Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CK 361/05 Generato dall'IA

Supreme Court allows appeal on mortgage entry rejection based on notarized document photocopy evidence.

Numero d'incarto IV CK 361/05
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the District Court's dismissal of an appeal against a mortgage entry, ruling that a photocopy of an official document serves as valid evidence for rejecting the entry. The appellant argued that her husband and she were no longer co-owners due to separation and property division, but the lower court rejected this based on formal defects in the document submission. The Court held that the Civil Procedure Code allows any evidence, including photocopies, and the lower court failed to inform the unrepresented party of the required format, violating procedural rights.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 308 § 1 k.p.c.; Art. 5 k.p.c.; Art. 31 ust. 1 u.k.w.h.: A photocopy of an official document constitutes valid evidence for requesting the rejection of a mortgage entry, and the court must inform unrepresented parties of formal requirements to ensure effective defense.

Parole chiave

Generato dall'IA
mortgage entry rejection photocopy evidence civil procedure code notarized document formal defects unrepresented party real estate registry

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 308 § 1 k.p.c.
dowodem, także dowodem z kserokopii dokumentu urzędowego (art. 308 § 1
Art. 5 k.p.c.
Zarzuciła także naruszenie art. 5 k.p.c. przez
Art. 31 ust. 1 u.k.w.h.
niezachowanie wymaganej przez art. 31 ust. 1 u.k.w.h. odpowiedniej formy
Art. 393 § 13 k.p.c.
orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 393 13 § 1 k.p.c.).
art. 6268 § 2 k.p.c
w Gdańsku oddalił apelację, stwierdzając, że zgodnie z art. 6268 § 2 k.p.c.
art. 31 ust. 1 u.k.w.h
niezachowanie wymaganej przez art. 31 ust. 1 u.k.w.h.
art. 244 § 1 k.p.c
dokumentu, o której stanowi art. 244 § 1 k.p.c.
art. 5 k.p.c
Zarzuciła także naruszenie art. 5 k.p.c.
art. 228 § 2 k.p.c
również naruszenie art. 228 § 2 k.p.c.
art. 62613 § 1 k.p.c
tego samego Sądu oraz naruszenie art. 62613 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
V CK 448/03
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2004 r., V CK 448/03, nie publ.)

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Postanowienie z dnia 7 lutego 2006 r., IV CK 361/05

Podstawą żądania oddalenia wniosku o wpis hipoteki do księgi

wieczystej może być kserokopia dokumentu urzędowego (308 § 1 k.p.c.).

Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Barbara Myszka

Sędzia SN Marek Sychowicz

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,

Oddział w G. przy uczestnictwie Danuty P. i Wojciecha P. o wpis, po rozpoznaniu

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lutego 2006 r. kasacji

uczestniczki postępowania Danuty P. od postanowienia Sądu Okręgowego w

Gdańsku z dnia 14 października 2004 r.

uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w

Gdańsku do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

kasacyjnego.

Uzasadnienie

W dniu 22 grudnia 2003 r. Sąd Rejonowy w Sopocie, uwzględniając wniosek

Skarbu Państwa– Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 listopada 2003 r.,

dokonał wpisu hipoteki w kwocie 18 980, 35 zł w dziale czwartym księgi wieczystej

nr (...), prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej wspólność ustawową dłużnika

Wojciecha P. i jego żony Danuty P. Wpisu dokonano na podstawie decyzji

dotyczących zaległości w uiszczaniu składek na ubezpieczenie społeczne przez

Wojciecha P. oraz tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 20 listopada 2003 r.

przeciwko Wojciechowi P. i Danucie P.

W apelacji wpisu uczestniczka Danuta P., wnosząc m.in. o zmianę

zaskarżonego orzeczenia i oddalenie wniosku w stosunku do niej, podała, że w

wyniku orzeczenia separacji małżonków Danuty i Wojciecha P. prawomocnym

wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2002 r. Sądu Okręgowego w Gdańsku, ustała między

nimi wspólność ustawowa małżeńska. Umową notarialną z dnia 21 września 2004 r.

dokonali podziału majątku wspólnego w ten sposób, że wyłączną właścicielką

nieruchomości objętej księga wieczystą nr (...) stała się Danuta P. Do apelacji

załączono jako dowody kserokopię wyroku o separacji oraz wypis aktu notarialnego

dotyczącego podziału majątku wspólnego małżonków P.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 października 2004 r. Sąd Okręgowy

w Gdańsku oddalił apelację, stwierdzając, że zgodnie z art. 6268 § 2 k.p.c. sąd

rozpoznający wniosek o wpis bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do

wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Po uchyleniu art. 46 ust. 2

ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz.U. z

2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm. – dalej "u.k.w.h."), sąd nie może oddalić wniosku

o wpis na podstawie okoliczności powszechnie znanych lub które doszły do jego

wiadomości w inny sposób, nie ma zatem obowiązku badania, czy małżonkowie,

którzy w księdze wieczystej figurują jako współwłaściciele na prawach wspólności

ustawowej, pozostają w związku małżeńskim. Wskazana w apelacji nowa

okoliczność dotycząca separacji, na którą uczestniczka nie mogła powołać się w

pierwszej instancji, nie została – zdaniem Sądu – wykazana ze względu na

niezachowanie wymaganej przez art. 31 ust. 1 u.k.w.h. odpowiedniej formy

dokumentu, o której stanowi art. 244 § 1 k.p.c. W tej sytuacji nie jest uzasadniony

zarzut naruszenia art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), skoro wnioskodawca

złożył tytuły wykonawcze wystawione zarówno przeciwko Wojciechowi P., jak i

Danucie P.

W kasacji opartej na obu podstawach uczestniczka Danuta P. zarzuciła

naruszenie art. 31 ust. 1 u.k.w.h. przez błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie w wyniku przyjęcia, że przepis ten ma zastosowanie przy każdej

czynności w postępowaniu wieczystoksięgowym, a nie jedynie przy dokonywaniu

wpisu do księgi wieczystej. Zarzuciła także naruszenie art. 5 k.p.c. przez

nieudzielenie jej, działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, pouczenia co do

konieczności złożenia dowodów z dokumentów we właściwej formie, jeśli

kserokopie wyroku i aktu notarialnego Sąd uznał za niewystarczające. Zarzuciła

również naruszenie art. 228 § 2 k.p.c. w wyniku nieuwzględnienia przez Sąd drugiej

instancji znanego mu z urzędu faktu orzeczenia separacji małżonków P. wyrokiem

tego samego Sądu oraz naruszenie art. 62613 § 1 k.p.c. przez niedokonanie z

urzędu wpisu ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym

stanem prawnym, powstałego w wyniku ustania wspólności ustawowej małżonków

P. po orzeczeniu separacji. (...)

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...)

Trafnie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 31 ust. 1 u.k.w.h. Przepis ten,

stanowiący, że wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem

notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy

dokumentu, nie miał zastosowania do wniosku uczestniczki o odmowę wpisu ani do

załączonych do tego wniosku dokumentów. Dotyczy on dokumentów mających

stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej, a nawet do takich dokumentów nie

ma zastosowania, gdy przepisy szczególne przewidują inną formę dokumentu.

Jeżeli więc podstawą wpisu do księgi wieczystej ma być wyrok sądu, przepis art. 31

ust. 1 u.k.w.h. nie ma zastosowania, gdyż art. 244 § 1 k.p.c. oraz art. 250 § 1 k.p.c.

przewidują „inną formę dokumentu”. Dokumentem tym jest sporządzony w

przepisanej dla wyroku formie dokument urzędowy w postaci oryginału albo odpisu

wyroku urzędowo poświadczonego przez sąd, który go wydał. Taki jest wymóg

formy dokumentu, który ma stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej, a zatem

nie może nim być kserokopia wyroku.

W rozpoznawanej sprawie jednak nie chodzi o dokument mający stanowić

podstawę wpisu, ale o dokument mający stanowić podstawę odmowy wpisu.

Rozważenia zatem wymaga, czy w sytuacji, w której działająca bez profesjonalnego

pełnomocnika uczestniczka złożyła, jako dowód mający uzasadniać wniosek o

odmowę wpisu, kserokopię wyroku, sąd wieczystoksięgowy miał obowiązek

wezwać ją do złożenia tego dowodu w innej formie, czy też, nie mając takiego

obowiązku, powinien dowód ten pominąć, bez jego merytorycznej oceny i

uwzględnić wniosek o wpis, nawet jeżeli fakt wykazywany takim dowodem

uzasadniałby odmowę wpisu. Rozważając to zagadnienie należy zasygnalizować,

że w orzecznictwie i literaturze sporna jest także kwestia, czy załączenie do

wniosku o wpis dokumentu w niewłaściwej formie, mającego stanowić podstawę

wpisu, stanowi brak formalny, do którego usunięcia wnioskodawca powinien być

wezwany, czy też prowadzi wprost do oddalenia wniosku o wpis jako pozbawionego

podstawy prawnej. Nawet podzielenie przeważającego drugiego poglądu (por. m.in.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2004 r., V CK 448/03, nie publ.)

nie można odnieść do sytuacji, w której załączono kserokopię dokumentu

urzędowego jako dowód uzasadniający żądanie oddalenia wniosku o wpis. Żaden

przepis nie reguluje wprost takiej sytuacji ani nie nakazuje stosowania do niej

odpowiednio przepisów dotyczących wniosku o wpis, a przepisów szczególnych,

ograniczających kognicję sądu i uprawnienia uczestników postępowania, nie można

stosować przez analogię do innych sytuacji procesowych. Brak więc podstaw do

uznania, że takie same zasady i ograniczenia dowodowe, jakie obowiązują przy

ocenie dokumentów stanowiących podstawę wpisu do księgi wieczystej, obowiązują

też w odniesieniu do dokumentów mających stanowić podstawę oddalenia wniosku

o wpis.

Trzeba też stwierdzić, że o ile przyjęcie, iż sąd wieczystoksięgowy nie ma

obowiązku wzywania wnioskodawcy do złożenia w odpowiedniej formie dokumentu

stanowiącego podstawę wpisu, nie pozbawia wnioskodawcy możliwości ochrony

jego praw przez złożenie nowego wniosku o wpis z załączonymi dokumentami w

prawidłowej formie, o tyle stosowanie tej samej zasady w odniesieniu do uczestnika

żądającego oddalenia wniosku o wpis pozbawiłoby go w ogóle możliwości ochrony

jego praw w postępowaniu wieczystoksięgowym, zmuszając do wytoczenia

powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Zbędne mnożenie postępowań sądowych z pewnością nie jest zgodne z celem

przyśpieszenia postępowania wieczystoksiegowego, jaki przyświecał ustawodawcy

ograniczającemu zakres kognicji sądu i wprowadzającemu znaczne

sformalizowanie tego postępowania. Nie można także pominąć, że uwzględnienie

wniosku o wpis jedynie dlatego, że dokument uzasadniający żądanie jego oddalenia

został złożony w niewłaściwej formie, prowadziłoby do dokonania wpisu od

początku niezgodnego z rzeczywistym stanem prawnym. Nie służyłoby to pewności

obrotu prawnego, zasadzie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych ani celowi, w

jakim są one prowadzone.

Z tych przyczyn należy uznać, że podstawą żądania oddalenia wniosku o wpis

do księgi wieczystej może być fakt wykazany każdym przewidzianym przez prawo

dowodem, także dowodem z kserokopii dokumentu urzędowego (art. 308 § 1

k.p.c.). Jeżeli dowód taki złożył uczestnik działający bez profesjonalnego

pełnomocnika, a sąd wieczystoksięgowy uznał, że dokument został przedstawiony

w niewłaściwej formie, powinien pouczyć o tym uczestnika i umożliwić złożenie

dokumentu w formie nadającej mu moc dowodową. Wymaga tego art. 5 k.p.c., który

ma zastosowanie także w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Ze względu na to, że Sąd Okręgowy, powołując się m.in. na art. 31 ust. 1

u.k.w.h., odmówił mocy dowodowej kserokopiom dokumentów załączonych do

apelacji jako podstawa żądania oddalenia wniosku o wpis hipoteki i nie pouczył

samodzielnie działającej uczestniczki, w jakiej formie powinny zostać one złożone,

by mogły spełnić rolę dowodów, doszło do zarzucanego w kasacji naruszenia art.

31 ust. 1 u.k.w.h. oraz art. 5 k.p.c., co prowadzi do uchylenia zaskarżonego

orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 393 13 § 1 k.p.c.).