Supreme Court declared self-regulatory body's order binding the Council to appeal ministerial decisions inadmissible due to lack of legal basis.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland declared the contested resolution of the General Assembly of Bailiffs inadmissible and revoked it. The General Assembly had unilaterally ordered the Council of Bailiffs to file appeals against the Minister of Justice's decisions appointing bailiffs in areas with sufficient staffing. The Minister argued this violated the law by granting the self-regulatory body powers expressly reserved for the Minister under the Bailiffs Act. The Court ruled that the General Assembly lacked the authority to issue binding orders to the Council without a specific legal basis and that such actions improperly encroached on ministerial competencies.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 68 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych; Art. 89 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych; Art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych: A self-regulatory body's resolution ordering a separate executive organ to take specific legal action is inadmissible if it lacks statutory basis and exceeds the body's defined competencies.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III ZS 4/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący)SSN Dawid MiąsikSSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) w sprawie ze skargi Ministra Sprawiedliwościna uchwałę nr (…) Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Komorników Sądowych Izby Komorniczej w W. z dnia 07 marca 2017 r. w sprawie składania i popierania środków odwoławczych od decyzji Ministra Sprawiedliwosci od nowo powołanych komorników ,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 marca 2018 r., uchyla zaskarżoną uchwałę.
UZASADNIENIE
Walne Zgromadzenie Komorników Izby Komorniczej w W. 7 marca 2017 r. w W. podjęło uchwałę Nr (…) zobowiązującą Radę Izby Komorniczej w W. do składania i popierania środków odwoławczych od decyzji Ministra Sprawiedliwości powołujących komornika w rewirze, w którym liczba komorników jest wystarczająca w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1277 ze zm., zwanej dalej ustawą o komornikach sądowych lub ustawą), a w szczególności gdy liczba ludności przypadająca na jednego komornika jest mniejsza od 15.000 osób.
Walne Zgromadzenie Komorników Izby Komorniczej w W. podjęło tę uchwałę, bez wskazania jej podstawy prawnej.Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 68 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych wniósł o uchylenie tej uchwały z powodu jej sprzeczności z prawem. W jego ocenie, uchwała została podjęta z naruszeniem art. 89 ust. 1 ustawy, a Walne Zgromadzenie Komorników przypisało sobie uprawnienie, którego nie posiada, gdyż art. 89 ust. 1 ustawy wskazuje expressis verbis rodzaj uchwał, które może podejmować ten organ samorządu komorniczego.
Minister Sprawiedliwości nie zwracał się w tej sprawie do organu samorządu o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji przedmiotowa uchwała była niedopuszczalna i powinna zostać wyeliminowana z porządku prawnego także dlatego, że stanowi w istocie rzeczy próbę zamknięcia dostępu do zawodu komornika, w szczególności dla asesorów komorniczych przez bezpodstawną ingerencję organu samorządowego w kompetencje zastrzeżone wyłącznie dla Ministra Sprawiedliwości w art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.W odpowiedzi na wniosek Rada Izby Komorniczej w W. wskazała, że kontestowana uchwała podjęta została przez Walne Zgromadzenie Komorników Sądowych Izby Komorniczej w W.
Tymczasem Rada jest organem odrębnym, niezależnym od Walnego Zgromadzenia i pełni funkcje wykonawcze, ale nie ma wpływu na przebieg Walnego Zgromadzenia ani na treść jego uchwał. Ocenę przedmiotowej uchwały pod kątem jej zgodności z prawem Rada Izby Komorniczej w W. pozostawiła Sądowi Najwyższemu, utrzymując, że treść zaskarżonej uchwały każe domniemywać, iż celem jej podjęcia było wyrażenie przez członków warszawskiej Izby Komorniczej niezadowolenia z decyzji Ministra Sprawiedliwości w zakresie tworzenia nowych stanowisk komorniczych w rewirze, w których liczba komorników jest wystarczająca. Zwróciła też uwagę na potrzebę podejmowania przez samorząd komorniczy działań przeciwko skutkom decyzji Ministra Sprawiedliwości, który powinien w określonych warunkach odmawiać tworzenia nowych stanowisk lub wskazywać zainteresowanym inne rewiry, w których występują choćby potencjalne warunki dla funkcjonowania kolejnych kancelarii komorniczych.
W przeciwnym razie w rewirach będzie funkcjonować liczba kancelarii znacznie przewyższająca potrzeby mieszkańców dochodzących wierzytelności w toku postępowań egzekucyjnych. Samorząd komorników sądowych powinien podejmować działania dla ograniczenia otwierania nowych kancelarii komorniczych w rewirach, w których funkcjonuje już ich wystarczająca liczba. Nie należy tego utożsamiać z próbą zamknięcia dostępu do zawodu komornika, gdyż takie działania mają na względzie dbałość o interesy komorników prowadzących już kancelarie, jak i tych, którzy ponoszą niemałe koszty związane z rozpoczęciem działalności własnych kancelarii.
Rada Izby Komorniczej w W. w opiniach o kandydatach na nowe stanowiska, wydawanych na wniosek Ministra Sprawiedliwości, wskazywała na brak potrzeby tworzenia nowych kancelarii komorniczych w tych rewirach, w których liczba ludności przypadająca na jednego komornika jest mniejsza niż 15.000 osób. W taki sposób Rada i Walne Zgromadzenie Komorników Sądowych Izby Komorniczej w W. usiłowała podjąć dialog w spornej kwestii z Ministrem Sprawiedliwości, kierując się troską o zachowanie najwyższych standardów pracy komorników.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek Ministra Sprawiedliwości jest uzasadniony z uwagi na oczywisty brak kompetencji walnego zgromadzenia komorników izby komorniczej do podjęcia zakwestionowanej uchwały bezprawnie zobowiązującej Radę Izby Komorniczej do składania i popierania środków odwoławczych od decyzji wymienionego Ministra powołującego komornika w danym rewirze, w którym według subiektywnych ocen organów samorządu komorniczego dotychczasowa liczba komorników ma być „wystarczająca w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, a w szczególności gdy liczba ludności przypadająca na jednego komornika jest mniejsza niż 15.000 osób”.
W tym zakresie zwyczajne walne zgromadzenie komorników sądowych w sposób niedopuszczalny bezprawnie podważa (ignoruje) utrwaloną linię orzecznictwa Sądu Najwyższego, który po raz kolejny stanowczo potwierdza, że kompetencje walnego zgromadzenia komorników izby zostały wyczerpująco określone w art. 89 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, który nie dopuszcza, a zatem wyklucza podejmowanie legalnych uchwał w zaskarżonym zakresie zarówno wśród kompetencji o charakterze stanowczym, o których mowa w pkt. 1-7, ani nie dotyczy opiniowania innych spraw, o które zwróciłby się Minister Sprawiedliwości (pkt. 8), skoro bezsporne jest, że wymieniony Minister nie zwracał się Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Komorników Izby w W. o wyrażenie opinii w sprawie, która jest przedmiotem zaskarżonej uchwały Nr 1.
Żadna z regulacji zawartych w art. 89 ust. 1 nie przewiduje, a zatem nie dopuszcza, przeto w konsekwencji wyklucza bezpodstawne i nielegalne zobowiązywanie rady izby przez walne zgromadzenie komorników sądowych do zaskarżania lub popierania środków odwoławczych od decyzji o powołaniu komornika w danym rewirze, w którym może zresztą działać, a zatem być powołany więcej niż jeden komornik (art. 8 ust. 2 ustawy o komornikach). Zasadnie skontestowana uchwała wykluczająca legalność podjęcia czynności procesowych, o których mowa w zaskarżonej uchwale nr 1 nie miała oparcia także w art. 93 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, bo ten nie dotyczy uchwał podjętych z przekroczeniem zakresu kompetencji walnego zgromadzenia komorników izby.Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy, komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego, po zasięgnięciu opinii właściwej izby komorniczej, a zatem Minister ten nie ma obowiązku zasięgania opinii innych organów samorządu, w tym respektowania zaskarżonego stanowiska walnego zgromadzenia komorników danej izby bezpodstawnie zobowiązującego radę izby do składania lub popierania środków odwoławczych od decyzji o powołaniu komornika w danym rewirze, a ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym występują rozbieżności jurysdykcyjne w zakresie dopuszczalności zaskarżania przez radę izby komorniczej decyzji o powołaniu komornika w danym rewirze na podstawie niewiążącej Ministra Sprawiedliwości opinii rady izby dotyczącej powołania komornika na wniosek zainteresowanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 kwietnia 2017 r., VI SA/Wa 1966/16, LEX nr 2302229 oraz odmienne wyroki tegoż WSA z dnia 21 lipca 2017 r., VI SA/Wa 338/17, LEX nr 2402285 lub z dnia 10 sierpnia 2017 r., VI SA/Wa 339/17, LEX nr 2401733).
Ponadto i w szczególności, skoro do zakresu działania rady izby komorniczej należy - między innymi - wyrażanie opinii w sprawie powoływania lub odwoływania komorników i asesorów komorniczych (art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy), to ujawnionej rozbieżności w zakresie dopuszczalności zaskarżania aktów o powołaniu przez Ministra Sprawiedliwości zainteresowanego na komornika i tak nie może usunąć zaskarżona uchwała walnego zgromadzenia komorników, która jawnie bezpodstawnie i sprzecznie z prawem zobowiązywała radę izby do składania lub popierania środków odwoławczych od decyzji o powołaniu komornika.
W takiej kontrowersyjnej kwestii walne zgromadzenie komorników mogłoby co najwyżej wyrazić swoją opinię, a zatem bez możliwości podjęcia żadnej stanowczej uchwały, gdyby w tego typu „innej sprawie dotyczącej komorników” Minister Sprawiedliwości zwrócił się o wydanie opinii w trybie art. 89 ust. 1 pkt 8, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że walne zgromadzenie komorników nie ma także kompetencji opiniodawczych opartych na wymienionym przepisie prawa bez wniosku Ministra Sprawiedliwości o zaopiniowanie „innych spraw dotyczących komorników” (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2017 r., III ZS 3/17, LEX nr 2321923).W ujawnionym stanie rzeczy nie mają istotnego znaczenia bezpodstawne oczekiwania samorządów komorniczych na odmowy Ministra Sprawiedliwości tworzenia nowych stanowisk lub wskazywania zainteresowanym rewirów, w których „występują choćby potencjalne warunki dla funkcjonowania kolejnych kancelarii komorniczych”, podejmowane w deklarowanej trosce jakoby „o zachowanie najwyższych standardów pracy komorników”, bez obniżania jakości czynności egzekucyjnych, „nie wyłączając nadużyć, czy brutalizacji czynności komorniczych”.
Tymczasem - w ocenie Sądu Najwyższego - uprawnionym wierzycielom o wiele bardziej będzie sprzyjać i służyć większa liczba komorników, a konsekwencji ich wyższa konkurencyjność, dostępność i dbałość o rezultaty wnioskowanych czynności egzekucyjnych, niż jawnie antykonkurencyjne próby ograniczania dostępności do wykonywania do zawodu komornika i to przez bezpodstawne i nielegalne ingerowanie w zastrzeżone dla Ministra Sprawiedliwości kompetencje, o których mowa w art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy wyrokował jak w sentencji na podstawie art. 68 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych. r.g.