Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 248/09 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed appeal; lease of fishing rights did not automatically convert to usage right under Water Law.

Numero d'incarto IV CSK 248/09
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a lower court ruling that rejected a claim for payment conversion. The plaintiff argued that an annex to a 1995 land lease transformed it into a usage right under the Water Law, while the defendant contended that existing leases remained unchanged. The court held that the statute does not mandate automatic conversion of pre-2002 leases and the annex lacked clear intent to alter rent or terms.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 13 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r.; Art. 271 ust. 4-6 Prawa wodnego z 2001 r.: Existing leases of fishing rights do not automatically convert into usage rights merely by operation of law, and such conversion requires explicit agreement by both parties regarding the subject matter and conditions.

Parole chiave

Generato dall'IA
fishing rights lease water law conversion automatic statutory change contractual interpretation land lease annexe usage right creation cassation appeal dismissal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 13 ust. 2 of the Water Law of 2001
obwodów rybackich, o której mowa w art. 13 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.
Art. 271 ust. 4 and 5 of the Water Law of 2001
ustawy. Art. 271 ust. 4 i 5 reguluje tylko zmiany po stronie wydzierżawiającego,
Art. 271 ust. 6 of the Water Law of 2001
ustawy. Art. 271 ust. 4 i 5 reguluje tylko zmiany po stronie wydzierżawiającego,
Art. 56 of the Civil Code
materialnego: art. 56 k.c., art.
Art. 58 of the Civil Code
materialnego: art. 56 k.c., art. 58 k.c. oraz art. 65 k.c. z związku z art. 13 ustawy
Art. 65 § 2 of the Civil Code
materialnego: art. 56 k.c., art. 58 k.c. oraz art. 65 k.c. z związku z art. 13 ustawy
Art. 398 § 14 of the Code of Civil Procedure
ograniczenia zawarte w art. 3983 § 3 k.p.c., zgodnie z którym podstawą skargi
Art. 98 § 1 of the Code of Civil Procedure
O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.
Art. 391 § 1 of the Code of Civil Procedure
z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Art. 398 § 21 of the Code of Civil Procedure
ograniczenia zawarte w art. 3983 § 3 k.p.c., zgodnie z którym podstawą skargi

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 248/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 grudnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

SSA Barbara Trębska

w sprawie z powództwa "R." Spółki z o.o.

przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki

Wodnej

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 9 grudnia 2009 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Okręgowego w G.

z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt […],

oddala skargę kasacyjną i zasądza od powodowej Spółki na

rzecz Skarbu Państwa - Dyrektora Regionalnego Zarządu

Gospodarki Wodnej 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł kosztów

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2007 r. Sąd Rejonowy w G. oddalił powództwo

R. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Skarbowi Państwa –

Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Sąd ustalił, że dnia 31

marca 1995 r. powódka zawarła z poprzednikiem prawnym pozwanego Agencją

Własności Rolnej Skarbu Państwa umowę dzierżawy nieruchomości rolnej, której

przedmiotem były: nieruchomość gruntowa stanowiąca działkę nr 256 w C.,

nieruchomości wodne i utworzone na nich obwody rybackie położone na terenach

gmin C., S. i K. W dniu 8 stycznia 2003 r. zawarto aneks nr 3 do umowy, w którym

ustalono m.in., że przedmiotem dzierżawy jest „prawo rybackiego użytkowania

jezior” wraz z utworzonymi na nich obwodami rybackimi oraz jeziora nie wchodzące

w skład tych odwodów. W kolejnym aneksie do umowy zawartym dnia 29 grudnia

2005 r. dotychczasowy stosunek obligacyjny dzierżawy prawa użytkowania gruntów

i nieruchomości rolnych podzielono na dwa: umowę dzierżawy nieruchomości rolnej

oraz umowę dzierżawy prawa rybackiego użytkowania jezior. Powódka domagała

się ustalenia, iż przez zamianę postanowień umowy aneksem nr 3 z dnia 8 stycznia

2003 r. umowa z dnia 31 marca 1995 r. stanowi od tej daty umowę o użytkowanie

obwodów rybackich, o której mowa w art. 13 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo

wodne.

Zdaniem

na uwzględnienie,

Sądu

Rejonowego

ponieważ

wskazana

roszczenie

przez

to

powódkę

nie

zasługiwało

ustawa

znajduje

zastosowanie tylko do stosunków obligacyjnych powstałych po dacie jej wejścia

w życie tj. po dniu 31 grudnia 2001 r. Umowy dzierżawy zawarte przed wejściem

w życie przepisów ustawy trwają nadal, a ich treść nie podlega zmianie

automatycznie z mocy samego prawa, jak również brak jest obowiązku dostawania

dotychczasowych umów do wymogów nowego prawa. Prawo użytkowania obwodu

rybackiego w rozumieniu art. 13 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne

może zostać wykreowane tylko w sposób określony przepisami tej ustawy, przez

zawarcie umowy z kontrahentem wyłonionym na podstawie konkursu ofert,

w ramach którego uczestnicy legitymują się pozytywnie zaopiniowanym operatem

rybackim.

Apelację powódki od powyższego wyroku oddalił Sąd Okręgowy w G.

wyrokiem z dnia 9 lipca 2008 r. Sąd podzielił ustalenia faktyczne i prawne Sądu

pierwszej instancji. Stwierdził, że art. 217 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. –

Prawo wodne jednoznacznie rozstrzyga, iż zawarte wcześniej umowy dzierżawy

nieruchomości rolnych dzierżawy prawa rybackiego użytkowania jezior nie

podlegają w dacie jej wejście w życie automatycznemu przekształceniu w umowy

o oddanie w użytkowanie obwodu rybackiego. Strony umowy mają możliwość

dostosowania wiążącego je stosunku prawnego do warunków wskazanych w art.

13 tej ustawy poprzez rozwiązanie stosunku dotychczasowego i nawiązanie,

zgodnie z przewidzianą w tej ustawie procedurą, stosunku nowego.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wniosła powódka.

W ramach

pierwszej

podstawy

kasacyjnej

zarzuciła

naruszenie

prawa

materialnego: art. 56 k.c., art. 58 k.c. oraz art. 65 k.c. z związku z art. 13 ustawy

z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne przez przyjęcie, że mocą aneksu

z 8 stycznia 2003 r. do umowy z 31 marca 1995 r. nie doszło do przekształcenia tej

umowy w umowę o oddanie w użytkowanie obwodów rybackich oraz art. 217 ust. 5

ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne przez przyjęcie, że w okresie

oznaczonym w tym przepisie Agencja Własności Rolnej nie miała obowiązku

stosować się do przepisów tej ustawy i mogła ustalać wedle własnego uznania

warunki w umowach o rybackie korzystanie z wód śródlądowych, jakie zawarła

z osobami trzecimi. W ramach drugiej podstawy kasacyjnej powódka zarzuciła

naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art.

233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego

wyroku Sądu Okręgowego w G., a także poprzedzającego go wyroku Sądu

Rejonowego i rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z żądaniem pozwu, ewentualnie o

uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w G. i przekazanie temu

Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nieuzasadnione są zarzuty procesowe skargi kasacyjnej. Zarzut uchybienia

art. 233 § 1 k.p.c. nie mógł być skutecznie podniesiony z uwagi na ustawowe

ograniczenia zawarte w art. 3983 § 3 k.p.c., zgodnie z którym podstawą skargi

kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące faktów lub oceny dowodów.

Zresztą, z uzasadnienia skargi wynika, że zarzut ten nie ma charakteru

samoistnego, gdyż w istocie służy do wzmocnienia argumentacji skarżącego

o naruszeniu przez Sąd prawa materialnego w postaci art. 13 ust. 2 Prawa

wodnego z 2001 r., co tylko potwierdza tezę o jego niedopuszczalności.

Nietrafny jest też zarzut uchybienia art. 328 § 2 k.p.c. Wbrew zastrzeżeniom

zgłoszonym na jego usprawiedliwienie, z uzasadnienia skarżonego wyroku jasno

wynika stan faktyczny przyjęty za podstawę orzekania oraz

materialnoprawna

subsumcja tego stanu faktycznego, a zatem uzasadnienie to spełnia ustawowe

wymogi przewidziane w art. 328 § 2 k.p.c., co czyni bezpodstawnym zarzut

naruszenia tego przepisu.

Nietrafne są też zarzuty materialnoprawne. W tym zakresie można nawet

mówić o pewnej niekonsekwencji w stanowisku prawnym prezentowanym przez

skarżącego. Z jednej strony uważa on bowiem, że doszło do przekształcenia

z mocy prawa na podstawie art. 217 ust. 5 Prawa wodnego z 2001 r. wiążącej go

z pozwanym umowy dzierżawy w przewidziane w art. 13 ust. 2 użytkowanie

obwodu rybackiego, z drugiej zaś, że tę konwersję można i należy wyprowadzić

z prawidłowo interpretowanej treści aneksu nr 3 z dnia 8 stycznia 2003 r. do umowy

dzierżawy z dnia 31 marca 1995 r.

Oba te poglądy są niezasadne. Jeśli chodzi o pierwszy z nich, to, wbrew

przekonaniu skarżącego, przepis przejściowy art. 217 Prawa wodnego z 2001 r.,

nie przewiduje w ogóle zamiany ex lege dotychczasowych umów dzierżawy

obwodów rybackich w umowy użytkowania o których mowa w art. 13 ust. 2 tej

ustawy. Art. 271 ust. 4 i 5 reguluje tylko zmiany po stronie wydzierżawiającego,

którym jest Skarb Państwa, wskazując jakie konkretne jego jednostki i organy będą

wykonywać w poszczególnych okresach czasu prawa i obowiązki oddającego

w użytkowanie,

wydzierżawiającego

potwierdzeniem

tego,

że

lub

dotychczasowe

wynajmującego.

umowy

Jednoznacznym

dzierżawy

nie

ulegają

przekształceniu w umowy użytkowania jest ust. 6 tego przepisu, zgodnie z którym,

po upływie terminu, o którym mowa w ust. 5 (tj. 10 lat), organy, o których mowa

w art. 11 ust. 1 pkt 2 i 4, wstępują z mocy prawa w miejsce Agencji Własności

Rolnej Skarbu Państwa w umowy dzierżawy i inne, dotyczące wykonywania

rybactwa śródlądowego. Z przepisu tego wynika zatem w sposób wyraźny wniosek

odmienny od

tego, jaki wyprowadza skarżący, a mianowicie, że ustawodawca

uznał za celowe pozostawienie dotychczasowych umów dzierżawy, w związku

z czym o ich zamianie na podstawie tej normy w prawo użytkowania nie może być

mowy.

Skoro nie doszło do przekształcenia ex lege umów dzierżawy obwodów

rybackich w ich użytkowanie, to ewentualna konwersja umowna w tym zakresie

musiałaby być uzgodniona przez strony dotychczasowej umowy dzierżawy

w sposób stanowczy i jednoznaczny tzn. dotyczyć samego przedmiotu (zakresu)

dzierżawy, jak i jej warunków, zwłaszcza zaś wysokości czynszu. Tych wymogów

treść aneksu nr 3 z dnia 8 stycznia 2003 r. nie spełnia. Poza doprecyzowaniem

w § 1 przedmiotu dzierżawy, w § 2 stwierdza wyraźnie, że „pozostałe warunki

umowy pozostają bez zmian”. Oznacza to, że pozostawiono w szczególności

dotychczasową wysokość czynszu dzierżawnego, która jest znacznie wyższa od

opłat za prawo użytkowania obwodów rybackich, którą to instytucję wprowadził § 13

ust. 2 ustawy z 2001 r. Tymczasem to właśnie ta istotna różnica w wysokości obu

opłat jest podstawą i przyczyną niniejszego sporu. W tej sytuacji należy

zaaprobować stanowisko Sądu, iż z treści tego aneksu, zawierającego jedynie

niejasne i w pewnym sensie sprzeczne wewnętrznie sformułowanie o „dzierżawie

prawa rybackiego użytkowania jezior” nie da się wyprowadzić w drodze wykładni

oświadczenia woli, iż doszło do konwersji umowy dzierżawy w prawo użytkowania,

o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy. Stąd też zarzuty skargi kasacyjnej

naruszenia art. 56. art. 58 oraz art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy Prawo

wodne z 2001 r. są nieuzasadnione. Warto jednak dodać, że utrzymywanie stanu

nierówności (zwłaszcza w zakresie wysokości płaconych opłat) pomiędzy

korzystającymi z obwodów rybackich na podstawie dotychczasowych umów

dzierżaw, a użytkującymi je na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy wydaje się być

rzeczywiście nieusprawiedliwione. Jednakże zmiana w tym zakresie może nastąpić

w drodze interwencji ustawodawcy, a nie prawotwórczej wykładni dotychczasowych

przepisów lub porozumienia aneksowego z dnia 8 stycznia 2003 r.

Z tych przyczyn skarga kasacyjna podlegała oddaleniu (art. 39814 k.p.c.).

O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku

z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.