Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CSK 22/08 Generato dall'IA

Supreme Court allows recovery claim based on one-year contract statute of limitations instead of three-year general rule.

Numero d'incarto IV CSK 22/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court allowed the appellant's cassation complaint, overturning the lower court's application of a three-year statute of limitations. The court held that the claim arose from a carriage contract where the defendant failed to pay a carrier, creating a specific one-year limitation period under Article 803 § 1 of the Civil Code. Consequently, the general three-year rule under Article 118 was deemed inapplicable to this specific contractual obligation.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 803 § 1 k.c.; Art. 118 k.c.; Art. 120 § 1 k.c.: Claims arising from carriage contracts are subject to a one-year statute of limitations, not the general three-year period, unless the contract explicitly provides otherwise.

Parole chiave

Generato dall'IA
carriage contract statute of limitations one year period regressive claim Civil Code provisions

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 803 § 1 k.c.
Stosownie zaś do art. 803 § 1 k.c. roszczenia z tytułu
Art. 118 k.c.
w sprawie ma zastosowanie termin trzyletni przedawnienia z art. 118 k.c.
Art. 120 § 1 k.c.
ustanowione w art. 120 § 1 k.c. Kierując się nimi trzeba stwierdzić, że roszczenia
Art. 471 k.c.
powództwo na podstawie art. 471 k.c. Nie zgodził się z zarzutem pozwanego
art. 471 k.c
powództwo na podstawie art. 471 k.c.
art. 803 § 1 k.p.c
o przedawnieniu roszczenia na podstawie art. 803 § 1 k.p.c., przyjmując, że
art. 118 k.c
w sprawie ma zastosowanie termin trzyletni przedawnienia z art. 118 k.c.
art. 803 k.c
471 k.c., art. 803 k.c., art.
art. 803 § 1 k.c
Stosownie zaś do art. 803 § 1 k.c.
art. 803 § 2 k.c
z umowy spedycji, zawarte w art. 803 § 2 k.c., nie daje bowiem na to pytanie

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CSK 22/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 kwietnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Strzelczyk

Protokolant Hanna Kamińska

w sprawie z powództwa Elektrowni "K." SA w Ś.

przeciwko L. Węglowi "B." SA w B.

o zapłatę kwoty 3. 178. 590 zł,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 10 kwietnia 2008 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu

w

[…]

do

ponownego

rozpoznania

i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Strony łączyła umowa spedycji z dnia 2 stycznia 2002 r., zgodnie z którą

pozwany miał m. in. prowadzić rozliczenia z przewoźnikiem za wykonane na rzecz

powoda usługi przewozowe i uiszczać mu należne opłaty, czego nie dokonał.

Przewoźnik – PKP CARGO S.A. wezwał więc powoda do uiszczenia opłaty

przewozowej, a gdy ten odmówił, skierował sprawę do sądu przeciwko obu stronom

niniejszego procesu. Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia 23

lipca 2004 r. Syg. Akt [...] zasądzono od powoda i pozwanego in solidum kwotę

2.887.938,02 zł. z odsetkami. Powód uiścił w całości zasądzoną tamtym wyrokiem

kwotę z należnościami ubocznymi (3.178.590 zł.), a w sprawie niniejszej dochodzi

jej zwrotu od pozwanego.

Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy w L. uwzględnił

powództwo na podstawie art. 471 k.c. Nie zgodził się z zarzutem pozwanego

o przedawnieniu roszczenia na podstawie art. 803 § 1 k.p.c., przyjmując, że

w sprawie ma zastosowanie termin trzyletni przedawnienia z art. 118 k.c.

Apelacja pozwanego od tego rozstrzygnięcia została oddalona wyrokiem

Sądu Apelacyjnego z dnia 6 września 2007 r., który podzielił stanowisko prawne

Sądu I – ej Instancji, akcentując, że w sprawie chodzi o roszczenie regresowe w

związku z nienależycie wykonaną przez pozwanego umową.

Wyrok Sądu Apelacyjnego zakwestionował skargą kasacyjną pozwany,

zarzucając naruszenie art. 794 § 1 w zw. z art. 471 k.c., art. 803 k.c., art. 118 k.c.

oraz art. 120 § 1 zdanie pierwsze k.c., wnosząc o jego uchylenie bądź także

uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania, ewentualnie o zmianę tych orzeczeń przez oddalenie powództwa

w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podstawą rozstrzygnięcia oddalającego apelację było przyjęcia przez Sąd

Apelacyjny założenia, że wprawdzie umowa spedycji ma decydujące znaczenie dla

odpowiedzialności pozwanego, to jednakże dochodzone roszczenie nie jest

roszczeniem z tej umowy, lecz jest roszczeniem regresowym, związanym

z niewykonaniem obowiązku umownego dokonania opłaty przewozowej. Do tej

odpowiedzialności ma więc zastosowanie ogólna norma art. 471 k.c., a w kwestii

przedawnienia art. 118 k.c. Tego stanowiska Sądu Apelacyjnego nie można

zaakceptować. Stosownie do treści łączącej strony umowy spedycji z dnia

2 stycznia 2002 r., pozwany zobowiązał się m.in. do dokonywania rozliczeń

z przewoźnikiem za wykonaną usługę przewozową oraz przyjął odpowiedzialność

za terminowe regulowanie należności przewozowych w stosunku do przewoźnika,

włącznie z regulowaniem odsetek i kar umownych (§ 6 umowy). Niedokonanie

przez pozwanego opłaty przewozowej stanowi więc niewątpliwe uchybienie

obowiązkowi umownemu. Stosownie zaś do art. 803 § 1 k.c. roszczenia z tytułu

umowy spedycji przedawniają się z upływem roku. Kategoryczne brzmienie

przepisu nakazuje przyjąć, że termin ten obowiązuje w stosunku do wszystkich

roszczeń wynikających z umowy spedycji, co jest zresztą zgodne z generalnym

założeniem ustawodawcy, aby rozliczenie z tej umowy następowało w miarę

szybko, czemu sprzeciwia się konstrukcja prawna zastosowana przez Sąd

Apelacyjny.

Przesądzenie

rocznego

terminu

przedawnienia

rodzi

pytanie

o początek jego wymagalności. Uregulowanie daty wymagalności roszczeń

z umowy spedycji, zawarte w art. 803 § 2 k.c., nie daje bowiem na to pytanie

odpowiedzi wprost, gdyż jest niewyczerpujące. W przepisie tym oznaczono

w sposób szczegółowy początkowe daty wymagalności dwóch podstawowych,

najczęściej występujących kategorii roszczeń: z tytułu uszkodzenia lub ubytku

przesyłki - od dnia jej dostarczenia oraz z tytułu utraty przesyłki lub jej dostarczenia

z opóźnieniem – od dnia w którym przesyłka miała być dostarczona. Wymagalność

innych roszczeń określono ogólnikowym zwrotem „od dnia wykonania zlecenia”,

zaznaczając, że dotyczy to „wszystkich innych wypadków”. Powstaje trudność

ustalenia początkowej daty wymagalności w tej grupie roszczeń w przypadku, kiedy

do wykonania zlecenia nie doszło, a więc, jak to było w niniejszej sprawie, kiedy

pozwany nie dokonał opłacenia przewoźnego. Gdyby sformułowanie o „wszystkich

innych

wypadkach”

traktować

dosłownie

i

w

oderwaniu

od

końcowego

sformułowania tego przepisu, to wtedy – jak trafnie zauważył Sąd Okręgowy –

rozpoczęcie biegu przedawnienia nie nastąpiłoby w ogóle, co jest nie do przyjęcia.

Należy zatem uznać, że określenie to odnosi się tylko do sytuacji, w których

zlecenie zostało co prawda wykonane, ale niewłaściwie np. opłata przewoźnego

została uiszczona tylko częściowo. Oznacza to, że hipoteza art. 803 § 2 in fine k. c.

nie obejmuje wymagalności roszczeń w przypadku zaniechania wykonania

„wszystkich innych” obowiązków z umowy spedycji. Brak regulacji szczególnej tej

materii powoduje, że w grę wejdą zasady ogólne dotyczące wymagalności,

ustanowione w art. 120 § 1 k.c. Kierując się nimi trzeba stwierdzić, że roszczenia

o odszkodowanie z powodu niewykonania zlecenia objętego umową spedycji

przedawniają się w terminie rocznym, licząc od dnia, w którym zlecenie powinno

być wykonane. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że początek wymagalności

dochodzonego roszczenia należy liczyć od dnia, w którym pozwany powinien uiścić

opłatę za wykonaną usługę przewozową. Stanowisko Sądu Apelacyjnego,

wychodzące z odmiennych założeń prawnych, nie może więc się ostać, co

skutkowało uwzględnienie skargi kasacyjnej (art. 39815 w zw. z art. 108 § 2 k.p.c.).

eb