Supreme Court dismisses appeal for invalidating final ruling due to lack of specified legal grounds and harm.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appeal filed by spouses R. and F. against the final rejection of their retrial request. The appellants argued that new cadastral maps should have been used in the boundary dispute, but the lower courts ruled these documents were available before the final decision and did not affect the outcome. The court rejected the appeal because it failed to meet strict statutory requirements, specifically lacking a detailed legal argument on violated fundamental rights and failing to prove specific, actual harm caused by the final judgment.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 424 § 1 k.p.c.; Art. 424 § 5 k.p.c.: An appeal for invalidation of a final judgment is admissible only if it contains a separate, legally sound argument demonstrating a violation of fundamental legal principles or constitutional freedoms, and proves that the final judgment caused specific, actual damage.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CNP 191/07
POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jan Górowski
w sprawie ze skargi uczestników postępowania R.W. i F.W.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia
Sądu Rejonowego w K.
z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt [...],
w sprawie z wniosku Zarządu Dróg Wojewódzkich
przy uczestnictwie R.W., F.W., K.W., A.D., B.P. i A.P.
o rozgraniczenie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 grudnia 2007 r.,
odrzuca skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2006 r. Sąd Rejonowy w K. oddalił skargę
uczestników R. i F. małżonków W. o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego
zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 1
grudnia 2004 r. Podniósł, iż nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania,
skoro skarżący o istnieniu przedmiotowych map katastralnych mających stanowić
podstawę wznowienia dowiedzieli się jeszcze przed wydaniem postanowienia
o rozgraniczeniu z dnia 1 grudnia 2004 r.
W
wyniku
środka
odwoławczego
tych
uczestników
-
nazwanego
„zażaleniem", Sąd Okręgowy w G. na posiedzeniu niejawnym zmienił zaskarżone
postanowienie w ten sposób, że odrzucił skargę o wznowienie postępowania.
Podniósł, że środki dowodowe w postaci wskazanych map katastralnych mogły być
wykorzystane przez skarżących w postępowaniu prawomocnie zakończonym, a
więc nie były to dowody, z których zainteresowani nie mogli skorzystać przed
wydaniem przez Sąd Rejonowy w K. postanowienia o rozgraniczeniu., a ponadto
nie miały wpływu na wynik tego postępowania W rezultacie uznał, że skarga o
wznowienie nie została oparta na powołanej podstawie określonej w art. 403 § 2
k.p.c.
Pełnomocnik R. i F. małżonków W. wniósł skargę „o stwierdzenie
niezgodności z prawem postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 grudnia
2006 r. zmienionego postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 czerwca
2007 r." Wskazał, że „od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 21 grudnia 2006
r., uczestnicy wnieśli zażalenie, które zostało rozpoznane przez Sąd Okręgowy w
G. w dniu 13 czerwca 2007 r.... w ten sposób, .... iż skarga uczestników o
wznowienie została prawomocnie odrzucona. Od postanowienia Sądu Okręgowego
w G. nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. W związku z tym, wnoszę o
stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia szczegółowo opisanego wyżej z
prawem i uchylenie w całości obu postanowień ..."
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Pomimo niejasności w oznaczeniu orzeczenia, od którego skarga została
wniesiona w świetle przedstawionych twierdzeń skarżącego trzeba przyjąć,
że zaskarżył on skargą orzeczenie sądu pierwszej instancji. Tymczasem skarga
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, przysługuje od
prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie
w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana
lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych
nie było i nie jest możliwe (art. 4241 § 1 k.p.c.). Jest więc co do zasady
niedopuszczalna, jeżeli w sprawie strona miała możliwość zaskarżyć orzeczenie,
skargą kasacyjną, skargą o wznowienie postępowania lub mogła skorzystać
z innego środka np. o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, czy
z wniosku o przywrócenie terminu. Z unormowania tego także wynika, że skarga
jest niedopuszczalna od orzeczenia sądu pierwszej instancji jeżeli w wyniku
wniesionego środka odwoławczego straciło byt prawny tj. uległo uchyleniu lub - jak
w omawianym wypadku - całkowitej zmianie. Orzeczenie takie bowiem nigdy nawet w części – nie uprawomocniło się.
Od przedstawionego unormowania ustawodawca wprowadził wyjątek
przewidziany w art. 4241 § 2 k.p.c. Na podstawie tej regulacji, skarga przysługuje
od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, wydanego
przez sąd pierwszej lub drugiej instancji naruszającego podstawowe zasady
porządku prawnego, konstytucyjne wolności lub prawa człowieka, chociaż strony
nie skorzystały z przysługujących im środków, pod warunkiem, że jego uchylenie
lub zmiana w innym postępowaniu nie jest już dopuszczalna.
Niezgodność z prawem wynikająca z naruszenia podstawowych zasad
porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka to
przesłanka ogólna, a więc wymaga doprecyzowania w praktyce orzeczniczej
i piśmiennictwie. Występuje
wtedy,
gdy został naruszony przepis mający
podstawowe znaczenie dla funkcjonowania demokratycznego państwa, bądź
normujący ujęte w rozdziale drugim Konstytucji wolności oraz prawa człowieka
i obywatela. Ze względu jednak na wyjątkowość omawianego unormowania,
wyartykułowanie tej przesłanki jest także elementem konstrukcyjnym skargi.
Ustawodawca w przeciwieństwie do innych wymagań tego nadzwyczajnego
i wysoce sformalizowanego środka zawartych w pozostałych punktach art. 424 5
k.p.c., w przepisie art. 4245 pkt 5 in fine k.p.c. nałożył na skarżącego obowiązek nie
tylko przedstawienia ale i wykazania, że występuje ten wyjątkowy wypadek
uzasadniający jego wniesienie .
Spełnienie zatem wymagania, określonego w art. 424 5 § 1 pkt 5 in fine k.p.c.
polega na zawarciu w skardze wyodrębnionej, poprawnej jurydyczne argumentacji
przedstawiającej jakie podstawowe zasady porządku prawnego, lub konstytucyjne
wolności albo prawa człowieka zaskarżone prawomocne orzeczenie narusza
i wskazaniu na czym polegała obraza przepisów (przepisu) mających podstawowe
znaczenie dla ich ochrony. Tego elementu konstrukcyjnego skarga nie zawiera.
Skarga jest nie tylko środkiem nowym, ale - jak podkreślono w literaturze wyjątkowym w skali europejskiej. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy
nowy stan prawny pomiędzy stronami, jak też sanuje wszelkie ewentualne
naruszenia prawa, którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. Z tego względu
wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 424 5 § 1 k.p.c. należy
interpretować ściśle. Do nich należy uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody
spowodowanej przez wydanie orzeczenia którego dotyczy (pkt 4). Uwzględnienie
bowiem skargi i stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem,
ma charakter prejudykatu, gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa
odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego
wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien
także zawierać informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek
przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Nie jest spełnieniem
tego wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej, czy też
mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia
11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia
2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006. nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października
2005 r., V CNP 28/05 niepublikowane). W skardze odwołano się do szkody nie
sprecyzowanej i mogącej powstać w przyszłości a więc i nie spełnia tego
wymagania.
Kolejnym elementem konstrukcyjnym, którego skarga nie zawiera jest
„wykazanie że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków
prawnych nie jest możliwe" (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.). W judykaturze ukształtowany
jest pogląd, że aby je spełnić nie wystarczy wskazać, że od zaskarżonego
orzeczenia nie przysługuje żaden środek zaskarżenia.. Należy w tym zakresie
przedstawić wyczerpujący wywód i oprzeć go na przekonywującym uzasadnieniu
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05,
OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140). Należało zatem wykazywać - gdyby założyć,
że zaskarżono także postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 czerwca
2007 r., iż od tego orzeczenia nie przysługiwała skarga kasacyjna, zażalenie, bądź
inne środki i dlaczego.
Na marginesie trzeba zauważyć orzeczenie zaskarżone skargą można
uchylić na zasadzie całkowitego wyjątku określonego w art. 424 11 § 3 k.p.c.,
tj. jeżeli sprawa ze względu na osobę lub przedmiot nie podlegała orzecznictwu
sądów chwili orzekania.
Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).