Supreme Court dismissed insurance appeal, upholding lower court's finding that a room in a single building constitutes a dwelling.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by an insurance company against a regional court judgment awarding damages to a policyholder. The lower court determined that stolen items were located in a room within a single architectural unit, qualifying it as a dwelling under the insurance contract rather than a commercial space. The Supreme Court rejected the insurer's arguments regarding procedural defects and the application of building regulations, affirming that the factual assessment of the room's nature was correct.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 393 § 1 k.p.c.; Art. 393 § 2 k.p.c.; The Supreme Court may examine evidence assessment only if the second-instance court flagrantly violated specific procedural rules, and material law violations cannot be invoked to counter procedural errors without a proper procedural basis.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CK 388/04
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 stycznia 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)
SSN Tadeusz Domińczyk (sprawozdawca)
SSN Barbara Myszka
w sprawie z powództwa K. J.
przeciwko (…) Zakładowi Ubezpieczeń SA Inspektoratowi w L.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 7 stycznia 2005 r.,
kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 lutego 2004 r., sygn. akt IV
Ca (…),
oddala kasację
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 listopada 2003 r. Sąd Rejonowy w L. zasądził od (…)
Zakładu Ubezpieczeń S.A., Inspektoratu w L. na rzecz K. J. kwotę 14.781,66 zł i kwotę
1.712,60 zł – obie z odsetkami w różnych wysokościach we wskazanych okresach oraz
orzekł o kosztach. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia
faktyczne.
W roku 1999 powódka i jej syn J. D. zawarli z pozwanym Zakładem umowę
ubezpieczenia budynku mieszkalnego. Ubezpieczenie było kontynuowane w latach
następnych, przy czym w okresie od 15 sierpnia 2001 do 14 sierpnia 2002 r. suma
ubezpieczenia określona została na kwotę 16.000 zł.
Między 25 stycznia 2002 r. a 27 stycznia 2002 r., w wyniku kradzieży
z włamaniem, powódka utraciła sprzęt komputerowy, fax m-ki Panasonic, walkman m-ki
Sony, system do nauki języka angielskiego Sita oraz lampę halogenową łącznej
wartości 15.581,66 zł. Nadto zniszczeniu uległy drzwi wejściowe z urządzeniami i
system alarmowy. Szkoda w tym zakresie oszacowana została na kwotę 1.712,60 zł.
Ubezpieczyciel
przyznał
powódce
odszkodowanie
w
kwocie
zł,
odpowiadające 5% wysokości szkody, wobec przyjęcia, że kradzieży dokonano nie z
pomieszczenia mieszkalnego a gospodarczego usytuowanego w obrębie posesji.
Tymczasem w ocenie Sądu pomieszczenie, z którego skradziono wskazane przedmioty,
mieści się w budynku stanowiącym jedną bryłę architektoniczną. To, że nazywane było
„biurem” nie może oznaczać, że nie zachowało cech mieszkania, skoro wyposażone
było w typowy dla mieszkania sprzęt w postaci mebli, dywanu, komputera itp. Sam
ubezpieczyciel zresztą, jak zauważył Sąd Rejonowy, w pierwszych umowach traktował
przedmiot
ubezpieczenia
jako
jeden
budynek,
stroniąc
od
klasyfikowania
poszczególnych pomieszczeń ze względu na ich przeznaczenie i usytuowanie.
Na skutek apelacji pozwanego Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego i
powództwo oddalił odstępując od obciążenia powódki kosztami postępowania.
Według stanowiska Sądu Okręgowego strony związane były umową, której treść
określały warunki zatwierdzone uchwałą Zarządu (…) Zakładu Ubezpieczeń Nr UZ (…)
z dnia 2 września 1999 r., nazwaną „B.(…)”. Stosownie do treści § 2 powołanych
warunków zawarcie kompleksowej umowy ubezpieczenia wymagało wykupienia co
najmniej dwóch ubezpieczeń, w tym ubezpieczenia mieszkania lub budynku, przy czym
§ 3 warunków, w zakresie ubezpieczenia mieszkań, odsyła do ogólnych warunków
ubezpieczenia mieszkań zatwierdzonych, w omawianym okresie, uchwałą Zarządu (…)
Zakładu Ubezpieczeń Nr UZ (…) z 2 września 1999 r., a w § 4 wskazuje zakres
ubezpieczenia budynków i lokali mieszkalnych: od ognia, uderzenia piorunu, huraganu,
powodzi, eksplozji, gradu, obsunięcia się ziemi, lawiny, upadku pojazdu powietrznego
oraz akcji ratowniczej prowadzonej w związku z wymienionymi zdarzeniami. Treść polisy
ubezpieczeniowej, zdaniem Sądu, przesądza, że strony zawarły umowę ubezpieczenia
mieszkania w myśl uchwały Zarządu (…) Zakładu Ubezpieczeń Nr UZ (…), tj. lokalu
służącemu
zaspokajaniu
potrzeb
mieszkaniowych.
Pomieszczenie
gospodarcze
natomiast nie mieści się w pojęciu mieszkania. Włamania dokonano do pomieszczeń,
które funkcjonalnie nie służą potrzebom mieszkaniowym.
Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyła powódka, powołując się na obie podstawy
kasacyjne.
Naruszenia
prawa
materialnego
powódka
upatruje
w niewłaściwym
zastosowaniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali w odniesieniu do lokalu powódki
oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie „poprzez
błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie…”.
Naruszenia przepisów postępowania natomiast powódka dopatruje się „poprzez
oparcie orzeczenia na przepisach nie obowiązującego w dniu włamania” powołanego
rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Także odmowa uznania za wiarygodną opinii
biegłego w przedmiocie charakteru pomieszczeń, do których dokonano włamania,
skarżąca wiąże z naruszeniem przepisów postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Art. 3931 k.p.c. wskazuje na dwie podstawy, na których można oprzeć kasację –
naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, o ile mogło ono
istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Powołanie się na drugą z wymienionych podstaw
kasacyjnych, wobec celu, któremu służy, wymaga wykazania, które z przepisów
proceduralnych zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jakie ujemne skutki
naruszenie to wywarło na rozstrzygnięcie w sprawie. Nie odpowiada temu wymaganiu
ogólne tylko odwołanie się do tej podstawy kasacyjnej, tak jak to czyni skarżący w
kasacji rozpoznawanej. Jeżeli natomiast w przekonaniu skarżącego omawianemu
wymaganiu miałoby odpowiadać wskazanie na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z
dnia 12 kwietnia 2002 r. traktującego o warunkach technicznych budynków oraz rozp.
Min. Gosp. Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. dotyczącego tej
samej materii, to przekonanie to jest błędne. Oba wymienione rozporządzenia nie mają
bowiem charakteru norm procesowych w rozumieniu art. 3931 pkt 2 k.p.c.
Postanowienia w nich zawarte mogłyby stanowić podstawę rozważań w zakresie
prawidłowości ustalonego i przyjętego przez Sąd drugiej instancji stanu faktycznego,
gdyby ich przywołanie szło w parze ze wskazaniem konkretnego przepisu procedury,
który funkcjonalnie byłby związany ze zbieraniem dowodów i ich oceną a ustalony w
tych warunkach stan faktyczny podlegałby podporządkowaniu
normom prawa
materialnego, właściwych ze względu na przedmiot roszczenia. Chodzi oczywiście o
normy prawa ubezpieczeniowego, skoro przedmiot roszczenia ma oparcie w umowie
ubezpieczenia.
Nie
można
z
kolei
stronić
od
odwołania
się
do
przepisów
prawa
ubezpieczeniowego zwalczając stanowisko sądu z powołaniem się na pierwszą
podstawę kasacyjną. Skarżący w zupełności koncentruje uwagę na uregulowaniu
zawartym w art. 2 ustęp 2 ustawy o własności lokali, jak gdyby określenie charakteru
pomieszczenia do którego nastąpiło włamanie, było wyłącznym celem toczącego się
procesu. Jest to zresztą konsekwencja treści zarzutów podniesionych w obrębie
pierwszej podstawy kasacyjnej, wyraźnie adresowanych do jednego tylko elementu
stanu faktycznego i to z wykorzystaniem reguł poza procesowych.
Ocena dowodów może być przedmiotem kontroli kasacyjnej, tylko wtedy, gdy
skarżący w jurydycznie poprawnym wywodzie wykaże, że sąd drugiej instancji w tym
zakresie rażąco naruszył konkretne przepisy prawa procesowego w następstwie czego
mogło
dojść
do
wadliwego
zastosowania
prawa
materialnego
i
wadliwego
rozstrzygnięcia. Rozpoznawana kasacja z tak rozumianego sposobu prezentowania
zarzutów procesowych nie skorzystała. Nie może być zatem mowy o wadliwości
stanowiska sądu drugiej instancji, skoro nie zostały skutecznie podważone ustalenia
tego sądu. Brak zaś podstaw do przyjęcia, że w ustalonym stanie faktycznym sąd
dopuścił się błędu w subsumpcji, zważywszy na przedmiot zarzutów kasacyjnych na
użytek pierwszej podstawy kasacyjnej. Jak to bowiem wyjaśnił Sąd Najwyższy w
orzeczeniu z dnia 25 marca 1999 r., III CKN 206/98 (OSNC 1999/10/183) nie można
skutecznie dowodzić błędu w subsumpcji przez kwestionowanie prawidłowości
dokonanych przez sąd ustaleń faktycznych.
Stosownie do treści art. 39311 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w
granicach zaskarżenia kasacją oraz jej podstaw, przy czym w granicach zaskarżenia
bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nieważność
postępowania w sprawie nie zachodzi. Druga powołana podstawa kasacyjna okazała się
nieuzasadniona. Sąd kasacyjny natomiast nie bada z urzędu naruszenia przepisu prawa
materialnego, w tym wypadku traktującego o obowiązku odszkodowawczym, którego
skarżąca nie zarzuciła.
Z tych względów i na zasadzie art. 39312 k.p.c. należało orzec jak w sentencji.