walor dowodów
stwierdzających stan prawny, a nie tylko stan faktyczny. Gdy są to dowody, które
wprawdzie nie wykazują, ale uprawdopodabniają w wysokim stopniu prawo własności
nieruchomości, wtedy może mieć zastosowanie § 24 rozp.k.w.z.d. Jeśli wnioskodawca
jest długoletnim posiadaczem nieruchomości, powinien – jak trafnie podkreślił Sąd
Rejonowy - przedstawić w postępowaniu o założenie księgi wieczystej orzeczenie
sądowe potwierdzające nabycie własności nieruchomości wskutek upływu terminów
dawności.
Z przytoczonych względów należało skargę kasacyjną, jako pozbawiona
uzasadnionych podstaw, oddalić (art. 39814 k.p.c.).