Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III ZS 5/12 Generato dall'IA

Supreme Court partially dismissed Health Minister's appeal against Laboratory Diagnosticians' Council's regulation regarding inspection powers.

Numero d'incarto III ZS 5/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court partially upheld the Health Minister's appeal against a regulation adopted by the National Council of Laboratory Diagnosticians. While the court found the regulation's requirement for disciplinary liability and excessive data requests from inspected diagnosticians to be unlawful, it rejected the claim that the provision mandating the presence of laboratory directors during inspections violated the law. The court ruled that the regulation exceeded the statutory authorization granted to inspectors for controlling laboratory activities.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 13 ust. 1, 2 ustawy o diagnostyce laboratoryjnej; The regulation of the National Council of Laboratory Diagnosticians exceeded statutory authorization by granting inspectors overly broad powers and imposing disciplinary liability on laboratory directors, thus violating the principle of proportionality in administrative control.

Parole chiave

Generato dall'IA
administrative control statutory authorization disciplinary liability laboratory inspection proportionality principle regulatory overreach health supervision

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 13 ust. 1, 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej
naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce
Art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej
również zaskarżonej uchwale naruszenie art. 56 ust.
Art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 41 ust.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III ZS 5/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 lipca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Jerzy Kwaśniewski

Protokolant Halina Kurek

w sprawie ze skargi Ministra Zdrowia

na uchwałę Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych z dnia 13 stycznia 2012 r.,

Nr 45/ III / 2012 w sprawie przyjęcia Regulaminu zakresu i zasad działania

wizytatorów Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych, w części dotyczącej § 11

pkt 5, § 13 ust. 3 i 4, § 15 ust. 2 oraz § 23 ust. 9 Regulaminu

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 13 lipca 2012 r.,

1. w zaskarżonym Regulaminie uchyla § 13 ust. 3 i 4 w części

zawierającej

zwrot

"pod

rygorem

odpowiedzialności

dyscyplinarnej" oraz § 15 ust. 2 pkt 1 w części dotyczącej

"zadań, struktury organizacyjnej oraz kierownictwa MLD, w

którym

kontrolowany

wykonuje

czynności

diagnostyki

laboratoryjnej" i pkt 2 w całości,

2. w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy.

Uzasadnienie

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych (dalej jako Krajowa Rada), na

mocy § 1 uchwały nr 45/III/2012 z dnia 13 stycznia 2012 r. (dalej jako uchwała),

przyjęła regulamin zakresu i zasad działania wizytatorów Krajowej Rady

Diagnostów Laboratoryjnych (dalej jako regulamin).

Minister Zdrowia wniósł w dniu 7 maja 2012 r. skargę na uchwałę

zaskarżając ją w zakresie § 1 uchwały w związku z § 11 pkt 5, § 13 ust. 3 i 4; § 15

ust. 2 oraz § 23 ust. 9 regulaminu. Zaskarżonej uchwale Minister Zdrowia zarzucił

naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce

laboratoryjnej (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r., Nr 144, poz. 1529 ze zm., dalej jako

ustawa) poprzez uchwalenie § 11 ust. 5; § 15 ust. 2 oraz § 23 ust. 9 regulaminu,

które to przepisy wykraczają poza upoważnienie ustawowe i prowadzą do

przyznania wizytatorom Krajowej Rady zbyt szerokich uprawnień w zakresie

przeprowadzonego przez nich postepowania kontrolnego. Minister Zdrowia zarzucił

również zaskarżonej uchwale naruszenie art. 56 ust. 1 ustawy poprzez określenie w

§ 13 ust. 3 i 4 regulaminu, że kontrolowany oraz kierownik medycznego

laboratorium

diagnostycznego

medycznego laboratorium

mają

obowiązek

uczestniczyć

w

wizytacji

diagnostycznego pod rygorem odpowiedzialności

dyscyplinarnej. Minister Zdrowia wniósł o uchylenie uchwały Krajowej Rady w

zaskarżonej części.

W odpowiedzi na skargę Ministra Zdrowia, Krajowa Rada wniosła o jej

oddalenie w całości.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga Ministra Zdrowia okazała się częściowo zasadna.

Za oczywiście bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia przez § 11 pkt 5

regulaminu przepisu art. 13 ust. 1 ustawy. Zaskarżony przepis regulaminu stanowi

wyraźnie, że wizytator może sporządzać kopie i odpisy tylko takich zapisów i

dokumentów,

które

są

niezbędne,

a

zatem

absolutnie

konieczne

do

udokumentowania przebiegu postępowania kontrolnego i jego wyników. Zawarta w

§ 11 pkt 5 przesłanka niezbędności sprawia, że wizytator nie może żądać – wbrew

wywodom skargi Ministra Zdrowia – dowolnych dokumentów.

Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia przez § 23 ust. 9 regulaminu

przepisów art. 13 ust. 1 i 2 ustawy. Zarzut ten Minister Zdrowia uzasadnia

naruszeniem prawa do prywatności poprzez brak obowiązku uzyskania zgody na

utrwalenie obrazu lub dźwięku, bądź obowiązku poinformowania wszystkich

uczestniczących w wizytacji o utrwalaniu obrazu lub dźwięku. Zgodnie z art. 13 ust.

1 ustawy wizytatorzy przeprowadzają kontrolę oraz dokonują oceny wykonywania

czynności diagnostyki laboratoryjnej. Przepis art. 13 ust. 2 ustawy określa z kolei

przykładowe i podstawowe uprawnienia wizytatorów, wymieniając wśród nich: 1)

wizytowanie pomieszczeń; 2) obserwowanie sposobu wykonywania czynności; 3)

żądanie informacji, wyjaśnień i udostępnienia dokumentacji medycznej; 4)

wydawanie zaleceń powizytacyjnych. Z kolei stosownie do art. 13 ust. 3 ustawy

wizytator ma obowiązek przedstawić kontrolowanemu diagnoście protokół z

wizytacji.

Przepis § 23 ust. 9 regulaminu przewiduje możliwość utrwalenia przebiegu i

wyników wizytacji za pomocą środków utrwalających obraz lub dźwięk. Efekt

takiego utrwalenia stanowi załącznik do protokołu. Utrwalenie nie zastępuje

protokołu,

lecz

go

uzupełnia

i

pozwala

zweryfikować

zarówno

samemu

kontrolowanemu, jak i podmiotom kontrolującym działalność wizytatora, zgodność

protokołu oraz ewentualnych zaleceń bądź stwierdzonych nieprawidłowości z

rzeczywistym stanem faktycznym. Niewątpliwie takie rozwiązanie służy rzetelnemu

przeprowadzeniu kontroli i zwiększa poziom ochrony praw kontrolowanego. Nie

sposób uznać, w kontekście obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 3 i 4 ustawy, że

przepis § 23 ust. 9 regulaminu narusza art. 13 ust. 1 i 2 ustawy, skoro odnosi się do

zasad przeprowadzenia kontroli lub oceny przez wizytatorów. W uzasadnieniu

skargi Minister Zdrowia podnosi sprzeczność § 23 ust. 9 regulaminu z prawem do

prywatności. Nie powołał jednak żadnych przepisów w podstawach skargi, ani nie

przedstawił żadnego wywodu w tym zakresie. Przepis art. 13 ust. 1 i 2 ustawy nie

traktuje zaś o prawie do prywatności, a tylko ten przepis został powołany przez

Ministra Zdrowia w podstawach skargi. Zwalnia to Sąd Najwyższy z konieczności

szerszego merytorycznego ustosunkowania się do tego zarzutu.

Za zasadny Sąd Najwyższy uznał natomiast zarzut częściowej sprzeczności

§ 13 ust. 3 i 4 regulaminu z art. 56 ust. 1 ustawy. Te przepisy regulaminu

wprowadzają rygor odpowiedzialności dyscyplinarnej za nieuczestniczenie w

wizytacji przez kontrolowanego diagnostę (ust. 3) i przez kierownika laboratorium,

jeżeli jest on diagnostą laboratoryjnym (ust. 4). W pierwszej kolejności należy

zaznaczyć, że z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika jednoznacznie, iż w

granicach pieczy samorządu zawodowego nad należytym wykonywaniem zawodu

przez jego członków nie mieści się samoistne, bez wyraźnego upoważnienia

ustawowego, regulowanie przez samorząd zawodowy podstaw odpowiedzialności

dyscyplinarnej (wyrok z 16 września 2004 r., III ZS 1/04 OSNP 2005 nr 7, poz.

104). Tymczasem przepisy § 13 ust. 3 i 4 regulaminu stanowi samoistnie o uznaniu

za czyn zagrożony sankcjami dyscyplinarnymi wymienionych w obu ustępach

zachowań kontrolowanego diagnosty laboratoryjnego oraz kierownika laboratorium,

w którym kontrolowany wykonuje czynności diagnosty. Przepisy ustawy odnoszące

się do odpowiedzialności dyscyplinarnej diagnostów stanowią zaś jednoznacznie,

za jakie zachowania diagności taką odpowiedzialność ponoszą i nie przewidują

uprawnienia dla Krajowej Rady do poszerzenia zakresu odpowiedzialności

dyscyplinarnej.

Przepis

art.

ust.

ustawy

stanowi,

że

podstawą

odpowiedzialności dyscyplinarnej diagnosty laboratoryjnego jest 1) zawinione,

nienależyte wykonywanie czynności diagnostyki laboratoryjnej; 2) czyn sprzeczny z

zasadami etyki zawodowej; 3) czyn sprzeczny z przepisami dotyczącymi

wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej. Ponadto, ustawa zastrzega

kompetencję do kształtowania zasad etyki zawodowej do właściwości Krajowego

Zjazdu Diagnostów Laboratoryjnych (art. 44 pkt 6 ustawy). Ustawa nie upoważnia

zatem Krajowej Rady do uszczegóławiania zachowań diagnostów laboratoryjnych

sprzecznych z zasadami etyki zawodowej. Wreszcie, Krajowa Rada wywodzi

uprawnienia do ukształtowania treści § 13 ust. 3 regulaminu z przepisu art. 13 ust.

2 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym wizytator ma prawo obserwowania sposobu

wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej. Z uprawnienia wizytatora nie

wynika jednak żaden obowiązek po stronie kontrolowanego. Tym bardziej z

przepisu tego nie wynika obowiązek udziału w postępowaniu kontrolnym kierownika

laboratorium.

Zasadny okazał się także podniesiony w skardze Ministra Zdrowia zarzut

naruszenia przez § 15 ust. 2 regulaminu przepisów art. 13 ust. 1 i 2 ustawy.

Zaskarżony przepis pozwala żądać od kontrolowanego diagnosty laboratoryjnego

dokumentów lub informacji dotyczących: 1) adresu, nazwy, zadań, struktury

organizacyjnej oraz kierownictwa Medycznego Laboratorium Diagnostycznego, w

którym kontrolowany wykonuje czynności diagnostyki laboratoryjnej; 2) nazwy,

formy

organizacyjno-prawnej,

siedziby

i

adresu

podmiotu

prowadzącego

laboratorium oraz numeru wpisu w odpowiednim rejestrze. W ten sposób

kontrolowany

diagnosta

może

zostać

zobowiązany

do

przedstawienia

szczegółowych danych o podmiocie prowadzącym laboratorium, do których to

danych może nie mieć dostępu (struktura organizacyjna, zadania, kierownictwo).

Wymienione w § 15 ust. 2 regulaminu dane pokrywają się z danymi znajdującymi

się w dyspozycji Krajowej Rady. Wpis do prowadzonej przez Krajową Radę

ewidencji laboratoriów obejmuje bowiem nazwę laboratorium, jego siedzibę i adres

oraz nazwę, formę organizacyjno-prawną, siedzibę i adres podmiotu prowadzącego

laboratorium i numer w odpowiednim rejestrze lub ewidencji działalności

gospodarczej. Ponadto szereg danych, o których mowa w § 15 ust. 2 regulaminu

podlega wpisowi do księgi rejestrowej podmiotu leczniczego na podstawie § 5 i 6

rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2011 r. w sprawie

szczegółowego

zakresu

danych

objętych

wpisem

do

rejestru

podmiotów

wykonujących działalność leczniczą oraz szczegółowego trybu postępowania w

sprawach dokonywania wpisów, zmian w rejestrze oraz wykreśleń z tego rejestru

(Dz.U. Nr 221, poz. 1319), a zgodnie z art. 17 ustawy laboratorium można

prowadzić wyłącznie jako przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego lub jednostkę

organizacyjną przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego, instytutu badawczego albo

uczelni medycznej. Z kolei warunkiem rozpoczęcia działalności leczniczej przez

podmiot leczniczy jest uzyskanie wpisu do odpowiedniego rejestru (art. 103 w

związku z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności

leczniczej, Dz.U. Nr 112, poz. 654 ze zm).

Zasadnicze znaczenie dla uznania zarzutu sprzeczności § 15 ust. 2

regulaminu z art. 13 ustawy ma jednak konstatacja, że przepis ten upoważnia

Krajową Radę jedynie do kontroli i oceny wykonywania przez diagnostę

laboratoryjnego „czynności diagnostyki laboratoryjnej”. Przepis ten nie upoważnia

Krajowej Rady do dokonywania kontroli samego laboratorium lub weryfikacji, w

ramach kontroli diagnosty laboratoryjnego, danych stanowiących podstawę wpisu

do ewidencji laboratoriów. Uzyskanie wszystkich danych, o których mowa w § 15

ust. 2 regulaminu nie jest zatem konieczne do wykonywania przez Krajową Radę

kompetencji, o której mowa w art. 13 ustawy. Do dokonania kontroli wystarczające

jest wskazanie nazwy i adresu laboratorium, w którym diagnosta wykonuje

czynności diagnostyki laboratoryjnej.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 41 ust. 1

ustawy o diagnostyce laboratoryjnej.