War pension recipients cannot be deprived of benefits under the 1991 veterans' law retroactively.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court ruled that veterans receiving war pensions before January 1, 1991, cannot be deprived of these benefits based on the 1991 veterans' law. The court determined that the term 'veteran rights' in the new statute did not encompass the specific war pension granted under the 1974 law, which was a unique compensation for wartime disability rather than general social insurance. Consequently, the legal question regarding the deprivation of the pension was dismissed as the new law did not apply retroactively to strip existing entitlements.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego; Art. 29 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: The right to a war pension granted under the 1974 law before the entry into force of the 1991 veterans' law cannot be deprived by the latter statute.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Uchwa³a Sk³adu Siedmiu Sêdziów S¹du Najwy¿szego
z dnia 21 paŸdziernika 1997 r.
III ZP 8/97
Przewodnicz¹cy SSN: Teresa Romer, Sêdziowie SN: Teresa Flemming-Kulesza,
Maria Mañkowska (sprawozdawca), Jadwiga Skibiñska-Adamowicz, Stefania Szymañska
(wspó³sprawozdawca-autor uzasadnienia), Maria Tyszel, Barbara Wagner.
S¹d Najwy¿szy, z udzia³em prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra Wiœniewskiego,
w sprawie z wniosku Janiny G. przeciwko Zak³adowi Ubezpieczeñ Spo³ecznych I Oddzia³ w
W. o rentê inwalidy wojennego, po rozpoznaniu w dniu 21 paŸdziernika 1997 r. zagadnienia
prawnego przekazanego przez sk³ad trzech sêdziów S¹du Najwy¿szego postanowieniem z
dnia 5 lutego 1997 r., sygn. akt II UKN 44/96:
Czy osoba pobieraj¹ca rentê inwalidy wojennego przed dniem wejœcia w ¿ycie
ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach bêd¹cych ofiarami
represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.) mo¿e byæ na
podstawie jej przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1 pozbawiona tego œwiadczenia ?
p o d j ¹ ³ nastêpuj¹c¹ uchwa³ê:
Osoba pobieraj¹ca przed dniem 1 stycznia 1991 r. rentê inwalidy wojennego
przyznan¹ na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu
inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr
13, poz. 68 ze zm.) nie mo¿e byæ pozbawiona tej renty z mocy art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy
z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach bêd¹cych ofiarami
represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.).
Uzasadnienie
1. W myœl art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz
niektórych osobach bêd¹cych ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr
17, poz. 75 ze zm.) osoby, które uzyska³y uprawnienia kombatanckie na podstawie
dotychczasowych przepisów, zachowuj¹ te uprawnienia z wyj¹tkiem osób taksatywnie
wyliczonych w ust. 2. Przedstawione zagadnienie prawne sprowadza siê do wyk³adni tego
przepisu. W szczególnoœci chodzi o wyjaœnienie, czy osobê pobieraj¹c¹ przed dniem
wejœcia w ¿ycie tej ustawy rentê inwalidy wojennego, mo¿na pozbawiæ tego œwiadczenia
na podstawie art. 25 ust. 2. Udzielenie odpowiedzi na przedstawione pytanie wymaga
rozwa¿enia, czy zawarte w art. 25 ust. 1 i ust. 2 okreœlenie "uprawnienia kombatanckie"
obejmuje tak¿e prawo do renty inwalidy wojennego.
2. Prawo do renty inwalidy wojennego reguluje ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o
zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z
1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.). Ustawa ta, tak jak poprzednio obowi¹zuj¹ca ustawa z dnia 23
stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U.
Nr 3, poz. 11 ze zm.), nie zawiera pojêcia "kombatant", a tylko "inwalida wojenny" i
"inwalidztwo powsta³e w zwi¹zku z dzia³aniami wojennymi lub maj¹cymi charakter
wojennych". W stosunku do renty inwalidy wojennego ustawa ta nigdy nie odnosi³a i nadal
nie odnosi pojêcia "uprawnienie kombatanckie". Inwalidzi wojenni uznani zostali za
kombatantów dopiero z mocy ustawy z dnia 23 paŸdziernika 1975 r. o dalszym zwiêkszeniu
œwiadczeñ dla kombatantów i wiêŸniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 34, poz.
186), co zosta³o nastêpnie potwierdzone w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych
uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122) oraz w omawianej ustawie z dnia 24
stycznia 1991 r. Ustawowe zaliczenie inwalidów do krêgu kombatantów nie oznacza jednak,
¿e prawo do pobierania renty inwalidy wojennego jest uprawnieniem kombatanckim, to
znaczy takim, którego Ÿród³em jest jedna ze wskazanych wy¿ej ustaw o kombatantach. Te
ustawy natomiast przyzna³y inwalidom wojennym dodatkowe uprawnienia przewidziane dla
wszystkich kombatantów.
Nale¿y podkreœliæ, ¿e pojêcia "kombatant" i "inwalida wojenny" nie s¹ pojêciami
to¿samymi. Utrwalony jest pogl¹d, ¿e nie ka¿dy kombatant jest inwalid¹ wojennym. Je¿eli
zaœ chodzi o inwalidê wojennego, to wprawdzie najczêœciej inwalida wojenny jest
kombatantem, ale wystêpuj¹ tak¿e sytuacje, ¿e nie odpowiada on pojêciu kombatanta, co
oznacza, i¿ jego dzia³alnoœæ, w wyniku której sta³ siê inwalid¹, nie jest dzia³alnoœci¹
kombatanck¹ w rozumieniu przepisów o kombatantach. Odnosi siê to na przyk³ad do osób,
które sta³y siê inwalidami z tytu³u inwalidztwa bêd¹cego nastêpstwem zranieñ lub kontuzji
doznanych w zwi¹zku z rozminowywaniem kraju w czasie pe³nienia s³u¿by w Si³ach
Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej po zakoñczeniu wojny 1939-1945 (por. art. 8
pkt 5 ustawy o z.i.w.).
W stanie prawnym obowi¹zuj¹cym przed wejœciem w ¿ycie ustawy z dnia 24
stycznia 1991 r. o kombatantach, ani w doktrynie ani w orzecznictwie s¹dowym nie by³o
w¹tpliwoœci, ¿e Ÿród³em prawa do renty inwalidzkiej wojennej dla kombatantów bêd¹cych
inwalidami wojennymi s¹ przepisy reguluj¹ce uprawnienia inwalidów wojennych i
wojskowych, tj. przepisy ustawy z 29 maja 1974 r. o z.i.w. Taki wniosek by³ wyprowadzony
z brzmienia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 paŸdziernika 1975 r. o dalszym zwiêkszeniu
œwiadczeñ dla kombatantów i wiêŸniów obozów koncentracyjnych, a nastêpnie art. 9 ust. 1
ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów. Przepisy te
stanowi³y, ¿e kombatantom bêd¹cym inwalidami wojennymi, przys³uguj¹ œwiadczenia
pieniê¿ne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów
wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy z 1975 r., jak i art. 9
ust. 1 ustawy z 1982 r., odnosi³ siê tylko do inwalidów wojennych (w art. 9 ust. 1 ustawy z
1982 r. dodatkowo wymieniono tak¿e inwalidów wojskowych). Kwestiê kto jest inwalid¹
wojennym (wojskowym) regulowa³y przepisy ustawy z 29 maja 1974 r. o z.i.w. Dlatego za
s³uszny nale¿y uznaæ pogl¹d, ¿e przepisy art. 4 ust. 1 ustawy z 1975 r. i art. 9 ust. 1
póŸniejszej ustawy z 1982 r. maj¹ charakter deklaratywny. Nie stwarzaj¹ one bowiem dla
inwalidów wojennych (wojskowych) ¿adnego prawa w zakresie objêtym ustaw¹ o z.i.w., a
jedynie stanowi¹ potwierdzenie przys³uguj¹cych im praw na podstawie tej ustawy. Mo¿na
wiêc nawet twierdziæ, ¿e nie maj¹ one charakteru normatywnego. Dlatego osobom
spe³niaj¹cym wymagania przewidziane w ustawie o z.i.w. do renty inwalidy wojennego
przyznawano takie renty oraz inne uprawnienia przewidziane w tej ustawie na podstawie jej
przepisów, a nie na podstawie przepisów kolejnych ustaw o kombatantach. Dotyczy³o to
tak¿e, miêdzy innymi, inwalidów wojennych, których inwalidztwo pozostawa³o w zwi¹zku z
pobytem w obozie jenieckim.
Charakter konstytutywny mia³ natomiast przepis art. 4 ust. 2 ustawy z 1975 r., a
nastêpnie art. 9 ust. 2 ustawy z 1982 r. Te przepisy stanowi³y bowiem Ÿród³o prawa
wiêŸniów obozów koncentracyjnych i wiêzieñ hitlerowskich do œwiadczeñ pieniê¿nych i
innych uprawnieñ przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i
wojskowych oraz ich rodzin. Chodzi o osoby, których osadzenie w obozie koncentracyjnym
lub wiêzieniu hitlerowskim nie by³o spowodowane wczeœniejsz¹ ich dzia³alnoœci¹
wymienion¹ w ustawie o z.i.w. Okreœlenie tych osób w art. 9 ust. 2 ustawy z 1982 r. jako
"kombatantów" nale¿y uznaæ za umowne, gdy¿ kombatantami s¹ osoby, które legitymuj¹ siê
czynnym udzia³em w walce (por. art. 13 ustawy o kombatantach z 1975 r.).
Je¿eli chodzi o art. 12 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., to deklaratywny charakter
ma tak¿e jego ust. 1. Stanowi on bowiem, tak jak poprzednio omówione przepisy, i¿
kombatantom bêd¹cym inwalidami wojennymi lub wojskowymi oraz pozosta³ym po nich
cz³onkom rodziny przys³uguj¹ œwiadczenia pieniê¿ne i inne uprawnienia przewidziane w
przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych oraz ich rodzin. Te osoby maj¹ zatem
przyznawane renty inwalidy wojennego na podstawie ustawy o z.i.w., a nie ustawy o
kombatantach.
Charakter konstytutywny ma natomiast ust. 2 art. 12. W przepisie tym - w
porównaniu do poprzedniego stanu prawnego - znacznie rozszerzono kr¹g osób
uprawnionych do œwiadczeñ pieniê¿nych i innych uprawnieñ przewidzianych w ustawie o
z.i.w., co jest zrozumia³e z uwagi na okres, w którym ustawa ta zosta³a uchwalona. Tylko w
stosunku do osób wymienionych w art. 12 ust. 2 ustawa z 24 stycznia 1991 r. stanowi Ÿród³o
uprawnieñ do œwiadczeñ przewidzianych w przepisach o z.i.w. i dlatego te osoby powinny
wykazaæ siê posiadaniem uprawnieñ kombatanckich.
3. Ustawa z 29 maja 1974 r. o z.i.w. i ustawa z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach s¹
aktami prawnymi równorzêdnymi, z tym i¿ przepisy ustawy o kombatantach s¹ póŸniejsze i pod wzglêdem podmiotowym - maj¹ charakter przepisów ogólnych (odnosz¹ siê do
wszystkich osób w niej wymienionych), natomiast przepisy ustawy o z.i.w. maj¹ charakter
przepisów szczególnych (odnosz¹ siê tylko do inwalidów wojennych i wojskowych). Nie ma
podstawy do wniosku, ¿e ustawa z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach jest ustaw¹
"nadrzêdn¹' w stosunku do ustawy o z.i.w. i ¿e jej przepisy mog¹ niejako "automatycznie"
uchylaæ przepisy ustawy o z.i.w. Zmiana przepisów ustawy o z.i.w. mo¿e zatem nast¹piæ
tylko w drodze wyraŸnej zmiany ustawowej. S³usznoœci tego stanowiska dowodz¹ zmiany
dokonane w tej ustawie ju¿ po wejœciu w ¿ycie ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach,
których celem by³o dostosowanie ustawy o z.i.w. do ustawy o kombatantach. I tak: a) na
mocy art. 35 ustawy z 17 paŸdziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent (Dz. U. Nr
104, poz. 450 ze zm.) w ustawie o z.i.w. zmieniono lub wykreœlono przepisy daj¹ce
uprawnienia do renty inwalidy wojennego z powodu inwalidztwa doznanego w czasie pe³nienia s³u¿by w Si³ach Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie walk o
utrwalenie w³adzy ludowej, a tak¿e funkcjonariuszom MO i organów bezpieczeñstwa oraz
cz³onkom ORMO i funkcjonariuszom Stra¿y Ochrony Kolei pe³ni¹cym wojskow¹ s³u¿bê
komunikacyjn¹ w pu³ku podlegaj¹cym dowództwu grupy operacyjnej "Wis³a"; pozostawiono
tylko uprawnienia z powodu uczestniczenia w walkach z oddzia³ami UPA oraz grupami
Wehrwolfu (na wzór ustawy z 1991 r. o kombatantach); b) z mocy art. 1 ustawy z dnia 17
grudnia 1993 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz
ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 37) dodano w art. 8 jako nowy tytu³ do uznania za
inwalidê wojennego "udzia³ w Powstaniu Wielkopolskim oraz Powstaniach Œl¹skich" dostosowuj¹c tym samym we wskazanym zakresie ustawê o z.i.w. do ustawy o kombatantach.
Ustawa z 17 paŸdziernika 1991 r. o rewaloryzacji wesz³a w ¿ycie z dniem 15 listopada 1991
r., a wiêc blisko rok po wejœciu w ¿ycie ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Przez
ten czas przepisy ustaw o z.i.w. i o kombatantach w zakresie wy¿ej omówionym nie by³y
zatem zsynchronizowane. Dokonanie w ustawie o z.i.w. wy¿ej wymienionych zmian dowodzi natomiast s³usznoœci stanowiska, ¿e zmian tej ustawy nie mo¿na domniemywaæ. Musz¹
one nastêpowaæ na mocy konkretnego przepisu odnosz¹cego siê do tej ustawy i wynikaæ z
jego treœci. Dlatego pozbawienie prawa do renty inwalidy wojennego, przyznanej na mocy
tej ustawy, mog³oby nast¹piæ w wyniku wyraŸnego przepisu. Taki przepis móg³by byæ
zawarty nawet w ustawie o kombatantach, ale treœæ jego powinna byæ jednoznaczna.
Ustawodawca mo¿e pozbawiæ praw nabytych szczególnie wówczas, je¿eli uznaje je za
nabyte nies³usznie, ale przepis, bêd¹cy wyrazem takiej woli ustawodawcy musi byæ
sformu³owany w sposób jasny, nie nasuwaj¹cy w¹tpliwoœci. Wymaga tego zasada
bezpieczeñstwa prawnego.
4. Osoby bêd¹ce inwalidami wojennymi w rozumieniu ustawy o z.i.w., których
Ÿród³em prawa do tego œwiadczenia jest ta ustawa, nie musia³y i nadal nie musz¹,
wykazywaæ siê posiadaniem uprawnieñ kombatanckich, o których jest mowa w kolejnych
ustawach o kombatantach. ¯aden przepis ustawy o z.i.w. nie zawiera bowiem takiego
wymagania. Natomiast - niew¹tpliwie - posiadaniem takich uprawnieñ musz¹ legitymowaæ
siê osoby, których Ÿród³em prawa do renty przewidzianej w ustawie o z.i.w. by³y (i s¹ nadal)
przepisy kolejnych ustaw o kombatantach. Ma to istotne znaczenie dla dokonania
prawid³owej wyk³adni zawartego w art. 25 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach
okreœlenia "uprawnienia kombatanckie". Przeprowadzona wyk³adnia art. 4 ustawy o
kombatantach z 1975 r., art. 9 ustawy o kombatantach z 1982 r. i art. 12 ustawy o
kombatantach z 1991 r. uprawnia do wniosku, ¿e okreœleniem tym nie jest objêta renta
inwalidy wojennego przyznana na podstawie ustawy o z.i.w., poniewa¿ to œwiadczenie nie
by³o - i nie jest - zwi¹zane ze spe³nianiem wymagañ dotycz¹cych posiadania uprawnieñ
przewidzianych w tych¿e ustawach. Okreœleniem tym natomiast objête s¹ renty inwalidzkie
osób, które naby³y prawo do takich œwiadczeñ na podstawie kolejnych ustaw o
kombatantach, oraz uprawnienia przyznane wszystkim osobom, które uzyska³y dotychczas
status kombatanta, przewidziane w tych ustawach.
Ani w dotychczasowym orzecznictwie S¹du Najwy¿szego ani Trybuna³u Konstytucyjnego nie rozwa¿ano, jak nale¿y rozumieæ pojêcie "uprawnienia kombatanckie". W
uchwale S¹du Najwy¿szego z 21 grudnia 1993 r., II UZP 25/93 (OSNCP 1994 z. 11 poz.
200), jak i w orzeczeniu Trybuna³u Konstytucyjnego z 15 lutego 1994 r., K. 15/93, (OTK
1994 - czêœæ I, poz. 4) powtarza siê okreœlenie zawarte w przepisach. Je¿eli chodzi o
uchwa³ê S¹du Najwy¿szego, to z uwagi na treœæ pytania prawnego nie wystêpowa³a
wówczas potrzeba rozwa¿ania tego problemu, bowiem uchwa³a dotyczy³a stosowania art. 25
ust. 2 pkt 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, tj. samej zasady pozbawiania
uprawnieñ kombatanckich, a nie zakresu tego pozbawienia. Rozwa¿ania takiego nie zawieraj¹
tak¿e inne orzeczenia S¹du Najwy¿szego, w tym wyroki w sprawach: III ARN 98/95, III
ARN 21/96 i III ARN 3/96 (OSNAPiUS 1996 nr 22, poz. 327, 328 i 329).
Przepis art. 25 ustawy z 24 stycznia 1991 r. jest przepisem przejœciowym,
reguluj¹cym sytuacjê prawn¹ osób, które uzyska³y okreœlone uprawnienia kombatanckie na
podstawie dotychczasowych przepisów. Tymi dotychczasowymi przepisami by³y przepisy
ustawy z dnia 29 maja 1982 r., a poprzednio ustawy z 23 paŸdziernika 1975 r. Skoro zaœ jak wy¿ej wykazano - Ÿród³em prawa do renty inwalidy wojennego dla kombatantów
bêd¹cych inwalidami wojennymi s¹ przepisy reguluj¹ce uprawnienia inwalidów wojennych i
wojskowych, a nie przepisy kolejnych ustaw o kombatantach, to uprawniony jest wniosek, ¿e
takie renty nie mog¹ byæ objête okreœleniem "uprawnienia kombatanckie" z art. 25 ustawy z
24 stycznia 1991 r. Za takim stanowiskiem przemawia tak¿e art. 26 tej¿e ustawy, który
wyraŸnie stanowi, ¿e osoby, o których mowa w art. 25, pozbawione prawomocn¹ decyzj¹
uprawnieñ kombatanckich, trac¹ uprawnienia wynikaj¹ce z ustawy. W przypadku inwalidów
wojennych chodzi wiêc tylko o uprawnienia przyznane na podstawie tej ustawy.
Utrata przez osoby wymienione w art. 25 ust. 2 statusu kombatanta i zwi¹zanych z
nim uprawnieñ, których Ÿród³em jest ustawa o kombatantach, jest niew¹tpliwie wyrazem
dezaprobaty dla dzia³alnoœci tych osób, uznanej przez ustawodawcê za niemoraln¹. Osoby te
zosta³y wiêc pozbawione zaszczytnego tytu³u kombatanta i uprawnieñ z nim zwi¹zanych. Nie
ma jednak podstaw prawnych do pozbawienia ich tak¿e prawa do renty inwalidy wojennego,
któr¹ otrzymali na podstawie ustawy o z.i.w. Pozbawienie takie - jak wy¿ej podkreœlono musia³oby mieæ podstawê w wyraŸnym przepisie prawa, zawieraj¹cym wskazanie, ¿e chodzi
tak¿e o rentê inwalidy wojennego. Dodatkowym argumentem przemawiaj¹cym za takim
stanowiskiem jest zaopatrzeniowy charakter tego œwiadczenia. Renta inwalidy wojennego
jest w polskim systemie prawa œwiadczeniem szczególnym. Nie jest ono bowiem
przyznawane ani na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, ani te¿ innych
przepisów o ubezpieczeniu spo³ecznym, które okreœlaj¹ szereg wymagañ, od ³¹cznego
spe³nienia których uzale¿nione jest przyznanie przewidzianych œwiadczeñ rentowych. Natomiast przyznanie renty inwalidy wojennego jest uzale¿nione wy³¹cznie od wystêpowania
inwalidztwa, z tym i¿ musi ono pozostawaæ w zwi¹zku z dzia³aniami wojennymi lub
maj¹cymi taki charakter. Stanowi wiêc ze strony Pañstwa sui generis rekompensatê za
utracon¹ zdolnoœæ do zatrudnienia i zarobkowania. W tym sensie zatem ma charakter
odszkodowawczy, co podkreœlano niejednokrotnie w orzecznictwie S¹du Najwy¿szego (tak
wyrok II UKN 112/90, oraz uchwa³y: II UZP 112/92, II UZP 4/92, II UZP 9/92 i II UZP
12/92).
5. Ustawa z 24 stycznia 1991 r. zosta³a znowelizowana ustaw¹ z dnia 25 kwietnia
1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach bêd¹cych ofiarami represji
wojennych i powojennych (Dz. U. Nr 68, poz. 436). W znowelizowanym art. 26 po wyrazach
"z ustawy" dodano wyrazy "z wyj¹tkiem uprawnieñ, o których mowa w art. 12". Oznacza to,
¿e osoby wymienione w art. 25, pozbawione prawomocn¹ decyzj¹ uprawnieñ kombatanckich,
zachowuj¹ jednak uprawnienia okreœlone w art. 12 ustawy, a tym samym prawo do renty
inwalidzkiej wojennej. Dlatego aktualne brzmienie art. 26 mo¿e stanowiæ dodatkowy
argument dla stanowiska, ¿e osoby wymienione w art. 25, które otrzyma³y przed 1 stycznia
1991 r. renty inwalidzkie wojenne z ustawy o z.i.w. (która to ustawa stanowi³a Ÿród³o prawa
ich œwiadczeñ), zachowa³y prawo do tej renty tak¿e po wejœciu w ¿ycie ustawy z 24
stycznia 1991 r. Osoby te nie s¹ wiêc objête dyspozycj¹ art. 3 ustawy z 25 kwietnia 1992 r. o
zmianie ustawy o kombatantach. Powy¿szy przepis natomiast niew¹tpliwie odnosi siê do
osób, których Ÿród³em prawa do renty inwalidzkiej przewidzianej w ustawie o z.i.w. by³y
przepisy kolejnych ustaw o kombatantach.
Zmiany treœci art. 26 nie mo¿na traktowaæ jako daj¹cej wyraz temu, ¿e dopiero
nowelizacja wymienionego przepisu stworzy³a podstawê do ponownego pobierania przez
osoby okreœlone w art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy z 1991 r. renty inwalidy wojennego,
przyznanej na podstawie ustawy o z.i.w. Nowelizacja przepisów mo¿e bowiem wskazywaæ
tak¿e kierunek, w jakim nale¿a³o dokonaæ wyk³adni przepisów w brzmieniu obowi¹zuj¹cym
przed ich zmian¹. Odnosi siê to równie¿ do art. 25 ust. 2 omawianej ustawy. Znaczenie
zmiany przepisu nale¿y rozwa¿aæ w œwietle tak¿e innych przepisów danego aktu prawnego
oraz innych aktów prawnych maj¹cych z nim zwi¹zek.
Kieruj¹c siê powy¿szymi argumentami prawnymi S¹d Najwy¿szy podj¹³ uchwa³ê o
treœci przytoczonej w sentencji. Podjêta uchwa³a jest zgodna z pogl¹dem
przedstawionym we wniosku Prokuratora Prokuratury Krajowej, wystêpuj¹cego w tej sprawie
przed S¹dem Najwy¿szym.