Supreme Court dismisses appeal claiming lower court judgment violated law regarding preliminary contract termination.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to accept the defendant's appeal against a final judgment regarding a preliminary contract dispute. The appellant argued the lower court erred by allowing a tacit termination of the written contract, while the court found the original ruling balanced the parties' interests rationally. Consequently, the appeal was deemed obviously unfounded and rejected without substantive review.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 4241 § 1 k.p.c.; Art. 4249 k.p.c.: A claim for a ruling that a final judgment is inconsistent with the law is inadmissible if the inconsistency is obviously unqualified and elementary, as it must be evident from the claim's content without deep analysis.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CNP 8/17 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie ze skargi pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt IV Ca (…), z powództwa M.K. przeciwko E.K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 września 2017 r., odmawia przyjęcia skargi pozwanej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
W związku z wniesieniem przez pozwaną E.K. skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. należy wskazać, co następuje:Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego celem jest uzyskanie prejudykatu umożliwiającego dochodzenie roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego uwzględniającym poglądy nauki prawa i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się jednolicie, że orzeczeniem niezgodnym z prawem - w rozumieniu art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 4171 § 2 k.c. - jest orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007, nr 1, poz. 17, z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 35, z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn.
IV CNP 18/09, niepubl.; z dnia 5 września 2008 r., sygn. I CNP 27/08, niepubl.; z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. I BP 4/10, niepubl.). Niezgodność z prawem powodująca powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa musi mieć więc charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, tylko bowiem w takim przypadku orzeczeniu sądu można przypisać cechy bezprawności. Tę wykładnię wskazanej normy zawartej w przytoczonym przepisie podzielił Trybunał Konstytucyjny orzekając w wyroku z dnia 27 września 2012 roku, (Sk 4/11, OTK-A 2012/8/97, Dz.U.2012, poz. 1104 ), że art. 4241 § 1 k.p.c. rozumiany w ten sposób, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje tylko wtedy, kiedy niezgodność ta jest oczywista, rażąca i przybiera postać kwalifikowaną, jest zgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W świetle przedstawionego stanowiska bezprawność judykacyjną, o której mowa w przywołanym 4241 § 1 k.p.c., należy więc definiować w sposób autonomiczny, węższy od tradycyjnie rozumianej bezprawności w dziedzinie odpowiedzialności cywilnej, z uwzględnieniem specyfiki sądowego stosowania prawa, istoty władzy sądowniczej i niezawisłości sędziowskiej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 maja 2006 r., sygn. I CNP 14/06, niepubl.; z dnia 28 marca 2007 r., sygn. II CNP 124/06, niepubl.; z dnia 14 kwietnia 2008 r., sygn. II BP 62/07, niepubl.; z dnia 25 marca 2009 r., sygn.
V CNP 93/08, niepubl., z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. IV CNP 116/08, niepubl.; z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. I BP 4/10, niepubl.). Wniesione skargi podlegają wstępnej selekcji, albowiem Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, jeżeli jest ona oczywiście bezzasadna (art. 4249 k.p.c.). Oceny bezzasadności skargi należy dokonywać w powiązaniu z przedstawioną wyżej i utrwaloną w orzecznictwie wykładnią pojęcia „niezgodności prawomocnego wyroku z prawem”. Bezzasadność skargi jest oczywista, jeśli już z jej treści bez głębszej analizy i jurydycznych dociekań wynika, że nie może być uwzględniona (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6.02.2009 roku, I BP 20/08, nie publ., z dnia 26.08.2008 r., III BP 3/08, nie publ., z dnia 20 czerwca 2007 r., II CNP 74/07, nie publ. oraz z dnia 22 czerwca 2007 r., V CNP 81/07, nie publ.).
W orzecznictwie utrwalony jest także pogląd, że stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia to ustalenie jego bezprawności, które nie może nastąpić bez sięgnięcia do istoty władzy sądowniczej, tj. orzekania w warunkach niezawisłości, w sposób bezstronny, zależny nie tylko od obowiązujących ustaw, ale także od „głosu sumienia” sędziego oraz jego swobody w ocenie prawa i faktów stanowiących podłoże sporu. Jeśli więc na gruncie odpowiedzialności cywilnej bezprawność oznacza generalnie naruszenie normy właściwego zachowania się, wynikającego z ustawy lub z umowy międzynarodowej, to w odniesieniu do odpowiedzialności za wydanie orzeczenia sądowego musi być skorygowana specyfiką władzy sądowniczej oraz jej ustrojem.
Niezgodność z prawem rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa musi mieć bowiem charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, których to cech nie nosi zaskarżony rozpatrywaną skargą wyrok. W skardze pozwana zarzuciła jego niezgodność z art. 77 § 2 k.c. oraz art. 74 § 1 i 2 k.c., przejawiającą się w przyjęciu przez Sąd, że rozwiązanie umowy przedwstępnej zawartej na piśmie może nastąpić w drodze czynności konkludentnej stron. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w oparciu o ustalenia faktyczne będące wynikiem przeprowadzonej przez Sąd Okręgowy oceny dowodów, Sąd ten uznał, że winę za niewykonanie umowy przedwstępnej (nie zawarcie przyrzeczonej umowy sprzedaży mieszkania między pozwaną jako sprzedającą i powodem jako kupującym) ponoszą w równym stopniu obie strony, co obligowało pozwaną do zwrotu otrzymanego od powoda zadatku w kwocie 10 000 zł, zaś powoda pozbawiało prawa do żądania zasądzenia od pozwanej podwójnego zadatku w kwocie 20 000 zł.
Wbrew argumentom skarżącej, orzeczenie to uznać należy za racjonalne oraz sprawiedliwie ważące interesy obu stron, stąd nie może być ono uznane za oczywiście niezgodne z prawem w przedstawionym wyżej rozumieniu. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 4249 k.p.c.). jw