Supreme Court reverses lower court ruling on joint liability and payment terms for construction subcontractor disputes.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland revoked the lower court's judgment dismissing the plaintiff's claim for unpaid construction work. The court found that the defendant, as a joint investor, had explicitly approved the subcontractor arrangement, thereby triggering statutory joint liability under the Civil Code. Consequently, the lower court erred in distinguishing between scenarios where the main contractor versus the subcontractor presented the agreement to the investor, a distinction deemed irrelevant for establishing liability. The case was remanded for a new trial to properly apply these legal principles.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 6471 § 5 k.c.; The joint liability of an investor for a subcontractor's debt is a statutory guarantee obligation that modifies general payment terms; the investor's approval of the subcontract constitutes the basis for liability regardless of which party presented the contract, and the main contractor must prove payment to the subcontractor to claim remuneration.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 179/15 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)SSN Marian Kocon (sprawozdawca)SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.przeciwko Skarbowi Państwa - Nadleśnictwu M.o zapłatę,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 stycznia 2016 r.,skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w L.z dnia 30 października 2014 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 30 października 2014 r. oddalił apelację pozwanego Skarbu Państwa – Nadleśnictwa M. od wyroku Sądu pierwszej instancji zasądzającego od pozwanego na rzecz S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 73174,10 zł z odsetkami tytułem odsetek za opóźnienie z zapłatą za wykonane roboty budowlane. Sąd ustalił, że powód jako główny wykonawca robót budowlanych zawarł umowę podwykonawczą z A. G. na wykonanie określonych robót budowlanych i na dzień złożenia faktury nie okazał pozwanemu dowodu ich rozliczenia z podwykonawcą.
Sąd uznał, że skoro powód nie przedstawił pozwanemu umowy podwykonawczej to nie może być stosowany do oceny dochowania przez pozwanego terminu zapłaty wynagrodzenia § 6 ust. 5 umowy stron, podług którego „wykonawca otrzyma wynagrodzenie za wykonane prace dopiero po uprzednim przedłożeniu zamawiającemu dowodu rozliczenia się z wykonanych prac z podwykonawcą”.Skarga kasacyjna pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego – oparta na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 382, 381 k.p.c., art. 65 i 481 k.c. i zmierza do uchylenia tego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z powszechnym poglądem odpowiedzialność solidarna inwestora z art. 6471 § 5 k.c. jest odpowiedzialnością typu gwarancyjnego za cudzy dług, powstającą z mocy ustawy.
Inwestor na jej podstawie może być zobowiązany nawet do dwukrotnej zapłaty wynagrodzenia za te same roboty budowlane; raz wobec wykonawcy na podstawie zawartej z nim umowy, a drugi raz wobec podwykonawcy na podstawie 6471 § 5 k.c. Stąd, jak racjonalnie można założyć, po to, żeby uniknąć dwukrotnej zapłaty wynagrodzenia za te same roboty budowlane, ogólna zasada płatności wynikająca z § 2 ust. 6 umowy uległa w jej § 6 ust. 5 i 6 istotnej modyfikacji w sytuacji, gdy roboty objęte umową (lub ich część) byłyby wykonywane przez podwykonawcę.
Wykonawca, w myśl jej § 6 ust. 5 i 6 został zobowiązany udokumentować, najpóźniej w dniu złożenia faktury końcowej, że dokonał zapłaty całości należnych kwot podwykonawcom. Niewątpliwie, modyfikacja zasady płatności wchodziła w rachubę w wypadku odpowiedzialności solidarnej pozwanego inwestora wynikającej z art. 6471 § 5 k.c. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany jej nie ponosi, gdyż umowę podwykonawczą przedstawił jemu podwykonawca, a nie wykonawca. Inaczej, że pozwany nie wyraził zgody przewidzianej w art. 6471 § 3 k.c. niezbędnej do przypisania mu tej odpowiedzialności.Z wiążących Sąd Najwyższy ustaleń wynika, że podwykonawca w piśmie z dnia 19 listopada 2012 r. poinformował pozwanego o umowie podwykonawczej i wykonywanych przez niego na jej podstawie robotach budowlanych.
Poza tym, że powód w odpowiedzi na zapytanie pozwanego z dnia 23 listopada 2012 r. potwierdził wykonanie i wykonywanie tych robót z udziałem podwykonawcy, oraz że pozwany pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. powiadomił powoda o wyrażeniu zgody na powierzenie robót podwykonawcy. Jeżeli zatem pozwany inwestor w piśmie z dnia 3 grudnia 2012 r. skierowanym do powoda jednoznacznie zaaprobował zawarcie umowy podwykonawczej, podstawowe znaczenie dla oceny, czy ponosi on odpowiedzialność solidarną z art. 6471 § 5 k.c. wobec podwykonawcy ma indywidualizacja tej zgody w sensie podmiotowym (w odniesieniu do jej podmiotów) i przedmiotowym (w odniesieniu do jej treści).
Nie ma natomiast znaczenia dla tej odpowiedzialności okoliczność, wbrew poglądowi Sądu Okręgowego, kto przedstawił umowę lub jej projekt inwestorowi (wykonawca lub inny podmiot), a nawet to, czy te dokumenty zostały w ogóle przedstawione inwestorowi w sposób określony w art. 6471 § 2 k.c. Za nieuprawnione przeto przy ocenie odpowiedzialności solidarnej pozwanego z art. 6471 § 5 k.c. należało uznać zróżnicowanie przez Sąd Okręgowy sytuacji w której umowę z podwykonawcą przedstawia wykonawca i sytuację, gdy tę umowę przedstawia podwykonawca.
W obu bowiem przypadkach może dojść do wyrażenia przez inwestora zgody rodzącej tę odpowiedzialność.Ubocznie, potwierdzenie przez powoda na zapytanie pozwanego z dnia 23 listopada 2012 r. osoby podwykonawcy oraz treści łączącego go stosunku umownego z podwykonawcą niepodobna odczytać inaczej, jak tylko wypełnienie przez powoda obowiązku przedstawienia pozwanemu umowy podwykonawczej przewidzianego w § 6 ust. 5 umowy stron.Przyjęcie odpowiedzialności solidarnej pozwanego z art. 6471 § 5 k.c. wobec podwykonawcy uzasadniałoby liczenie biegu terminu do zapłaty wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane od dnia doręczenia przez powoda faktury wraz z dokumentami opisanymi w § 6 ust. 4, 5, 6 i 8 umowy.
W świetle bowiem § 6 umowy sam dokument faktury bez tych dokumentów byłby niewystarczający do żądania zapłaty wynagrodzenia.Skoro Sąd Okręgowy rozstrzygając w sprawie wyszedł z odmiennych założeń, zaskarżony wyrok nie mógł się ostać. Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku. kc