Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CO 6/05 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses retrial claim as new facts concern legal interpretation, not established facts.

Numero d'incarto IV CO 6/05
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court rejected the plaintiffs' request to retry the case, ruling that the alleged new circumstances did not meet the statutory requirements for retrial. The plaintiffs argued that a 2004 Constitutional Tribunal decision regarding fishing rights constituted a new fact under civil procedure law. The court determined that such developments relate to legal interpretation rather than factual circumstances, which are the sole basis for retrial under the applicable provisions.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 403 § 2 k.p.c.; Art. 410 § 1 k.p.c.: A retrial is only permissible based on new facts or evidence, not on changes in legal interpretation or constitutional rulings.

Parole chiave

Generato dall'IA
retrial procedure new facts requirement legal interpretation civil procedure code fishing rights constitutional tribunal Supreme Court

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 403 § 2 k.p.c.
wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. załączając wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21
Art. 405 k.p.c.
z art. 405 i 67 § 2 k.p.c.
Art. 67 § 2 k.p.c.
reprezentowania pozwanego Skarbu Państwa (art. 67 § 2 k.p.c.).
Art. 410 § 1 k.p.c.
oparta na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.).
Art. 102 k.p.c.
art. 401 pkt 2 k.p.c
art. 401 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 405 i 67 § 2 k.p.c. zarzucili, że w świetle obowiązujących
art. 405 § 2 k.p.c
treści art. 405 § 2 k.p.c.
art. 379 pkt 2 k.p.c
art. 379 pkt 2 k.p.c., wśród powodów nieważności postępowania stanowiących podstawy
art. 67 § 2 k.p.c
reprezentowania pozwanego Skarbu Państwa (art. 67 § 2 k.p.c.).
art. 403 § 2 k.p.c
wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CO 6/05

POSTANOWIENIE

Dnia 7 lipca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

SSN Barbara Myszka

w sprawie ze skargi J. N., K. M. i W. J.

o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa J. N., K. M. i W. J.

przeciwko Skarbowi Państwa – (…) Parkowi Narodowemu w K. i Skarbowi Państwa Wojewodzie X.

o ustalenie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej na skutek skargi powodów o wznowienie

postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 22

grudnia 2004 r., sygn. akt IV CK (…),

odrzuca skargę o wznowienie postępowania i nie obciąża powodów kosztami tego

postępowania.

Uzasadnienie

Powodowie J. N., K. M. i W. J. w skardze o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2004 r.

sygn. akt IV CK (…) wnosili o zmianę tego orzeczenia poprzez oddalenie kasacji

pozwanego Skarbu Państwa – (…) Parku Narodowego. Z powołaniem się na przepisy

art. 401 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 405 i 67 § 2 k.p.c. zarzucili, że w świetle obowiązujących

przepisów ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U.

z 2001 r., Nr 3, poz. 21) organ w postaci dyrektora wskazanego Parku nie istnieje,

a osoba udzielająca pełnomocnictwa w imieniu Skarbu Państwa nie pełni funkcji

w administracji państwowej. W kolejnym piśmie podnoszącym – jak to wskazano –

argumenty przemawiające za wznowieniem postępowania skarżący wskazali, że

Trybunał Konstytucyjny już w roku 2004 prowadził postępowanie w sprawie sygn. akt Sk

24/04 bezpośrednio dotyczące służebności brzegowego połowu ryb na jeziorach

Suwalszczyzny,

która

to

okoliczność

faktyczna

została

wykryta

dopiero

po

kwestionowanym wyroku i dlatego spowodowała, iż skarżący nie mogli z niej skorzystać

w poprzednim postępowaniu. Taka sytuacja ściśle – zdaniem skarżących odpowiada

treści art. 405 § 2 k.p.c. i stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Nadto

skarżący – w tym piśmie – zarzucili liczne błędy merytoryczne zawarte w uzasadnieniu

kwestionowanego

wyroku

Sądu

Najwyższego,

naruszenie

wszystkich

zasad

wypracowanych w orzecznictwie w dziedzinie ochrony prawa własności, poszukiwanie z

urzędu w instancji kasacyjnej naruszenia prawa materialnego przez skład Sądu który

„…dopasował sobie art. 1 i 2 prawa wodnego z 1962 roku”, a także „…Gdyby jednak

skład, który wydał zaskarżone orzeczenie zadał sobie trud i zapoznał się z art. 33 ust. 1 i

2 oraz art. 43 ust. 3 pkt 1 prawa wodnego z 1962 r., na które się powołał, to

dowiedziałby się, że z mocy prawa każdy rolnik mógł korzystać z wód państwowych do

zaspokojenia potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego lub rolnego, zaś uprawianie

w 1962 r. rybołówstwa nie wymagało pozwolenia, nawet jeśli wykraczało poza

powszechne korzystanie z wód (art. 42)”.

Pozwany Skarb Państwa: Wojewoda X. i Dyrektor (…) Parku Narodowego –

wniósł o oddalenie skargi z zasądzeniem kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy – po uwzględnieniu postanowień art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia

2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego… (Dz. U. z 2005 r. Nr 13,

poz. 98) zważył, co następuje:

Artykuł 401 pkt 2 k.p.c., do którego odwołują się skarżący, wiążący się ściśle z

art. 379 pkt 2 k.p.c., wśród powodów nieważności postępowania stanowiących podstawy

wznowienia wymienia brak należytej reprezentacji strony, jeżeli nie był on przed

uprawomocnieniem się orzeczenia podniesiony w drodze zarzutu albo jeżeli w okresie

tym strona nie potwierdziła dokonanych czynności procesowych. Brak należytego

umocowania pełnomocnika procesowego jest – jak to wynika z uzasadnienia skargi o

wznowienie postępowania – następstwem braku właściwego organu powołanego do

reprezentowania pozwanego Skarbu Państwa (art. 67 § 2 k.p.c.). Brak należytej

reprezentacji strony, rozumiany m.in. jako niedziałanie za stronę – także za Skarb

Państwa - organu uprawnionego lub osób upoważnionych do działania za ten organ – a

w odniesieniu do Skarbu Państwa niedziałanie organu państwowej jednostki

organizacyjnej spełniającej przesłanki z art. 67 § 2 k.p.c. – sąd bierze pod rozwagę z

urzędu w każdym stanie sprawy (art. 202 zd. 2 k.p.c.).

Rozważając tak rozumianą podstawę wznowienia należy wskazać, że (…) Park

Narodowy został utworzony, czego nie kwestionują skarżący, rozporządzeniem Rady

Ministrów z dnia 27 czerwca 1988 r. w sprawie utworzenia (…) Parku Narodowego (Dz.

U. Nr 25, poz. 173). Rozporządzenie to utraciło moc, z wyjątkiem § 1 w części

dotyczącej utworzenia wskazanego Parku z dniem 29 marca 1997 r., na podstawie § 7

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 marca 1997 r. w sprawie (…) Parku

Narodowego (Dz. U. Nr 24, poz. 124). Określa ono granice (…) Parku Narodowego, w

skład którego wchodzi Jezioro Wigry. W myśl art. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o

zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. Nr 3, poz. 21) parki utworzone

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stają się parkami narodowymi

w rozumieniu przedmiotowej ustawy. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – prawo wodne (Dz.

U. Nr 115, poz. 1229) nałożyła – w art. 11 ust. 1 pkt 3 – na dyrektora parku narodowego,

obowiązek wykonywania praw właścicielskich w stosunku do wód publicznych

stanowiących własność Państwa znajdujących się w granicach parku. Chybione są

zatem wywody i zarzuty skarżących jakoby Skarb Państwa nie był reprezentowany w

procesie przez właściwą państwową jednostkę organizacyjną, z której działalnością

wiązało się dochodzone roszczenie (art. 67 § 2 k.p.c.).

Powodowie – jak wskazano – powołali się na nową obok pierwotnej podstawę

wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. załączając wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21

marca 2005 r. sygn. akt Sk 24/04, którego sentencja została ogłoszona dnia 6 kwietnia

2005 r. (Dz. U. Nr 57, poz. 501).

Zważywszy na doniosłość podstawy wznowienia zarówno dla dopuszczalności

wznowienia, jak i dla postępowania wywołanego wniesieniem skargi o wznowienie

postępowania – powyżej przytoczone w skrócie wywody i zarzuty autora tego pisma,

wykraczającego poza ukształtowany i powszechnie respektowany poziom kultury

prawnej wymagają ich odniesienia do powołanej przez skarżących podstawy z art. 403 §

2 k.p.c. Oczywiście - jako bezprzedmiotowe – podlegają wyłączeniu zwroty

sformułowania oraz obszerne wywody pochodzące od profesjonalnego pełnomocnika

strony powodowej godzące w osobowość członków składu orzekającego, wskazywane

cechy rozpoznawcze członków tego składu i w konsekwencji podważające pozycję

organu władzy publicznej w opinii społeczeństwa. Merytoryczna wartość argumentacji

wyłącznie stanowi wyznacznik, w jakim stopniu profesjonalny pełnomocnik jest

współuczestnikiem wymiaru sprawiedliwości, którego opinia w społeczeństwie oraz

elementy i przesłanki ją kształtujące, powinny stanowić przedmiot troski wszystkich

uczestników wymiaru sprawiedliwości.

Niewątpliwym jest fakt różnicy pomiędzy interpretacją dokonaną przez Trybunał

Konstytucyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku w sprawie sygn. akt Sk 24/04 z

rozstrzygnięciem

zapadłym

w

podważanym

przez

skarżących

wyroku

Sądu

Najwyższego. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. XXVI i art. XXXI dekretu z dnia

11 października 1946 r. – przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i księgach

wieczystych oraz art. XXXVII i art. XII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. przepisy

wprowadzające kodeks cywilny są zgodne z art. 2 i art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd Najwyższy rozstrzygał o istocie, charakterze i genezie spornego prawa

rybołówstwa ustanowionego w 1869 r. oraz konsekwencjach jakie dla tego prawa

wynikały po wejściu w życie ustawy z dnia 30 maja 1962 r. – prawo wodne (Dz. U. Nr

34, poz. 158). Rozstrzygnięcie o istnieniu lub braku podstawy wznowienia z art. 403 § 2

k.p.c. nie wymaga dociekania różnicy w interpretacji dokonanej przez Trybunał

Konstytucyjny a Sąd Najwyższy. Różnica ta uwarunkowana jest bowiem funkcją

wymiaru sprawiedliwości sprawowaną przez sądy powszechne i Sąd Najwyższy a

funkcją kontroli konstytucyjności prawa sprawowaną przez Trybunał Konstytucyjny,

czego nie dostrzegają skarżący.

Okoliczności faktyczne i środki dowodowe, o których stanowi art. 403 § 2 k.p.c.

stanowią równoważne oraz samodzielne podstawy wznowienia postępowania i do nich

odnosi się wykrycie w rozumieniu tego przepisu. Wykrycie oznacza uzyskanie możności

skorzystania z okoliczności faktycznej lub ze środka dowodowego, o których istnieniu

strona w poprzednim postępowaniu nie wiedziała i nie mogła się na nie powołać. Czyli

podstawą wznowienia (art. 403 § 2 k.p.c.) mogą być takie nowe okoliczności oraz środki

dowodowe, które zaszły przed rozstrzygnięcie sporu a dotyczyły podstawy faktycznej

pozwu oraz uzasadniały przytoczony w pozwie stan faktyczny. Nowe fakty i dowody nie

mogą odnosić się do norm prawnych i ich interpretacji. Skarga powodów nie została

oparta na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.). Stosownie do

wyrażonej – w powołanym na wstępie art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. – ogólnej

zasady natychmiastowego działania uchwalonych przepisów, sprawy wszczęte przed

dniem wejścia w życie niniejszej ustawy toczą się od tego dnia według przepisów tej

ustawy. Odstępstwo, stanowiące wyjątek od tej zasady, na rzecz zasady stadialności

obejmuje złożenie i rozpoznanie kasacji od orzeczenia wydanego przed dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy. Artykuł 410 § 1 k.p.c. w nowym brzmieniu stanowi, że sąd

odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub

nieopartą na ustawowej podstawie a postanowienie w tym przedmiocie może być

wydane na posiedzeniu niejawnym. Przytoczone uregulowanie wykracza poza ramy

postępowania wstępnego ze skargi o wznowienie postępowania. Zastosowanie tego

przepisu oznacza, że przedmiotem badania sądu jest zachowanie terminu oraz oparcie

skargi na jednej z ustawowych podstaw wznowienia, a w konsekwencji także

dopuszczalności skargi z mocy ustawy i legitymację do jej wniesienia. Stwierdzenie, na

posiedzeniu niejawnym dopuszczalności wznowienia nie ogranicza się do badania, czy

wskazane przez skarżących okoliczności dają się podciągnąć pod przewidzianą w

ustawie podstawę wznowienia, lecz obejmuje badanie i ustalenie, czy podstawa

wznowienia rzeczywiście istnieje. Nastąpiła bowiem – wskutek uchylenia art. 411 k.p.c. eliminacja dwustopniowego postępowania. Skarga o wznowienie postępowania podlega

– w myśl art. 410 § 1 k.p.c. - odrzuceniu jeżeli – w okolicznościach konkretnej sprawy –

podawana podstawa nie zostanie przez sąd stwierdzona. Odrzucając skargę Sąd

Najwyższy nie obciążył powodów kosztami postępowania wywołanymi wniesieniem

skargi o wznowienie postępowania przyjmując, że okoliczności leżące u podstaw

takiego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku z dnia 22 grudnia 2004 r. nie ustały (art.

102 k.p.c.).