Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CNP 54/16 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal against final judgment for non-compliance with law due to lack of qualified legal violation.

Numero d'incarto IV CNP 54/16
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to accept the defendant's appeal challenging the final judgment for non-compliance with the law. The defendant argued that the lower court incorrectly interpreted insurance contract provisions regarding premium recalculations and factual findings on undisclosed claims. The court determined that the appellant's complaints merely described ordinary judicial errors within the bounds of discretionary authority, which do not constitute the qualified legal violations required for such an appeal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 4241 k.p.c.; Art. 4171 § 2 k.c.; Art. 4249 k.p.c.: An appeal for non-compliance with the law is inadmissible if it only points to ordinary judicial errors within the scope of discretionary authority, as these do not qualify as qualified violations of law or democratic rule of law standards.

Parole chiave

Generato dall'IA
non-compliance with law appeal qualified legal violation discretionary authority insurance contract interpretation premium recalculations final judgment review ordinary judicial error

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 4241 k.p.c.
256).Powszechnie przyjmuje się, że wyrokiem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w zw.
Art. 4171 § 2 k.c.
z art. 4171 § 2 k.c. jest tylko orzeczenie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami orzeczniczymi lub wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni czy oczywiście niewłaściwego zastosowania przepisu prawa.
Art. 4249 k.p.c.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 4249 k.p.c. jw
art. 805 k.c
Jako podstawę prawną Sąd odwoławczy wskazał art. 805 k.c.
art. 816 k.c
Pozwany kwestionuje prawidłowość wydanego orzeczenia z powodu błędnej - w jego ocenie - wykładni art. 816 k.c.
art. 3531 k.c
oraz art. 3531 k.c.W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego pozwany wskazał jako jej podstawę naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
art. 805 § 1 k.c
z art. 805 § 1 k.c., art.
art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c
art. 4171 § 2 k.c
art. 4241 k.p.c
256).Powszechnie przyjmuje się, że wyrokiem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CNP 54/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 marca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie ze skargi pozwanego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. ‎z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt II Ca (…), w sprawie z powództwa Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji Spółki Akcyjnej w W. ‎przeciwko R. P.‎o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 marca 2017 r., odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi pozwanego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 8 maja 2014 r.

UZASADNIENIE

Pozwany R. P. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 8 maja 2014 r. w części oddalającej jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 15 stycznia 2014 r. Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanego na rzecz powodowego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji w W. kwotę 6930 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 16 października 2012 r. tytułem dopłaty do składki ubezpieczeniowej samochodu V. należnej na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC), autocasco w wersji Komfort (ACK) i od kradzieży (KR) w okresie od 11 kwietnia 2011 r. do 10 kwietnia 2012 r.

Sąd ustalił, że pozwany podał nieprawdziwe informacje o bezszkodowym przebiegu ostatnich 36 miesięcy ubezpieczenia OC wszystkich pojazdów, których jest właścicielem użytkownikiem lub kierującym oraz ostatnich 24 miesięcy ubezpieczenia AC i KR, zataił bowiem szkody likwidowane z ubezpieczenia OC i AC w stanowiącym jego własność samochodzie A., użytkowanym przez jego syna, dzięki czemu skorzystał z maksymalnej zniżki przy obliczaniu składek. W wypadku ujawnienia tych informacji składka, według ustaleń Sądu, byłaby wyższa o kwotę dochodzoną pozwem.

Podstawę dopłaty Sąd pierwszej instancji wywiódł z postanowień umowy stron, w której pozwany przyjął do wiadomości, że złożone przez niego oświadczenie podlegać będzie weryfikacji w bazie UFG i zobowiązał się, w przypadku, gdy jego prawdziwość nie zostanie potwierdzona i będzie to miało wpływ na wysokość należnej składki, do uiszczenia na rzecz powoda powstałej różnicy składki wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od daty udzielania ochrony ubezpieczeniowej w ubezpieczeniu OC i AC. Powód ustalił, że w okresie 36 miesięcy przed zawarciem umowy w związku z ruchem pojazdu, którego pozwany był właścicielem tj.

A. zostały zlikwidowane trzy szkody i pismem z dnia 24 lutego 2012 r. wskazał pozwanemu prawidłową wysokość składki. Sąd Okręgowy, rozpoznający spór na skutek apelacji pozwanego zaakceptował ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, dokonał jednak częściowej zmiany zaskarżonego wyroku w wyniku zastosowania art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 2060), który przewiduje możliwość podwyższenia składki w razie ujawnienia podania przy zawarciu umowy ubezpieczenia nieprawdziwych informacji mających wpływ na prawdopodobieństwo zdarzenia objętego umową ubezpieczenia w zw. z art. 6 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (Dz.

U. z 2011 r., nr 205, poz. 1210). Przepis ten uznał za regulację o charakterze szczególnym i na jej podstawie przyjął, że nie było podstaw do podwyższenia składki z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia pojazdu (OC) o kwotę 1.724 zł. Natomiast podwyższenia składki z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia auto-casco uznał za prawidłowe, skoro pozwany nie skorzystał z przewidzianego w art. 816 zdanie drugie k.c. prawa do wypowiedzenia umowy po nowym skalkulowaniu składki, wobec czego miał wynikający z umowy ubezpieczenia obowiązek dopłacenia jej do prawidłowej wysokości, tj. uiszczenia kwoty 5.206 zł.

Jako podstawę prawną Sąd odwoławczy wskazał art. 805 k.c. w zw. z art. 815 i art. 816 k.c. oraz art. 3531 k.c.W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego pozwany wskazał jako jej podstawę naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 816 k.c. w zw. z art. 805 § 1 k.c., art. 815 § 1 i 2 k.c. oraz art. 813 § 1 i art. 3531 k.c. przez ich błędną wykładnię. Przytoczone przepisy wskazał też jako te, z którymi zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Wyrządzenie szkody spowodowanej przez wydanie zaskarżonego wyroku pozwany uprawdopodobnił bezpodstawnym zasądzeniem i wyegzekwowaniem od niego kwoty określonej w wyroku Sądu Okręgowego, niezweryfikowanej należycie przez Sąd orzekający i przedstawił dokumenty potwierdzające przeprowadzenie i ukończenie egzekucji.

Skarżący wyjaśnił, że nie jest i nie było możliwe wzruszenie wyroku Sądu Okręgowego w drodze innych środków prawnych, ponieważ nie wystąpiły podstawy do złożenia skargi o wznowienie postępowania, a zaskarżone orzeczenie, zgodnie z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną. We wnioskach pozwany domagał się stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 8 maja 2014 r. w przedmiocie zasądzenia przez Sąd orzekający kwoty 5.206 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16 października 2012 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 796 zł, a także oddalenia apelacji w pozostałym zakresie oraz zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania podług norm przepisanych.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przewidziana w art. 4241 i n. k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu drugiej instancji nie jest kolejnym środkiem odwoławczym, lecz nadzwyczajną instytucją prawa procesowego wprowadzoną w celu umożliwienia stronom uzyskania prejudykatu koniecznego do dochodzenia od Skarbu Państwa odszkodowania na podstawie art. 4171 § 2 k.c. za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego.Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy i co jednolicie przyjmowane jest w doktrynie, na gruncie powyższych przepisów użyte w nich pojęcie „ niezgodności z prawem” prawomocnego wyroku ma suwerenne i autonomiczne znaczenie zdeterminowane przez istotę władzy sądowniczej i niezawisłości sędziowskiej, a w szczególności przez przyznanie sądom szerokiego zakresu swobody przy wykładni i stosowaniu prawa.

W przypadku wykonywania władzy dyskrecjonalnej niezbędny jest pewien margines błędu, którego popełnienie nie może rodzić tej odpowiedzialności, na co wskazał także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00 (OTK 2001 r., Nr 8, poz. 256).Powszechnie przyjmuje się, że wyrokiem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w zw. z art. 4171 § 2 k.c. jest tylko orzeczenie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami orzeczniczymi lub wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni czy oczywiście niewłaściwego zastosowania przepisu prawa.

Niezgodność z prawem w rozumieniu omawianego przepisu musi mieć zatem charakter kwalifikowany: elementarny i oczywisty. Jeżeli sąd nie wykracza rażąco poza granice przyznanej mu swobody orzeczniczej, to działa w ramach porządku prawnego, nawet jeżeli dokonał wykładni prawa odmiennej od przyjmowanej i wydane orzeczenie może być uznane za niezgodne z przepisami prawa. Takie uchybienie mogłoby być jedynie przedmiotem zaskarżenia na drodze zwykłych środków odwoławczych, nie jest jednak wystarczające do uznania wyroku za niezgodny z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. i art. 4171 § 2 k.c. (por. m.in. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 35, z dnia 4 stycznia 2007 r.

V CNP 132/06, OSNC 2007, nr 11, poz. 174, z dnia 13 grudnia 2005r. II BP 3/05, nie publ. i z dnia 9 lutego 2010 r. I BU 9/09, nie publ., z dnia 28 czerwca 2011 r., II BU 2/11, nie publ., czy z dnia 17 października 2012 r., I CNP 13/13, nie publ.).To swoiste rozumienie pojęcia niezgodności z prawem wyroku musi być także uwzględnione przy ocenie, na podstawie art. 4249 k.p.c., czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku powinna być przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, czy też - jako oczywiście bezzasadna - nie powinna zostać przyjęta.

Uznać bowiem należy, że oczywiście bezzasadna, w rozumieniu powyższego przepisu, jest skarga, której zarzuty nie wskazują na opisane wyżej, kwalifikowane naruszenie prawa, lecz tylko na takie uchybienia sądu drugiej instancji, do których doszło w procesie normalnego wykonywania przez sąd przysługującej mu władzy sądowniczej, w granicach przyznanej mu swobody orzeczniczej, w ramach porządku prawnego. Takie uchybienia, nawet jeżeli naruszają poszczególne przepisy prawa, przy braku zarzutów wskazujących na kwalifikowaną obrazę prawa lub standardów orzeczniczych demokratycznego państwa prawa – nie mogą stanowić skutecznej podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, co w konsekwencji prowadzi do oceny, że taka skarga jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 4249 k.p.c.Wniesioną przez stronę pozwaną skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy uznać za bezzasadną.

Pozwany kwestionuje prawidłowość wydanego orzeczenia z powodu błędnej - w jego ocenie - wykładni art. 816 k.c. w zw. z art. 805 § 1 k.c., art. 815 § 1 i 2 k.c. oraz art. 813 § 1 i art. 3531 k.c. polegającego na przyjęciu, że powód ma prawo do ponownego skalkulowania i jednostronnego obciążenia pozwanego składką ubezpieczenia AC wstecznie po zakończeniu umowy ubezpieczeniowej w czasie trwania której nie doszło do powstania szkody oraz w wyniku błędnego ustalenia wysokości ponownie skalkulowanej stawki. Skarżący pomija jednak, że powód dokonał rekalkulacji składki w czasie trwania umowy i powiadomił pozwanego o tym w lutym 2012 r., podczas gdy umowa trwała do kwietnia 2012 r., ponadto uprawnienie do rekalkulacji z powodu podania informacji niezgodnych z prawdą udzielonych przez ubezpieczającego zastrzeżone było w umowie stron i trudno uznać takie postanowienie za abuzywne bądź sprzeczne z powołanymi przepisami.

Z kolei zarzuty dotyczące niewłaściwego ustalenia wysokości składki odnoszą się do ustaleń faktycznych, które - zgodnie z postanowieniem art. 4244 zd. ostatnie k.p.c. - nie mogą być podstawa skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 4249 k.p.c. jw