Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 275/08 Generato dall'IA

Supreme Court allows land registry entry via public notice when consolidation decisions strongly suggest ownership.

Numero d'incarto IV CSK 275/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned lower court rulings that rejected a land registry entry request by the State Forest Service. The court found that while consolidation decisions do not constitute original title deeds, they strongly suggest ownership and thus justify a public notice procedure under the relevant regulation. Consequently, the case was remanded for the lower court to issue the necessary public notice and establish the land registry entry.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 29 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów; § 24 rozporządzenia w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych: Decyzje zatwierdzające projekt scalenia gruntów, choć nie stanowią pierwotnego tytułu własności, uprawdopodabniają w wysokim stopniu prawo własności i mogą stanowić podstawę do zarządzenia obwieszczenia publicznego w trybie § 24 rozporządzenia.

Parole chiave

Generato dall'IA
land registry entry public notice procedure land consolidation presumed ownership title deed requirement state forest service remand for retrial

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
Skarga kasacyjna oparta została na podstawie naruszenia art. 29 u.s.w.g.
§ 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów
art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
wniosek o założenie księgi wieczystej nie spełniał wymagań wskazanych w art. 1 ust.
art. 398 § 15 k.p.c.
konsekwencji niezastosowanie, należało orzec, jak w sentencji (art. 398 15 k.p.c.).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 275/08

POSTANOWIENIE

Dnia 7 listopada 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Nadleśniczego Nadleśnictwa B. w B.

o założenie księgi wieczystej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2008 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 11

marca 2008 r., sygn. akt II Ca (…),

uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Rejonowego w B. z

dnia 7 stycznia 2008 r., sygn. akt Dz. Kw (…) i przekazuje sprawę temu Sądowi do

ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 11 marca 2008 r. oddalił apelację od

postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 stycznia 2008 r. oddalającego wniosek

Skarbu Państwa – Nadleśniczego Nadleśnictwa B. w B. o założenie księgi wieczystej

dla szczegółowo opisanej nieruchomości leśnej.

Do wniosku dołączone zostały następujące dokumenty: wypis z rejestru gruntów,

fragment mapy, odpisy kilkunastu decyzji administracyjnych o przejęciu na rzecz Skarbu

Państwa gospodarstw rolnych, które wcześniej stały się własnością rolników na

podstawie ustawy uwłaszczeniowej z dnia 26 października 1971 r., odpisy decyzji

administracyjnych wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym, z których wynika, że

wnioskodawcy przekazano w użytkowanie albo w zarząd działki, które po ich połączeniu

stanowią działkę nr (...)/2 objętą wnioskiem o założenie księgi wieczystej. Z treści księgi

wieczystej Nr (…)/0 prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym (...),

ujawnione jest prawo własności nieruchomości wskazanych w w/w decyzjach służące

Skarbowi Państwa.

W ocenie zarówno Sądu Rejonowego, zaakceptowanej przez Sąd Okręgowy

wniosek o założenie księgi wieczystej nie spełniał wymagań wskazanych w art. 1 ust. 2

ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, dalej jako „u.k.w.h.” (Dz.

U. z 2001 r. Nr 124, poz.1361 ze zm.) oraz w § 19 Rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i

zbiorów dokumentów, dalej jako „rozp.k.w.zd.” (Dz. U. Nr 102, poz.1122 ze zm.). Z

dołączonych do wniosku dokumentów wynika bowiem, że tylko część działki nr (...)/2

stanowi przedmiot własności Skarbu Państwa, a mianowicie ta część, którą tworzą

działki nr (...), (...)8, (...)3, (...)8, (...)0, (...)2 i (...)4, natomiast odnośnie pozostałej części

działki nr (...)/2, którą tworzą działki nr (...)/1, (...)0/1, (...)7, (...)2 i (...)1 wnioskodawca

nie przedłożył decyzji, z których wynikałoby, że Skarb Państwa jest ich właścicielem.

Decyzje zatwierdzające projekt scalania gruntów nie mogą stanowić – jak podkreślił Sąd

Okręgowy - samodzielnego i pierwotnego tytułu własności, skoro decyzja o scaleniu nie

przesądza tytułu własności do gruntów.

Zdaniem Sądu Okręgowego nie było podstaw do wydania zarządzenia o

obwieszczeniu publicznym w trybie § 24 rozp.k.w.z.d., skoro może ono mieć miejsce

tylko wtedy, gdy zakładana jest księga wieczysta, a prawo własności tego kto ma być

wpisany, nie zostało dostatecznie wykazane. Nie może ono zatem zastępować w całości

obowiązku wykazania tytułu własności ani nie jest sposobem nabycia własności. Przepis

ten ma zastosowanie, gdy osoba składająca wniosek o założenie księgi wieczystej

dysponuje

pewnymi

dokumentami

wskazującymi,

że

najprawdopodobniej

jest

właścicielem jednakże nie są to dokumenty wystarczające do założenia księgi

wieczystej i wpisania jego prawa w trybie „zwykłym”.

Skarga kasacyjna oparta została na podstawie naruszenia art. 29 u.s.w.g. przez

błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że decyzja o scaleniu i wymianie gruntu

nie stanowi pierwotnego tytułu własności, a także naruszeniu § 24 rozp.k.w.z.d. przez

jego niezastosowanie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Okręgowy trafnie podniósł, że przepis art. 29 ust.1 ustawy z dnia 26 marca

1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, dalej jako: „u.s.w.g.” (Dz. U. Nr 178, poz. 1749 ze

zm.), na który powołał się wnioskodawca, odnosi się do sytuacji, gdy prawo własności

jest ujawnione w księdze wieczystej, a wskutek wymiany zmienia się właściciel

nieruchomości. Przepis ten dotyczy więc ujawnienia nowego stanu prawnego a nie

stanowi pierwotnego tytułu własności do nieruchomości. Wiążącym skutkiem scalenia

jest to, że wszystkie osoby zainteresowane tracą prawo własności lub inne prawa do

gruntu dotychczasowego, zachowują natomiast w tym samym rozmiarze prawa do

wydzielonego w drodze scalenia gruntu ekwiwalentnego.

Uregulowanie przyjęte w art. 29 ust. 1 u.s.w.g. oraz wykładnia tego przepisu

zaprezentowana w zaskarżonym postanowieniu nie uniemożliwia jednak zastosowania §

24 rozp.k.w.z.d. Zakresem działania tego przepisu jest sytuacja, gdy osoba składająca

wniosek o założenie księgi wieczystej dysponuje pewnymi dokumentami wskazującymi,

że najprawdopodobniej jest właścicielem, jednakże nie są to dokumenty wystarczające

do założenia księgi wieczystej i wpisania jego prawa w trybie „zwykłym”. Przepis ten ma

więc zastosowanie wtedy, gdy przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty nie

wykazują w sposób dostateczny prawa własności, lecz jedynie uprawdopodabniają w

wysokim stopniu prawo własności nieruchomości.

Sądy obu instancji odmawiając zastosowania § 24 rozp.k.w.z.d. stwierdziły, że

wnioskodawca powinien wykazać, że dysponował tytułem własności do działek, które

wniósł do scalenia i za które otrzymał ekwiwalent w postaci działek nr (...)/1, (...)0/1,

(...)7, (...)2 i (...)1. W ocenie Sądu Okręgowego tytuł własności do wszystkich działek

uzyskanych przez wnioskodawcę w wyniku scalenia można wykazać wskazując tytuł

własności do wszystkich działek wniesionych do scalenia.

Stawianie takiego wymagania w sytuacji, gdy wnioskodawca dysponuje

decyzjami zatwierdzającymi projekt scalania gruntów, pozbawiałoby praktycznego

znaczenia § 24 rozp.k.w.z.d. Decyzje zatwierdzające projekt scalania gruntów właśnie

dlatego, że - jak zaznaczył Sąd Okręgowy – „nie przesądzają tytułu własności do

gruntów”, ale, co należy podkreślić, uprawdopodabniają w wysokim stopniu prawo

własności nieruchomości uzyskanej w trybie postępowania scaleniowego, mogą

stanowić, zwłaszcza w połączeniu z innymi dokumentami, usprawiedliwioną podstawę

zarządzenia obwieszczenia publicznego, o którym mowa w § 24 rozp.k.w.z.d.

Stwierdzając zatem naruszenie tego przepisu przez błędną jego wykładnię i w

konsekwencji niezastosowanie, należało orzec, jak w sentencji (art. 398 15 k.p.c.).